ES opnar á stærri samruna í umfangsmikilli reglubreytingu

Helstu samkeppnisyfirvöld Evrópusambandsins gefa til kynna að samningar sem hjálpa fyrirtækjum að stækka og nýskapa muni fá jákvæðari viðtökur, en Brussel vinnur nú að því að ljúka fyrstu endurskoðun sinni á samrunareglum í meira en tvo áratugi.

Breyting í Brussel

Anthony Whelan, yfirmaður samkeppnissviðs framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, hefur gefið til kynna meiri vilja til að íhuga stóra fyrirtækjasamruna sem gætu eflt fjárfestingu, nýsköpun eða viðnámsþrótt innan sambandsins, samkvæmt Financial Times. Þetta endurspeglar víðtækari viðleitni í Brussel til að hjálpa evrópskum fyrirtækjum að keppa við keppinauta í Bandaríkjunum og Kína, sem hefur verið ráðandi þema í efnahagsstefnuumræðu ESB allt árið 2026.ft+1

Framkvæmdastjórnin birti drög að samrunaleiðbeiningum þann 30. apríl 2026, sem marka það sem lögfræðingar og embættismenn hafa kallað umfangsmestu endurskoðun á samrunamati ESB í yfir 20 ár. Í fyrsta sinn á heimsvísu leyfa drögin fyrirtækjum að leggja fram „ávinningstengda kenningu“ (theory of benefit), sem er skipulögð röksemdafærsla fyrir því að samningur skapi hagræðingu á sviðum eins og sjálfbærni, viðnámsþrótti, fjárfestingu og nýsköpun, til að vega á móti hefðbundinni áherslu eftirlitsaðila á skaða fyrir neytendur. Sérstök „nýsköpunarhlíf“ var kynnt til að gefa sprotafyrirtækjum og litlum nýsköpunarfyrirtækjum skýrari leið til hagstæðrar meðferðar við mat á samningum.crowell+4

Samkeppnisstjóri ESB, Teresa Ribera, hefur gengið varlega um dyrnar og sagði við Bloomberg í apríl að „ef einhver hélt að þetta ákall um sköpun leiðtoga væri rök fyrir því að afnema reglur, rífa niður eða draga úr öryggisráðstöfunum, þá er það misskilningur“. Á sama tíma hefur hún stutt endurskoðun leiðbeininganna sem leið til að tryggja að samrunaeftirlit sé „hæft tilgangi sínum“ á ört breytilegum mörkuðum.Reuters+1

Lögfræðingur Siemens kallar eftir raunhæfri öruggri höfn

Í öðru lagi hélt Saar Dierckens, yfirmaður samkeppnismála hjá Siemens, því fram á þriðjudag að framkvæmdastjórnin ætti að aðlaga skilmála fyrirhugaðrar öruggrar hafnar fyrir kaup á sprotafyrirtækjum til að gera hana raunhæfa. Samkvæmt drögum að leiðbeiningum yrðu samningar sem fela í sér sprotafyrirtæki undanþegnir íþyngjandi samrunaeftirliti, en hlífin nær ekki til kaupa stærstu aðila á markaði eða fyrirtækja sem eru skilgreind sem „hliðverðir“ samkvæmt stafrænni markaðslöggjöf ESB, flokkur sem inniheldur Google Alphabet Inc. ↘ 0.99%, Apple ↗ 0.23% og Amazon Amazon.com, Inc. ↘ 1.34%.mlex+2

Dierckens lagði til að textinn ætti ekki að vera „of strangur“ gagnvart stafrænum hliðvörðum, með þeim rökum að þeir séu oft í góðri stöðu til að kaupa og stækka minni fyrirtæki.mlex+1

Hvað gerist næst

Opinber samráð um drög að leiðbeiningum lauk í júní og endanleg samþykkt er væntanleg á fjórða ársfjórðungi 2026. Hvort framkvæmdastjórnin hlusti á kröfur frá fyrirtækjum eins og Siemens um að slaka á takmörkunum á kaupum hliðvarða verður lykilpróf á því hversu langt Brussel er tilbúið að ganga. Eins og Reuters greindi frá þegar drögin voru birt, er líklegt að þröskuldurinn fyrir því að sanna ávinning af samningum verði áfram hár, þar sem búist er við að eftirlitsaðilar haldi áfram að rannsaka hugsanlegar verðhækkanir og samkeppnisskaða.Reuters+2