Դիզվառելիքի համաշխարհային գները հասել են ռեկորդային մակարդակի, ՄՏԳ-ն զգուշացնում է հետագա աճի մասին

Դիզվառելիքի գները Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում հասել են պատմական առավելագույնին, քանի որ Իրանում և Ուկրաինայում ընթացող պատերազմները լրջորեն խաթարել են խոշոր արտադրողների արտահանումը՝ թողնելով համաշխարհային նավթավերամշակման գործարանները ծայրահեղ ծանրաբեռնված վիճակում և գրեթե զրկելով գների հետագա աճը կանխելու հնարավորություններից:

Ըստ Reuters-ի՝ եվրոպական դիզվառելիքի ֆյուչերսները անցյալ շաբաթ փակվել են ռեկորդային ցուցանիշով՝ 2026 թվականի սկզբից ի վեր ավելի քան կրկնապատկվելով: Միացյալ Նահանգներում դիզվառելիքի միջին մանրածախ գինը այս ամիս առաջին անգամ գերազանցել է 6 դոլարը մեկ գալոնի դիմաց: Ասիական դիզվառելիքի չափանիշները, թեև մարտ ամսվա 200 դոլարից ավելի գագաթնակետից մի փոքր նվազել են, սեպտեմբերի 18-ի դրությամբ տատանվում էին մեկ բարելի դիմաց 180 դոլարի շուրջ, ինչը դեռևս երկու անգամ գերազանցում է պատերազմից առաջ եղած մակարդակը:reuters+1

Մատակարարման ուղիների խաթարումը

Մերձավորարևելյան և ուկրաինական հակամարտությունների համընկնումը շարքից հանել է նավթավերամշակման հզորությունները մի քանի տարածաշրջաններում: Kpler-ի նավագնացության տվյալների համաձայն՝ Մերձավոր Արևելքից դիզվառելիքի արտահանումը մարտից օգոստոս ընկած ժամանակահատվածում նախորդ տարվա համեմատ կրճատվել է կիսով չափ՝ կազմելով օրական միջինը 800,000 բարել: 2025 թվականին Մերձավոր Արևելքը ապահովում էր Եվրոպայի դիզվառելիքի ներմուծման գրեթե 41%-ը:globalbankingandfinance+1

Ռուսաստանը հուլիսին արգելեց դիզվառելիքի արտահանումը այն բանից հետո, երբ ուկրաինական անօդաչուների հարձակումները կրճատեցին նավթավերամշակման գործարանների արտադրությունը: Ռուսաստանը, լինելով աշխարհում երկրորդ խոշորագույն դիզվառելիք արտահանողը ԱՄՆ-ից հետո, մինչ արգելքը մեծ ծավալներ էր մատակարարում Թուրքիային և Բրազիլիային: Սաուդյան Արաբիայի Կարմիր ծովի բեռնման գործառույթները նույնպես բախվել են խափանումների, ինչը մեծացրել է կորուստները:reuters+1

«Հիմնական խնդիրն այն է, որ աշխարհի շատ նավթավերամշակման գործարաններ արդեն իսկ աշխատում են ծայրահեղ ծանրաբեռնվածությամբ», — երկուշաբթի օրը հայտնել է Միջազգային էներգետիկ գործակալությունը: «Սա քիչ հնարավորություններ է թողնում առաջիկա ամիսներին մատակարարումների հետագա սղությունը և գների աճը կանխելու համար»:globalbankingandfinance+1

Վտանգավոր ցածր պաշարներ

ԱՄՆ-ում դիստիլյատների պաշարները կազմել են 96.97 միլիոն բարել, ինչը մոտ 15%-ով ցածր է սեպտեմբերի կեսերի հնգամյա միջինից, նույնիսկ այն դեպքում, երբ ամերիկյան նավթավերամշակման գործարանները օգոստոսի վերջին աշխատում էին վերջին ութ տարվա ընթացքում իրենց ամենաբարձր օգտագործման մակարդակով: Եվրոպայում Ամստերդամ-Ռոտերդամ-Անտվերպեն հանգույցում դիզվառելիքի պաշարները սեպտեմբերի 10-ի դրությամբ հասել են իրենց ամենացածր սեզոնային մակարդակին:reuters+1

Ի պատասխան՝ վերամշակման մարժաները կտրուկ աճել են: Phillips 66 ↘ 0.12% ընկերության դիզվառելիքի վերամշակման մարժան հասել է մեկ բարելի դիմաց 102 դոլարի, ինչը նորմալ մակարդակից մոտ հինգ անգամ ավելի է, ինչի արդյունքում ընկերության բաժնետոմսերի գինը այս տարի ավելի քան կրկնապատկվել է: JPMorgan ↘ 0.73% ընկերության վերլուծաբանները նշել են, որ իրենք «պարզապես չգիտեն, թե ինչպես մոդելավորել վերջնախաղը», քանի որ Brent տեսակի նավթի գինը գերազանցում է 100 դոլարը, մինչդեռ դիզվառելիքը վաճառվում է այնպես, կարծես նավթի գինը 200 դոլար լինի:pluang+1

Աշխարհաքաղաքական անորոշությունը պահպանվում է

Ուկրաինան և Ռուսաստանը շարունակում են հարվածներ հասցնել միմյանց էներգետիկ ենթակառուցվածքներին, չնայած նախագահ Դոնալդ Թրամփի անցյալ շաբաթվա հայտարարությանը, թե երկու կողմերը համաձայնել են դադարեցնել հարձակումները: Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին կիրակի օրը հայտարարել է, որ առաջիկա օրերին կհանդիպի Թրամփի հետ: Այդ բանակցությունների ցանկացած ձախողում կարող է էլ ավելի սրել արդեն իսկ լարված շուկան:globalbankingandfinance+1

«Կարմիր ծովով հոսքերի ցանկացած հետագա խափանում սպառնում է սրել արդեն իսկ ծանրաբեռնված համաշխարհային դիզվառելիքի շուկան», — զգուշացրել է Kpler-ի վերլուծաբան Ջորջ Շոուն՝ նշելով, որ նավթավերամշակման հզորությունը մնում է հիմնական խոչընդոտը: Չինաստանը մասնակի թեթևացում է առաջարկել, օգոստոսին դիզվառելիքի արտահանումը հասել է օրական 320,000 բարելի, ինչը վերջին 2.5 տարվա ամենաբարձր ցուցանիշն է, սակայն դա տեղի է ունեցել ապրիլից հունիս ընկած ժամանակահատվածում առաքումների 26% անկումից հետո, երբ Պեկինը սահմանափակել էր վերամշակված արտադրանքի արտահանումը:reuters+1