Գիտնականները հայտնաբերել են 81 թաքնված գեն, որոնք առաջացնում են կրծքագեղձի մահացու քաղցկեղ

Տորոնտոյի Sinai Health-ի գիտնականների թիմը հայտնաբերել է 81 նախկինում անհայտ գեն, որոնք մասնակցում են բազալային տիպի եռակի բացասական կրծքագեղձի քաղցկեղի զարգացմանը՝ լուծելով վաղեմի առեղծվածը այն մասին, թե ինչպես է քրոմոսոմային քաոսը սնուցում հիվանդության ամենամահացու ձևերից մեկը: Հուլիսի 8-ին Nature ամսագրում հրապարակված արդյունքները նոր ուղիներ են բացում թիրախային բուժման համար այն քաղցկեղի դեմ, որը երկար ժամանակ դիմադրում էր ճշգրիտ թերապիային:eurekalert+2

Կոդը կոտրելու նոր գործիք

Հետազոտությունը ղեկավարել են Sinai Health-ի Lunenfeld-Tanenbaum հետազոտական ինստիտուտի բացահայտումների հետազոտության տնօրենի տեղակալ դոկտոր Դենիել Շրամեկը և դոկտոր Խալիդ Ալ-Զահրանին, ով այժմ աշխատում է Տորոնտոյի համալսարանի Donnelly Centre-ում: Նրանց թիմը մշակել է CRISPR-KOALA (Knockout and Activation Linked Assay) գենի խմբագրման գործիքը, որն առաջին անգամ կարող է գեները և՛ լռեցնել, և՛ ակտիվացնել մեկ մկան մեջ՝ կրկնելով հիվանդների մոտ նկատվող քրոմոսոմային կրկնօրինակումներն ու դելեցիաները:nature+1

CRISPR-KOALA-ի օգնությամբ հետազոտողները հետազոտել են ավելի քան 3700 գեն այն քրոմոսոմների վրա, որոնք հաճախ վերադասավորվում են բազալային տիպի կրծքագեղձի քաղցկեղի ժամանակ, և հայտնաբերել են 90 քաղցկեղածին գեն, որոնցից 81-ը երբեք չէր կապվել այս հիվանդության հետ: Այս գեների 90 տոկոսը աննկատ էր մնացել ստանդարտ բջջային կուլտուրաների փորձերում, ինչը բացատրում է, թե ինչու էին դրանք տարիներ շարունակ խուսափում հետազոտողներից:eurekalert+1

«Պատճառը, թե ինչու մենք նախկինում չէինք գտել այս խթանող գեներից շատերը, այն է, որ մենք աշխատում էինք բջջային կուլտուրայի մոդելներով», – ասել է դոկտոր Շրամեկը: «Այժմ, երբ մենք կարող ենք այս քաղցկեղն ուսումնասիրել անմիջապես կենդանի համակարգում, մենք կարող ենք դիտարկել կենսաբանական բարդությունները, որոնք ի հայտ են գալիս միայն իրական ուռուցքային միջավայրի համատեքստում»:eurekalert

Ինչու է դա կարևոր

Բազալային տիպի կրծքագեղձի քաղցկեղը անհամաչափորեն ազդում է գունամաշկ երիտասարդ կանանց վրա և չունի այն երեք ռեցեպտորային տեսակները, որոնք կլինիկական բժիշկներին թույլ են տալիս թիրախային դեղամիջոցներով բուժել կրծքագեղձի քաղցկեղի այլ ձևերը: Թեև կրծքագեղձի քաղցկեղի շատ ձևերի հնգամյա գոյատևման ցուցանիշը մոտենում է 95 տոկոսի, եռակի բացասական ախտորոշմամբ հիվանդները բախվում են շատ ավելի վատ արդյունքների՝ հայտնի գենետիկական խթանիչների բացակայության պատճառով:medicalxpress+1

Նոր հայտնաբերված գեների թվում PLGRKT-ը դրսևորվել է որպես ուռուցքի հզոր խթանիչ: Այն թույլ է տալիս քաղցկեղի բջիջներին գոյատևել ուռուցքի խորքում առկա թթվածնի պակաս ունեցող շրջաններում՝ անցնելով այլընտրանքային նյութափոխանակության ուղու, ինչն ակտիվորեն նպաստում է աճին: Հետազոտողները հայտարարում են, որ սա ապագա թիրախային թերապիայի հեռանկարային թեկնածու է:eurekalert+1

Ինչ է լինելու հաջորդիվ

«Այս ամենի համադրումը մեզ թույլ տվեց բացահայտել բազմաթիվ գեների դերը, որոնց մասին մենք չգիտեինք, որ առաջացնում են կրծքագեղձի քաղցկեղ, և սկսել մտածել այն մասին, թե ինչպես պայքարել BLBC-ի դեմ թիրախային եղանակով», – ասել է դոկտոր Ալ-Զահրանին:eurekalert