დიზელის ფასები რეკორდულ მაჩვენებელს აღწევს: IEA შემდგომ ზრდას პროგნოზირებს

დიზელის ფასები ევროპასა და შეერთებულ შტატებში ისტორიულ მაქსიმუმამდე გაიზარდა, რადგან ირანსა და უკრაინაში მიმდინარე ომებმა სერიოზულად შეაფერხა მსხვილი მწარმოებლების ექსპორტი, რის გამოც მსოფლიოს ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნები მაქსიმალური დატვირთვით მუშაობენ და ფასების შემდგომი ზრდის თავიდან ასაცილებლად თითქმის არანაირი ბერკეტი არ რჩება.

Reuters-ის ცნობით, ევროპული დიზელის ფიუჩერსები გასულ კვირას რეკორდულ ნიშნულზე დაიხურა და 2026 წლის დასაწყისიდან ორჯერ მეტად გაიზარდა. შეერთებულ შტატებში დიზელის საშუალო საცალო ფასმა ამ თვეში პირველად გადააჭარბა 6 დოლარს გალონზე. აზიური დიზელის საორიენტაციო ფასები, მიუხედავად იმისა, რომ მარტის პიკური მაჩვენებლისგან (200 დოლარი ბარელზე) ოდნავ შემცირდა, 18 სექტემბრის მდგომარეობით 180 დოლარის ფარგლებში მერყეობდა, რაც ომამდელ დონესთან შედარებით ორჯერ მეტია.reuters+1

მიწოდების ჯაჭვების რღვევა

ახლო აღმოსავლეთისა და უკრაინის კონფლიქტების ერთობლიობამ მრავალ რეგიონში გადამამუშავებელი სიმძლავრეები გამოიყვანა მწყობრიდან. Kpler-ის საზღვაო მონაცემების თანახმად, მარტიდან აგვისტომდე, წინა წელთან შედარებით, ახლო აღმოსავლეთიდან დიზელის ექსპორტი განახევრდა და დღეში საშუალოდ 800 000 ბარელი შეადგინა. 2025 წელს ახლო აღმოსავლეთი ევროპის დიზელის იმპორტის თითქმის 41%-ს უზრუნველყოფდა.globalbankingandfinance+1

რუსეთმა ივლისში დიზელის ექსპორტი აკრძალა მას შემდეგ, რაც უკრაინული დრონების თავდასხმებმა მისი გადამამუშავებელი ქარხნების მუშაობა შეაფერხა. რუსეთი აშშ-ის შემდეგ მსოფლიოში დიზელის მეორე უმსხვილესი ექსპორტიორი იყო და აკრძალვამდე თურქეთსა და ბრაზილიას დიდი მოცულობით ამარაგებდა. საუდის არაბეთის წითელი ზღვის საპორტო ოპერაციებსაც შეექმნა შეფერხებები, რამაც დანაკარგები კიდევ უფრო გაზარდა.reuters+1

"მთავარი პრობლემა ისაა, რომ მსოფლიოს მრავალი გადამამუშავებელი ქარხანა უკვე მაქსიმალური დატვირთვით მუშაობს", – განაცხადა ორშაბათს ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტომ. "ეს ტოვებს მცირე შესაძლებლობას, რომ თავიდან ავიცილოთ მიწოდების შემდგომი შემცირება და ფასების ზრდა უახლოეს თვეებში".globalbankingandfinance+1

საგანგაშოდ დაბალი მარაგები

აშშ-ში დისტილატების მარაგები 96,97 მილიონ ბარელს შეადგენდა, რაც სექტემბრის შუა პერიოდის ხუთწლიან საშუალო მაჩვენებელზე დაახლოებით 15%-ით დაბალია, მიუხედავად იმისა, რომ აგვისტოს ბოლოს ამერიკული ქარხნები ბოლო რვა წლის განმავლობაში ყველაზე მაღალი დატვირთვით მუშაობდნენ. ევროპაში, ამსტერდამ-როტერდამ-ანტვერპენის ჰაბში დიზელის მარაგები 10 სექტემბრისთვის სეზონურად ყველაზე დაბალ დონემდე დაეცა.reuters+1

ამის საპასუხოდ გადამუშავების მარჟა მკვეთრად გაიზარდა. Phillips 66 ↘ 0.12%-მა დაინახა, რომ დიზელის გადამუშავების მარჟამ ბარელზე 102 დოლარს მიაღწია, რაც ნორმალურ დონეს დაახლოებით ხუთჯერ აღემატება, რამაც კომპანიის აქციების ფასი წელს ორჯერ მეტად გაზარდა. JPMorgan ↘ 0.73%-ის ანალიტიკოსების თქმით, მათ "უბრალოდ არ იციან, როგორ შეაფასონ საბოლოო შედეგი", რადგან Brent-ის ნავთობი 100 დოლარზე მეტი ღირს, ხოლო დიზელი ისე იყიდება, თითქოს ნავთობი 200 დოლარი ღირდეს.pluang+1

გეოპოლიტიკური გაურკვევლობა გრძელდება

უკრაინა და რუსეთი აგრძელებენ ერთმანეთის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე თავდასხმებს, მიუხედავად პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის გასულ კვირას გაკეთებული განცხადებისა, რომ ორივე მხარე შეტევების შეწყვეტაზე შეთანხმდა. უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ კვირას განაცხადა, რომ უახლოეს დღეებში ტრამპს შეხვდება. ამ მოლაპარაკებების ნებისმიერმა ჩაშლამ შესაძლოა კიდევ უფრო დაძაბოს ისედაც მყიფე ბაზარი.globalbankingandfinance+1

"წითელ ზღვაში ნაკადების ნებისმიერმა შემდგომმა შეფერხებამ შესაძლოა კიდევ უფრო შეამციროს დიზელის ისედაც დაძაბული გლობალური ბაზარი", – გააფრთხილა Kpler-ის ანალიტიკოსმა ჯორჯ შოუმ და აღნიშნა, რომ გადამამუშავებელი სიმძლავრეები კვლავ მთავარ შემაფერხებელ ფაქტორად რჩება. ჩინეთმა ნაწილობრივი შვება შესთავაზა ბაზარს, აგვისტოში დიზელის ექსპორტი დღეში 320 000 ბარელამდე გაიზარდა, რაც ბოლო 2,5 წლის განმავლობაში ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია, თუმცა ეს მოჰყვა აპრილიდან ივნისამდე პერიოდში მიწოდების 26%-იან შემცირებას, მას შემდეგ რაც პეკინმა გადამუშავებული პროდუქციის ექსპორტის შეზღუდვა დაიწყო.reuters+1