Küresel dizel fiyatları rekor kırdı: IEA daha fazla artış uyarısı yapıyor

Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'nde dizel fiyatları, İran ve Ukrayna'daki savaşların büyük üreticilerden yapılan ihracatı ciddi şekilde aksatmasıyla tüm zamanların en yüksek seviyelerine fırladı. Bu durum, dünya genelindeki rafinerileri kapasitelerinin sınırına getirdi ve fiyat artışlarını önlemek için çok az seçenek bıraktı.

Reuters'a göre, Avrupa dizel vadeli işlemleri geçen hafta rekor seviyeden kapandı ve 2026'nın başından bu yana ikiye katlandı. Amerika Birleşik Devletleri'nde ortalama perakende dizel fiyatları bu ay ilk kez galon başına 6 doların üzerine çıktı. Asya dizel göstergeleri, Mart ayındaki varil başına 200 doların üzerindeki zirvesinden hafifçe gevşese de, 18 Eylül itibarıyla varil başına 180 dolar civarında seyrediyor; bu da savaş öncesi seviyelerin hala iki katı demek.reuters+1

Tedarik Hatları Koptu

Orta Doğu ve Ukrayna'daki çatışmaların birleşimi, birçok bölgedeki rafineri kapasitesini devre dışı bıraktı. Kpler'in nakliye verilerine göre, Orta Doğu'dan dizel ihracatı Mart ayından Ağustos ayına kadar bir önceki yıla göre yarı yarıya azalarak günlük ortalama 800.000 varile geriledi. Orta Doğu, 2025 yılında Avrupa'nın dizel ithalatının neredeyse %41'ini karşılıyordu.globalbankingandfinance+1

Rusya, Ukrayna'nın drone saldırılarının rafineri üretimini kesmesinin ardından Temmuz ayında dizel ihracatını yasakladı. ABD'den sonra dünyanın en büyük ikinci dizel ihracatçısı olan Rusya, yasaktan önce Türkiye ve Brezilya'ya büyük miktarlarda tedarik sağlıyordu. Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz yükleme operasyonları da kayıpları artıran aksaklıklarla karşı karşıya kaldı.reuters+1

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Pazartesi günü yayınladığı bültende, "Temel bir sorun, dünya genelindeki birçok rafinerinin halihazırda kapasitelerinin sınırında çalışıyor olmasıdır" dedi. "Bu durum, önümüzdeki aylarda arzın daha da daralmasını ve fiyatların yükselmesini önlemek için çok az seçenek bırakıyor".globalbankingandfinance+1

Stoklar Tehlikeli Derecede Düşük

ABD distilat stokları, Amerikan rafinerileri Ağustos ayı sonlarında son sekiz yılın en yüksek kullanım oranında çalışmasına rağmen, Eylül ortası beş yıllık ortalamasının yaklaşık %15 altında, 96,97 milyon varil seviyesinde kaldı. Avrupa'da ise Amsterdam-Rotterdam-Antwerp merkezindeki dizel stokları 10 Eylül itibarıyla en düşük mevsimsel seviyesine geriledi.reuters+1

Rafineri marjları buna tepki olarak hızla yükseldi. Phillips 66 ↘ 0.12%, dizel rafineri marjlarının normal seviyelerin yaklaşık beş katı olan varil başına 102 dolara ulaştığını gördü ve bu durum hisse senedi fiyatının bu yıl ikiye katlanmasına neden oldu. JPMorgan ↘ 0.73% analistleri, Brent ham petrolü varil başına 100 doların üzerindeyken dizel sanki petrol 200 dolarmış gibi işlem gördüğü için "son oyunun nasıl modelleneceğini bilmediklerini" belirttiler.pluang+1

Jeopolitik Belirsizlik Sürüyor

Ukrayna ve Rusya, Başkan Donald Trump'ın geçen hafta her iki tarafın da saldırıları durdurmayı kabul ettiğini duyurmasına rağmen birbirlerinin enerji altyapısına yönelik saldırılarını sürdürdü. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski Pazar günü yaptığı açıklamada, önümüzdeki günlerde Trump ile görüşeceğini söyledi. Bu görüşmelerdeki herhangi bir kopuş, halihazırda gergin olan piyasayı daha da sıkıştırabilir.globalbankingandfinance+1

Kpler analisti George Shaw, "Kızıldeniz akışlarındaki herhangi bir aksama, halihazırda gergin olan küresel dizel piyasasını daha da sıkıştırma riski taşıyor" uyarısında bulunarak rafineri kapasitesinin temel darboğaz olmaya devam ettiğini belirtti. Çin, Ağustos ayında dizel ihracatının günlük 320.000 varile çıkarak yaklaşık 2,5 yılın en yüksek seviyesine ulaşmasıyla kısmi bir rahatlama sağladı, ancak bu durum Pekin'in rafine ürün ihracatını sınırlama kararının ardından Nisan'dan Haziran'a kadar sevkiyatlarda yaşanan %26'lık düşüşün ardından geldi.reuters+1