ევროპის ცენტრალური ბანკი: ხელოვნური ინტელექტით გამოწვეული აქციების ბუმი შესაძლოა კორექციით დასრულდეს

ევროპის ცენტრალური ბანკის ვიცე-პრეზიდენტმა ბორის ვუიჩიჩმა სამშაბათს გააფრთხილა, რომ ხელოვნური ინტელექტის ბუმით გამოწვეულმა აქციების ფასების მკვეთრმა ზრდამ ბაზრები კორექციის მიმართ მოწყვლადი გახადა. ამით მან მხარი დაუჭირა ევროპის წამყვანი მონეტარული ოფიციალური პირების მზარდ შეშფოთებას.

„ეს არის ის, რაც დიდი ხანია არ გვინახავს, ფასისა და მოგების, ასევე ფასისა და პროგნოზირებადი მოგების მსგავსი თანაფარდობა“, — განაცხადა ვუიჩიჩმა ECB-ის პოდკასტში „Euro Matters“, რომელიც სამშაბათს გამოქვეყნდა. „საბოლოო ჯამში, ეს მაჩვენებლები შესაძლოა გამართლებული აღმოჩნდეს, თუმცა შესაძლოა ასეც არ მოხდეს“.bloomberg

ცენტრალურ ბანკში კონსენსუსი ყალიბდება

ვუიჩიჩის განცხადებები ეფუძნება იმ გაფრთხილებებს, რომლებიც ECB-ში ბოლო კვირების განმავლობაში სულ უფრო ხშირად ისმის. ორშაბათს ECB-ის პრეზიდენტმა კრისტინ ლაგარდმა განაცხადა, რომ ხელოვნური ინტელექტის სექტორის შეფასებები „ძალიან მაღალია“ და ფასების ვარდნა „სავსებით შესაძლებელია“. ამ კომენტარებს წინ უძღოდა 17 აგვისტოს ECB-ის ბლოგპოსტი, რომლის ავტორიც ბანკის ხუთი ეკონომისტია. მათ დაასკვნეს, რომ „საფონდო ბირჟის მიმდინარე შეფასებების კორექცია სავარაუდოა“ და ევროზონისთვის ეს იქნება „უფრო ფინანსური სტაბილურობის პრობლემა, ვიდრე უბრალოდ კერძო საკითხი“.moomoo+2

ანალიზმა, რომლის ავტორებიც არიან მალინ ანდერსონი, იოჰანეს ბრეკენფელდერი, სტეფანო კორადინი, კალინ ნიკოლოვი და მარია ანტონიეტა ვიოლა, აჩვენა, რომ ევროზონის შინამეურნეობები ფლობენ დაახლოებით 440 მილიარდი ევროს ღირებულების აქტივებს აშშ-ის შვიდ უმსხვილეს ტექნოლოგიურ კომპანიაში: Apple ↗ 0.24%, Microsoft ↗ 1.97%, Nvidia ↘ 3.36%, Alphabet ↗ 3.06%, Amazon Amazon.com, Inc. ↘ 1.26%, Meta ↗ 2.71% და Tesla ↘ 1.77%. ამ აქტივების უდიდესი ნაწილი პასიური ინდექსური ფონდების მეშვეობით არის აკუმულირებული.ecb.europa

შეფასებები ისტორიულ მაქსიმუმზეა

S&P 500-ის შილერის ციკლურად კორექტირებული ფასი/მოგების კოეფიციენტი მაისის შემდეგ 40-ზე მაღლა ნარჩუნდება. ეს დონე ბოლოს 2000 წლის მარტში, დოტკომების ბუშტის პიკამდე დაფიქსირდა. ECB-ის ბლოგპოსტში აღნიშნულია, რომ აშშ-ის ბაზრის შეფასებები „ამჟამად ისტორიულ მაქსიმუმთან ახლოსაა“. ავტორების განცხადებით, ტექნოლოგიური რევოლუციების ისტორიული კანონზომიერებები, რკინიგზიდან დაწყებული ინტერნეტით დამთავრებული, მიუთითებს იმაზე, რომ საბოლოო კორექცია გარდაუვალია, მიუხედავად იმისა, არის თუ არა მიმდინარე ფასები რაციონალური.moomoo+1

თუმცა, ECB სიფრთხილეს იჩენს და გაფრთხილებების ტონს არბილებს. მისი ეკონომისტები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ ისინი კრახს არ პროგნოზირებენ და დასძენენ, რომ ნებისმიერი ვარდნის დროის წინასწარ განსაზღვრა შეუძლებელია და მისი დანახვა მხოლოდ რეტროსპექტივაშია შესაძლებელი. „ეს არ ნიშნავს, რომ დღევანდელი ფასები მაქსიმუმია“, — ნათქვამია ბლოგპოსტში. „თუ ხელოვნური ინტელექტი მართლაც ტრანსფორმაციული აღმოჩნდება, შეფასებები მომავალში, კორექციის შემდეგაც კი, შესაძლოა ბევრად უფრო მაღალი იყოს“.ecb.europa

ამჯერად დამცავი ბალიშები უფრო თხელია

ვუიჩიჩისა და ECB-ის ანალიზის თანახმად, ის, რაც ამჟამინდელ მომენტს დოტკომების ეპოქისგან განასხვავებს, არის შოკის შესამსუბუქებლად არსებული შეზღუდული პოლიტიკური რესურსები. საპროცენტო განაკვეთები კვლავ მაღალია, ხოლო სახელმწიფო ვალის დონე უფრო მაღალია, ვიდრე 2000 წელს იყო. ეს გადაწყვეტილების მიმღებ პირებს ნაკლებ ინსტრუმენტს უტოვებს ვითარების დასასტაბილურებლად, თუკი კორექცია უფრო ფართო არასტაბილურობას დაემთხვევა.moomoo+1

ვუიჩიჩმა დამატებით რისკებად გეოპოლიტიკური დაძაბულობა და ზოგიერთ ქვეყანაში არამდგრადი ფისკალური მდგომარეობაც დაასახელა. „წარსული გამოცდილებიდან ვისწავლეთ, რომ ის, რაც არამდგრადია, არამდგრადად რჩება“, — განაცხადა მან და მოუწოდა ფისკალური მოწყვლადობის წინააღმდეგ დროული ზომების მიღებისკენ, სანამ ბაზრები თავად არ აიძულებთ ამის გაკეთებას.moomoo