მეცნიერებმა პირველად დაათარიღეს საფრანგეთის ფონ-დე-გომის მღვიმის ხელოვნება

მეცნიერებმა პირველად დაათარიღეს ფონ-დე-გომის მღვიმის მხატვრობა საფრანგეთის სამხრეთ-დასავლეთით მდებარე დორდონის რეგიონში, რამაც გამოავლინა, რომ ბიზონის ფიგურა დახატულია 13 461-დან 13 162 წლის წინ. შედეგები, რომლებიც 9 მარტს გამოქვეყნდა მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის შრომებში, უარყოფს დიდი ხნის განმავლობაში არსებულ ვარაუდებს ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ პრეისტორიული ხელოვნების ძეგლში გამოყენებული პიგმენტების შესახებ და გზას უხსნის პალეოლითური ხელოვნების დათარიღებას მთელ რეგიონში.American Chemical Society+1

სიურპრიზი პიგმენტებში

გარღვევა უკავშირდება 2020 წლის თებერვალში აღმოჩენას, რომელიც გააკეთა საფრანგეთის სამეცნიერო კვლევების ეროვნული ცენტრის (CNRS) მკვლევარ-ქიმიკოსის, ინა რაიხეს ხელმძღვანელობით მომუშავე ჯგუფმა. 1902 წელს მღვიმის აღმოჩენის დღიდან საყოველთაოდ მიღებული იყო, რომ ბიზონების, ცხენებისა და სხვა დიდი ცხოველების ნახატები შესრულებული იყო ექსკლუზიურად არაორგანული რკინისა და მანგანუმის ოქსიდის პიგმენტებით — მასალებით, რომელთა რადიოკარბონული დათარიღება შეუძლებელია. არცერთ კვლევას არ დაუდასტურებია ნახშირბადის არარსებობა.Scientific Reports+2

არაინვაზიური ტექნიკის გამოყენებით, მათ შორის რამანის მიკროსპექტრომეტრიის, პორტატული რენტგენოფლუორესცენციული ანალიზისა და ჰიპერსპექტრული გამოსახულების გამოყენებით, რაიხეს ჯგუფმა შეისწავლა ორი შავი ნახატი — ბიზონი და აბსტრაქტული ნიღბის ფიგურა — და შავ პიგმენტებში აღმოაჩინა ნახშირის კვალი. ხაზების გასწვრივ ნახშირის თანაბარი არსებობა გამორიცხავდა ტურისტების ან გრაფიტის მიერ დაბინძურებას მღვიმეში, რომელიც დამთვალიერებლებისთვის 120 წელზე მეტია ღიაა.cnrs+1

"ჩვენს ექსპერიმენტებამდე ვერავინ შეძლო ექსპერიმენტულად დაემტკიცებინა, რომ ეს ნახატები ნამდვილად პალეოლითურია", — განუცხადა რაიხემ Chemical & Engineering News-ს.American Chemical Society

დაუთარიღებლის დათარიღება

იმ მტკიცებულებით, რომ ნახატები შეიცავდა ნახშირბადს, საფრანგეთის ხელისუფლებამ გასცა გამონაკლისი ნებართვა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლიდან პიგმენტის მცირე ნიმუშების ასაღებად. ჯგუფმა შეაგროვა ოთხი მიკრონიმუში — ერთი ბიზონისგან და სამი ნიღბის სხვადასხვა ნაწილიდან — და გამოიყენა ამაჩქარებლის მას-სპექტრომეტრია ნახშირბად-14-ის კონცენტრაციის გასაზომად.cnrs+1

ბიზონი დათარიღდა 13 461-დან 13 162 კალიბრირებულ წლამდე აწმყომდე, რაც გარკვეულწილად უფრო ახალია, ვიდრე 18 000-დან 16 000 წლამდე შეფასება, რომელიც მხოლოდ სტილისტურ შედარებებს ეფუძნებოდა. ნიღბის ნაწილებმა აჩვენა თარიღები დაახლოებით 15 981-დან 14 246 წლის წინ, თუმცა ნიღბის მარცხენა თვალის ერთი ნიმუში შესამჩნევად ახალგაზრდა იყო — დათარიღდა 8 993-დან 8 590 წლამდე — რაც შესაძლოა რეტუშირების, დაბინძურების ან მოგვიანებით გაკეთებული გრაფიტის შედეგი იყოს.American Chemical Society+1

ახალი ჰორიზონტები პრეისტორიული ხელოვნებისთვის

ინეს დომინგო სანსმა, კატალონიის კვლევისა და მოწინავე სწავლების ინსტიტუტის არქეოლოგმა, რომელიც კვლევაში არ მონაწილეობდა, ნამუშევარს უწოდა უძველესი მღვიმის ხელოვნების ეთიკური ნიმუშების აღების მოდელი. "ნებისმიერი შესაძლებლობა, რომელიც გვაქვს თარიღების მისაღებად, ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგან ის გვეხმარება ხელოვნების კონკრეტულ პერიოდებთან დაკავშირებაში", — განუცხადა მან C&EN-ს, თუმცა აღნიშნა, რომ დამატებითი ნიმუშები გაამყარებდა დასკვნებს.American Chemical Society

მეთოდოლოგია ახლა შეიძლება გამოყენებულ იქნას დორდონის სხვა მორთულ მღვიმეებში, რეგიონში, სადაც 200-ზე მეტი პალეოლითური ძეგლია, მათ შორის ცნობილი ლასკოს მღვიმე, სადაც პირდაპირი დათარიღება მკვლევარებისთვის ასევე მიუწვდომელი იყო.PubMed+1