Կլիմայի տաքացման պատճառով Եվրոպայում բերքը հասունանում է մինչև 20 օր շուտ

Եվրահանձնաժողովի տվյալներով՝ 2026 թվականին Եվրոպայում եգիպտացորենը, ռապսը և աշնանացան ցորենը հասունացել և հավաքվել են շատ ավելի վաղ, քան դարասկզբին, քանի որ կրկնվող շոգերը արագացրել են բույսերի աճի ցիկլերը և նվազեցրել բերքատվությունը ամբողջ մայրցամաքում:

Reuters-ի կիրակնօրյա հաղորդագրության համաձայն՝ Եվրամիության որոշ հատվածներում աշնանացան ցորենը հասունացել է մինչև 20 օր շուտ, քան 2000 թվականին, նմանատիպ փոփոխություններ են գրանցվել նաև ռապսի և եգիպտացորենի դեպքում:reuters

Բերքահավաքի ժամկետների տեղաշարժ

Վերին Ֆրանկոնիայի բավարացի ֆերմերների միության շրջանային նախագահ Հերման Գրեյֆը Reuters-ին ասել է, որ իր տարածաշրջանում եգիպտացորենի բերքահավաքը, որը նախկինում կայուն կերպով կատարվում էր սեպտեմբերի կեսերին, այժմ տեղափոխվել է ամսվա սկիզբ: "Նույնը վերաբերում է հացահատիկային մշակաբույսերին: Նախկինում մենք սովորաբար ցորենը հավաքում էինք օգոստոսի երկրորդ շաբաթվա ընթացքում՝ օգոստոսի 10-ից 15-ը: Այսօր մենք երբեմն ցորենը հավաքում ենք արդեն հուլիսին՝ ամսվա վերջին օրերին", — ասել է Գրեյֆը:reuters

Այս տեղաշարժի մեխանիզմը լավ հասկանալի է: "Բույսերի զարգացումը մեծապես որոշվում է ջերմային միավորների կուտակմամբ, որոնք անհրաժեշտ են մեկ ֆիզիոլոգիական փուլից մյուսին անցնելու և վերջնական հասունության հասնելու համար", — ասել է Argus-ի ավագ վերլուծաբան Սեբաստիան Պոնսելեն: "Քանի որ ջերմաստիճանը բարձրանում է, նույնիսկ մի քանի աստիճանով, մշակաբույսերն ավելի արագ են կուտակում այդ ջերմային միավորները, ինչն արագացնում է նրանց զարգացման ցիկլը և հանգեցնում ավելի վաղ հասունացման և բերքահավաքի ժամկետների":reuters

Եվրոպան, որը նկարագրվում է որպես աշխարհի ամենաարագ տաքացող մայրցամաք, 2026 թվականին դիմակայել է մի քանի շոգերի, որոնք սկսվել են դեռ մայիսի վերջից:firstpost+1

Բերքատվության ճնշում

Ավելի վաղ բերքահավաքը չի հանգեցրել ավելի լավ արդյունքների: Երաշտը և շոգը վնասել են եվրոպական մշակաբույսերի և՛ քանակը, և՛ որակը: Ֆրանսիական FranceAgriMer գյուղատնտեսական գրասենյակի տվյալներով՝ օգոստոսի 31-ի դրությամբ Ֆրանսիայի եգիպտացորենի բերքի միայն 27%-ն է եղել լավ կամ գերազանց վիճակում, ինչը 2011 թվականից ի վեր գրասենյակի գրանցած ամենացածր ցուցանիշն է: Ֆրանսիայի գյուղատնտեսության նախարարությունը կանխատեսել է եգիպտացորենի արտադրության 35% անկում՝ նախորդ տարվա համեմատ, մինչդեռ որոշ վերլուծաբաններ կանխատեսում են, որ արտադրանքը կարող է նվազել մինչև 1976 թվականից ի վեր ամենացածր մակարդակը:wmbdradio+2

Եվրահանձնաժողովի Համատեղ հետազոտական կենտրոնը հուլիսին իջեցրել է ԵՄ բերքատվության կանխատեսումները գարնանային և ամառային բոլոր մշակաբույսերի համար, ընդ որում եգիպտացորենի և արևածաղկի կանխատեսումները կրճատվել են 6-ից 7%-ով: Associated Press-ը օգոստոսին հայտնել էր, որ շոգերի և երաշտի համակցված վնասը կարող է նվազեցնել ԵՄ համախառն ներքին արդյունքը 2026 թվականի համար մոտ 1%-ով կամ մոտ 180 միլիարդ եվրոյով:joint-research-centre.europa+1

Ազդեցությունը ամբողջ բլոկի վրա

Վնասը դուրս է գալիս Ֆրանսիայի սահմաններից: Եվրոպական հացահատիկի առևտրային ասոցիացիան՝ Coceral-ը, ԵՄ եգիպտացորենի արտադրության իր կանխատեսումը իջեցրել է գրեթե 8%-ով՝ հասցնելով 52.7 միլիոն տոննայի, ինչը 2007 թվականից ի վեր ամենացածր գնահատականն է: Էներգետիկայի և կլիմայի հետախուզական բաժինը գնահատել է, որ հունիսյան մեկ շոգը ոչնչացրել է մոտ 10 միլիոն տոննա կանխատեսված հացահատիկի արտադրություն՝ եվրոպական բերքահավաքի հեռանկարներից կտրելով մոտ 2 միլիարդ եվրո:eciu+1

Գրեյֆը զգուշացրել է, որ սեզոնի վերջում հավաքվող մշակաբույսերը, որոնց աճի փուլերը համընկնում են գարնանային և ամառային երաշտների հետ, բախվում են ամենամեծ կորուստներին:reuters