ასტრონომებმა დაადასტურეს პირველი ატმოსფერო კლდოვან პლანეტაზე სასიცოცხლო ზონაში

ასტრონომებმა პირველად დაადასტურეს ატმოსფეროს არსებობა ჩვენი მზის სისტემის მიღმა მდებარე კლდოვან, ზომიერი კლიმატის მქონე პლანეტაზე, რაც გარდამტეხი მომენტია პოტენციურად სასიცოცხლო სამყაროების ათწლეულების განმავლობაში მიმდინარე ძიებაში.

პლანეტა LHS 1140b ბრუნავს მკრთალი წითელი ჯუჯა ვარსკვლავის გარშემო, რომელიც დედამიწიდან დაახლოებით 49 სინათლის წლის მანძილზე, კეტუსის თანავარსკვლავედში მდებარეობს. გუნდმა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა კოლინ ჩერუბიმი (რომელმაც დოქტორის ხარისხი ჰარვარდის უნივერსიტეტში მიიღო და ამჟამად ჩიკაგოს უნივერსიტეტში მოღვაწეობს), ნასას ჯეიმს ვების კოსმოსური ტელესკოპი გამოიყენა პლანეტის ატმოსფეროდან გაქცეული ჰელიუმის დასაფიქსირებლად — ეს იმის მტკიცებულებაა, რომ LHS 1140b-მ ფორმირებიდან მილიარდობით წლის შემდეგაც შეინარჩუნა მნიშვნელოვანი აირისებრი გარსი. კვლევის შედეგები ოთხშაბათს ჟურნალ Science-ში გამოქვეყნდა.science+2

პლანეტა, რომელიც აკმაყოფილებს კრიტერიუმებს

LHS 1140b დედამიწის დიამეტრზე დაახლოებით 1.73-ჯერ დიდია, ხოლო მისი მასა 5.6-ჯერ აღემატება დედამიწისას, რაც მას "სუპერ-დედამიწების" კატეგორიაში ათავსებს. ის ზუსტად თავისი ვარსკვლავის სასიცოცხლო ზონაში მდებარეობს — ორბიტალურ რეგიონში, სადაც ტემპერატურა შესაძლებელს ხდის პლანეტის ზედაპირზე თხევადი წყლის არსებობას.news.umich+3

"ატმოსფერო აუცილებელია იმისთვის, რომ პლანეტამ მხარი დაუჭიროს სიცოცხლეს ისეთი სახით, როგორიც ჩვენ ვიცით", — განაცხადა ჩერუბიმმა. მან LHS 1140b დაახასიათა, როგორც ასტრობიოლოგიისა და ჩვენი მზის სისტემის მიღმა სიცოცხლის შესაძლებლობის შესასწავლად ყველაზე მნიშვნელოვანი კანდიდატი.cfa.harvard+1

2024 წელს ჩატარებულმა JWST-ის წინა დაკვირვებებმა უკვე გამორიცხა იმის შესაძლებლობა, რომ LHS 1140b იყო მინი-ნეპტუნი — პატარა გაზის გიგანტი — და მიანიშნა, რომ მას შესაძლოა ჰქონდეს აზოტით მდიდარი ატმოსფერო წყლის ორთქლით. ახალი კვლევა უფრო შორს მიდის და პირდაპირ აფიქსირებს პლანეტიდან გაქცეულ ატმოსფერულ აირს, რაც ადასტურებს ატმოსფეროს არსებობას და არა მხოლოდ მის ვარაუდს.exoplanetes.umontreal+3

რა იქნება შემდეგ

გაქცეული ჰელიუმის აღმოჩენა მიუთითებს იმაზე, რომ LHS 1140b კარგავს ატმოსფერულ მასას, თუმცა ისეთი ტემპით, რომელიც საკმარისად დაბალია იმისთვის, რომ მან შეინარჩუნოს ატმოსფერო თავისი მრავალმილიარდწლიანი არსებობის განმავლობაში. ადრინდელი ანალიზების მიხედვით, პლანეტის მასის 10-დან 20 პროცენტამდე შესაძლოა წყალი იყოს, რაც აჩენს იმის შესაძლებლობას, რომ მას ვარსკვლავისკენ მუდმივად მიქცეულ მხარეს, ყინულოვანი ზედაპირის ქვეშ, თხევადი ოკეანე ჰქონდეს.sciencenews+3

ეს აღმოჩენა ეწინააღმდეგება TRAPPIST-1 სისტემის ბოლოდროინდელ მონაცემებს, სადაც სასიცოცხლო ზონაში მდებარე რამდენიმე კლდოვან პლანეტას, როგორც ჩანს, ატმოსფერო მთლიანად აქვს დაკარგული. LHS 1140b ახლა ხდება მთავარი სამიზნე შემდგომი დაკვირვებებისთვის, რომლებიც მიზნად ისახავს იმის დადგენას, თუ რას შეიცავს მისი ატმოსფერო და შეუძლია თუ არა მის ზედაპირზე არსებულ პირობებს მხარი დაუჭიროს სიცოცხლეს ისეთი სახით, როგორიც ჩვენ ვიცით.skyandtelescope