ძველი ეგვიპტელები შეცდომების გამოსასწორებლად „თეთრ კორექტორს“ იყენებდნენ, დაადგინეს მკვლევრებმა

კემბრიჯის ფიცვილიამის მუზეუმის მკვლევრებმა აღმოაჩინეს, რომ ძველი ეგვიპტელი ხელოსნები პაპირუსის დოკუმენტებზე შეცდომების გამოსასწორებლად „თეთრი კორექტორის“ ადრეულ ფორმას იყენებდნენ. ისინი თეთრი საღებავის თამამი შტრიხებით აწვრილებდნენ ტურას ფიგურას, რომელიც ვიღაცას, როგორც ჩანს, ზედმეტად მსუქანი მოეჩვენა.

დიეტაზე მყოფი ტურა

აღმოჩენა გაკეთდა მაშინ, როდესაც მუზეუმის თანამშრომლები ერთ-ერთ საუკეთესოდ შემონახულ ეგვიპტურ გრაგნილს ამზადებდნენ გამოფენისთვის „Made in Ancient Egypt“, რომელიც 12 აპრილამდე გრძელდება. აღნიშნული პაპირუსი არის „მიცვალებულთა წიგნის“ ასლი — შელოცვების ანთოლოგია, რომელიც, როგორც სჯეროდათ, მიცვალებულს საიქიო ცხოვრებაში გზას უკვალავდა. ის შექმნილია რამოსესთვის, მაღალი რანგის სამეფო მწერლისთვის, რომელიც ძვ. წ. მე-13 საუკუნის დასაწყისში ცხოვრობდა.The Fitzwilliam Museum+1

სცენაში, სადაც რამოსე ხელებით ეხება სავარაუდოდ ტურასთავიანი ღმერთის, ვეპვაუეტის სხეულს (ღმერთი, რომელიც ასოცირდება ომთან და მიცვალებულთა დაცვასთან), მუზეუმის თანამშრომლებმა შეამჩნიეს მკვრივი თეთრი ხაზები, რომლებიც ტურას სხეულის ორივე მხარეს და უკანა ფეხების ზედა ნაწილებზე იყო დატანილი.news.artnet+1

„თითქოს ვიღაცამ დაინახა, თუ როგორ იყო თავდაპირველად დახატული ტურა და თქვა: „ზედმეტად მსუქანია; გაამხდარეო“, — თქვა ჰელენ სტრადვიკმა, მუზეუმის უფროსმა ეგვიპტოლოგმა და გამოფენის კურატორმა.news.artnet

უძველესი ქიმია მიკროსკოპის ქვეშ

ინფრაწითელი ფოტოგრაფიისა და 3D ციფრული მიკროსკოპის გამოყენებით მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ თეთრი საღებავი იყო კალციტისა და ჰუნტიტის ნარევი, ორივე თეთრი კარბონატია — განსხვავებით იმ საღებავისგან, რომელიც რამოსეს მოსასხამისთვის გამოიყენეს და მხოლოდ ჰუნტიტს შეიცავდა. ასევე აღმოჩნდა ყვითელი ორპიგმენტის ნაწილაკები, რომლებიც სავარაუდოდ დამატებული იყო იმისთვის, რომ შესწორება პაპირუსს შეხამებოდა, რომელიც ანტიკურ ხანაში გაცილებით ფერმკრთალი იყო, ვიდრე დღეს ჩანს.artnews+2

სტრადვიკმა აღნიშნა, რომ იგივე ტექნიკა აღმოაჩინა ბრიტანეთის მუზეუმსა და კაიროს ეგვიპტურ მუზეუმში დაცულ პაპირუსებზე. „როდესაც კურატორებს მივუთითე, გაოცებულები დარჩნენ“, — თქვა მან. „ეს ისეთი რამაა, რასაც თავიდან ვერ ამჩნევ.“news.artnet

გრაგნილი ხანგრძლივი ისტორიით

რამოსეს „მიცვალებულთა წიგნი“ 1922 წელს არქეოლოგმა უილიამ ფლინდერს პეტრიმ აღმოაჩინა შუა ეგვიპტის ქალაქ სედმენტში და მალევე მოხვდა ფიცვილიამის კოლექციაში. ერთ დროს 60 ფუტზე მეტი სიგრძის გრაგნილი, მისი ასობით ფრაგმენტი 2000-იანი წლების დასაწყისში სპეციალისტმა რესტავრატორმა დიდი შრომის შედეგად აღადგინა. ის ითვლება ძველი ეგვიპტის „მიცვალებულთა წიგნის“ ერთ-ერთ საუკეთესო შემონახულ ნიმუშად — და ახლა, ისეთად, რომელიც ავლენს ადამიანურ იმპულსს, გამოასწორო შეცდომა მანამ, სანამ ვინმე შეამჩნევს.news.artnet