ჰორმუზის კრიზისმა იმპორტიორებს ექვს თვეში 330 მილიარდი დოლარი დაუჯინა, ნათქვამია ანგარიშში

აშშ-ისა და ისრაელის ომმა ირანის წინააღმდეგ მსოფლიოში წიაღისეული საწვავის იმპორტიორებს 330 მილიარდ დოლარზე მეტი დამატებითი ხარჯი დააკისრა ნედლი ნავთობის, დიზელისა და გათხევადებული ბუნებრივი აირის შესყიდვისას იმ ექვსი თვის განმავლობაში, რაც 28 თებერვალს დარტყმები დაიწყო. ამის შესახებ ნათქვამია ენერგეტიკისა და სუფთა ჰაერის კვლევის ცენტრის (CREA) მიერ ოთხშაბათს გამოქვეყნებულ ახალ ანგარიშში.

ანალიზი, რომელიც რეალურ ფასებს ადარებს იმ მაჩვენებლებს, რომლებიც ფიუჩერსულ ბაზრებზე ომამდე იყო პროგნოზირებული, წარმოადგენს ნავთობის ფასების ყველაზე დიდ ხანგრძლივ შოკს 1990 წლის სპარსეთის ყურის ომის შემდეგ. ფასების ზრდაში მხოლოდ ნედლ ნავთობზე 164 მილიარდი დოლარი მოდის, დიზელსა და გაზოილზე დამატებით 74 მილიარდი დოლარი, გათხევადებულ ბუნებრივ აირზე (LNG) 38 მილიარდი დოლარი, ბენზინზე 36 მილიარდი დოლარი, ხოლო საავიაციო საწვავზე 20 მილიარდი დოლარი.energyandcleanair

არათანაბარი ტვირთი

ევროკავშირმა ყველაზე დიდი მთლიანი დამატებითი ხარჯი გასწია ნებისმიერ სხვა რეგიონთან შედარებით და მან 78 მილიარდი დოლარი შეადგინა. მას მოსდევს ჩინეთი 35 მილიარდი დოლარით და ინდოეთი 22 მილიარდი დოლარით. თუმცა, ყველაზე მძიმე ფარდობითი ტვირთი ღარიბ ქვეყნებს დააწვა. დაბალი და საშუალოზე დაბალი შემოსავლის მქონე ქვეყნებმა მშპ-სთან მიმართებით დაახლოებით ორჯერ მეტი გადაიხადეს, ვიდრე მაღალი შემოსავლის მქონე ქვეყნებმა. მაგალითად, ეგვიპტის დამატებითმა ხარჯმა 5.2 მილიარდი დოლარი შეადგინა, რაც მისი მშპ-ის 1.33%-ია, ანუ თითქმის ხუთი დღის ეროვნული შემოსავალი.energyandcleanair

ევროპის შიგნით, ნიდერლანდებმა სავარაუდოდ 11.5 მილიარდი ევროს დამატებითი ხარჯი გაიღო, იტალიამ 12.7 მილიარდი ევროს, საფრანგეთმა 10.8 მილიარდი ევროს, ხოლო ესპანეთმა 8.8 მილიარდი ევროს, რაც ჯამში თითქმის 41 მილიარდ ევროს შეადგენს ამ ოთხი ეკონომიკისთვის, რომლებსაც ენერგიის ახალი მოცულობები არ შემოუტანიათ.euronews

დიზელის ფასები განსაკუთრებით მდგრადი აღმოჩნდა. საწვავი, რომელიც სატვირთო გადაზიდვების, სოფლის მეურნეობისა და მრეწველობის საფუძველია, ომამდელ მოლოდინებთან შედარებით 59%-ით გაიზარდა და აგვისტოშიც კი 65%-ით მაღალ ნიშნულზე დარჩა, მიუხედავად იმისა, რომ ნედლი ნავთობის პრემიები თითქმის განახევრდა. სააგენტო Reuters-მა Thomson Reuters Corporation ↘ 4.69% განაცხადა, რომ ევროპაში დიზელის ფასები თებერვლის შემდეგ 70%-ზე მეტით გაიზარდა, რადგან გადამამუშავებელი სიმძლავრეები როგორც ახლო აღმოსავლეთში, ისე რუსეთში გათიშულია.trans+1

სატვირთო გადაზიდვები და მიწოდების ჯაჭვები ზეწოლის ქვეშ

დიზელის შოკი ახლა ლოგისტიკაზეც აისახება. 22-23 აგვისტოს უქმეებზე ჰორმუზის სრუტე 20-ზე ნაკლებმა სასაქონლო გემმა გადაკვეთა, მაშინ როდესაც ომამდე ეს მაჩვენებელი დღეში საშუალოდ 15-ს შეადგენდა. ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტოს მონაცემებზე დაყრდნობით Reuters-ის მიერ ჩატარებული გამოთვლებით, მსოფლიო ნავთობის თითქმის ნახევარი ახლა კონფლიქტით დაზარალებული ქვეყნებიდან მოდის.gulf-times+1

დიდ ბრიტანეთში ბაზირებულმა სატრანსპორტო-საექსპედიტორო კომპანიამ Baxter Freight-მა გააფრთხილა, რომ გადამზიდავები ტვირთების მარშრუტებს საფრთხის ქვეშ მყოფი საზღვაო გზებიდან ისედაც გადატვირთული საჰაერო და სარკინიგზო ქსელებისკენ ცვლიან. კომპანიის პროგნოზით, სატვირთო ტარიფები შესაძლოა 12-დან 24 თვემდე ვადით შეიცვალოს.trans

სუფთა ენერგია, როგორც ფარი

CREA-ს ანგარიში ერთგვარ საპირწონეს გვთავაზობს: 2020 წლიდან გლობალურად დამონტაჟებულმა სუფთა ენერგიის სიმძლავრეებმა იმპორტიორ ქვეყნებს კრიზისის პირველი ხუთი თვის განმავლობაში, საწვავის შესყიდვების თავიდან არიდების ხარჯზე, სავარაუდოდ 36 მილიარდი დოლარი დაუზოგა. ჩინეთმა 7.9 მილიარდი დოლარი დაზოგა, ხოლო იაპონიამ 4.9 მილიარდი დოლარი. მთავარ ბენეფიციარებს შორის ასევე არიან ესპანეთი, საფრანგეთი და იტალია.energyandcleanair

"ნავთობის მაღალი ფასებისგან თავის დასაცავად საუკეთესო გზა ამ შავი ნივთიერებისგან რაც შეიძლება სწრაფად გათავისუფლებაა", – განაცხადა ლუკ ვიკენდენმა, CREA-ს ენერგეტიკის ანალიტიკოსმა. 100-ზე მეტმა ევროპულმა და საერთაშორისო ორგანიზაციამ წერილით მიმართა ევროკომისიის პრეზიდენტს, ურსულა ფონ დერ ლაიენს, და მოუწოდა მას, 16 სექტემბრისთვის დაგეგმილ ყოველწლიურ მიმართვაში წიაღისეულ საწვავზე უარის თქმის გეგმა გამოაცხადოს.euronews