გლობალური ინვესტორები აშშ-ის მიმართ სიფრთხილეს იჩენენ: ოქრომ რეზერვებში სახაზინო ობლიგაციებს გადაუსწრო

იმ დროს, როდესაც შეერთებული შტატები 40 ტრილიონ დოლარს გადაცილებულ სახელმწიფო ვალს ებრძვის, გლობალური ფინანსური წესრიგი ჩუმ, მაგრამ მნიშვნელოვან ცვლილებებს განიცდის. ცენტრალური ბანკები ოქროს რეკორდული ტემპით აგროვებენ, უცხოური მთავრობები რეზერვებს ამერიკული საცავებიდან იბრუნებენ, ხოლო დოლარში დენომინირებული აქტივების გრძელვადიანი სანდოობის შესახებ კითხვები სულ უფრო ხმამაღლა ისმის.

ოქრომ თავისი პოზიციები დაიბრუნა

ოქრომ 1990-იანი წლების შუა პერიოდის შემდეგ პირველად გადაუსწრო აშშ-ის სახაზინო ობლიგაციებს, როგორც ცენტრალური ბანკების მიერ მსოფლიოს მასშტაბით შენახულმა უმსხვილესმა სარეზერვო აქტივმა. The Wall Street Journal-ის მიერ გავრცელებული ევროპის ცენტრალური ბანკის მონაცემებით, 2025 წლის ბოლოს ოქრო უცხოურ რეზერვებში 27%-ს შეადგენდა, მაშინ როცა აშშ-ის სახაზინო ობლიგაციების წილი 22% იყო. ეს ცვლილება დიდწილად ოქროს ფასების ზრდამ განაპირობა, თუმცა ცენტრალური ბანკების მხრიდან შესყიდვებიც დაჩქარდა — მსოფლიო ოქროს საბჭოს ცნობით, 2026 წლის მეორე კვარტალში მან რეკორდულ 288.9 ტონას მიაღწია, რაც წინა წელთან შედარებით 74%-იანი ზრდაა.gold+2

ეს ტენდენცია ამერიკის გაუარესებული ფისკალური მდგომარეობის ფონზე ვითარდება. აშშ-ის მთლიანმა სახელმწიფო ვალმა 18 აგვისტოს პირველად გადააჭარბა 40 ტრილიონ დოლარს, რაც 39 ტრილიონის ნიშნულის მიღწევიდან სულ რაღაც ხუთ თვეში მოხდა. ხაზინის დეპარტამენტის მონაცემებით, ეს ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფი, 1 ტრილიონი დოლარით ზრდაა. ვალისა და მშპ-ს თანაფარდობა ამჟამად დაახლოებით 125%-ს შეადგენს.nytimes+1

"გეოპოლიტიკური დინამიკა და სანქციების მეშვეობით დოლარის იარაღად გამოყენება ცენტრალურ ბანკებსა და სხვა ოფიციალურ ინვესტორებს დოლარში დენომინირებული აქტივებისგან დივერსიფიკაციისკენ უბიძგებს", — განაცხადა საერთაშორისო სავალუტო ფონდის ჩინეთის განყოფილების ყოფილმა ხელმძღვანელმა ესვარ პრასადმა, რომელსაც The New York Times ციტირებს.nytimes

მოკავშირეები ოქროს ამერიკული საცავებიდან იღებენ

შეშფოთება ბალანსის მიღმაც ვრცელდება. საფრანგეთმა 2025 წლის ივლისსა და 2026 წლის იანვარს შორის დაასრულა 129 ტონა ოქროს გაყიდვა, რომელიც მანამდე ნიუ-იორკის ფედერალური სარეზერვო ბანკში ინახებოდა და ეს აქტივები პარიზში დაცული თანამედროვე სტანდარტის ზოდებით ჩაანაცვლა. ნიდერლანდებმაც ანალოგიური ნაბიჯი გადადგა და გასულ კვირებში გამოაცხადა, რომ "მზარდი გეოპოლიტიკური არასტაბილურობის" გამო, 86 ტონა რეზერვს ნიუ-იორკიდან და კანადიდან ლონდონში გადაიტანს. ამასობაში, ჰონგ-კონგმა 2026 წლის ივლისში ოქროს ანგარიშსწორების პროგრამა წამოიწყო, რომელიც დოლარის ნაცვლად ჩინურ იუანში შესყიდვების საშუალებას იძლევა.briefs+3

მიუხედავად ამისა, დოლარი სავალუტო ბაზრებზე კვლავ დომინანტური რჩება. სსფ-ის მონაცემები აჩვენებს, რომ 2026 წლის პირველ კვარტალში გამოყოფილი უცხოური სავალუტო რეზერვების წილი დოლარში 57.13%-ს შეადგენდა, რაც წინა კვარტალში არსებულ 56.42%-ზე ოდნავ მეტია. არცერთ კონკურენტ ვალუტას არ აქვს პოტენციალი, რომ ის უახლოეს მომავალში ჩაანაცვლოს — ჩინური იუანი გლობალური რეზერვების დაახლოებით 2%-ს შეადგენს.data.imf+1

ვაშინგტონის პასუხი

ფინანსთა მინისტრმა სკოტ ბესენტმა, რომელიც სამშაბათს წარმომადგენელთა პალატის ფინანსური მომსახურების კომიტეტის წინაშე წარდგა, აშშ-ის ფინანსური ბაზრების მდგრადობა დაიცვა. მან კანონმდებლებს განუცხადა, რომ ობლიგაციების აუქციონები გამართულად მუშაობს და რომ სახაზინო ობლიგაციების გამოსყიდვის ბოლოდროინდელი ინტერვენციების გარეშე საპროცენტო განაკვეთები უფრო მაღალი იქნებოდა.cnbc+1

თუმცა, ნდობასა და სიფრთხილეს შორის დაძაბულობა რეალურია. 12 სექტემბერს BRICS-ის ქვეყნებმა მხარი დაუჭირეს ნიუ-დელის დეკლარაციას, რაც 11-წევრიანი ბლოკის მიერ დოლარზე დამოკიდებულების შემცირებისკენ მიმართული ნაბიჯების სერიის ნაწილია. მიუხედავად ამისა, როგორც Seeking Alpha აღნიშნავს, განცხადების შემდეგ დოლარი გამყარდა, რაც იმის შეხსენებაა, რომ დოლარიზაციის შემცირების რიტორიკა ჯერ არ გადაზრდილა ამერიკული ბაზრებიდან მასობრივ გასვლაში.seekingalpha

ფედერალური სარეზერვო სისტემის საპროცენტო განაკვეთთან დაკავშირებული გადაწყვეტილება, რომელიც ოთხშაბათს არის მოსალოდნელი, ამ მდგრადობას კიდევ უფრო გამოსცდის.