FAO-ն զգուշացնում է պարենի գների աճի մասին. ռեկորդային Էլ Նինյոն խորացնում է պատերազմական խափանումները

Արագորեն ուժգնացող Էլ Նինյոն, որը կարող է դառնալ վերջին 76 տարվա ամենահզորը, տագնապ է առաջացնում համաշխարհային շուկաներում, քանի որ ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպությունը զգուշացնում է, որ պատերազմները, ծայրահեղ եղանակը և արտադրական ծախսերի աճը միախառնվում են՝ ստեղծելով պարենի գների նոր կտրուկ աճի նախադրյալներ մինչև տարեվերջ:

«Կատարյալ փոթորիկ» պարենային գնաճի համար

FAO-ի գլխավոր տնտեսագետ Մաքսիմո Տորերոն Reuters-ին հայտնել է, որ Իրանի և Ուկրաինայի մասնակցությամբ հակամարտությունների, ուժգնացող Էլ Նինյոյի, նավթի բարձր գների և գյուղատնտեսական հումքի սահմանափակ մատակարարումների համակցությունը, ամենայն հավանականությամբ, առաջիկա ամիսներին կբարձրացնի պարենի գները: «Ակնկալում եմ, որ հումքային ապրանքների գներն այժմ ավելի շատ կսկսեն աճել… իսկ պարենի գները կսկսեն բարձրանալ տարեվերջին, և հաջորդ տարի դրանք միանշանակ ավելի շատ կաճեն», — ասել է Տորերոն:aol

Հումքային շուկաներից սպառողական գներին փոխանցման լագը սովորաբար տևում է երեքից վեց ամիս, ինչը նշանակում է, որ արդեն իսկ սկսված խափանումները կարող են ամբողջությամբ չարտացոլվել խանութների գնապիտակներում մինչև 2027 թվականի սկիզբը: Հում նավթի բարձր գները բարձրացնում են պոմպակայանների, փաթեթավորման և տրանսպորտի ծախսերը, մինչդեռ բնական գազի գների աճն ուղղակիորեն ազդում է պարարտանյութերի արտադրության վրա: Ավստրալիան կանխատեսել է ձմեռային մշակաբույսերի արտադրության 21% անկում, իսկ ԱՄՆ որոշ ֆերմերներ եգիպտացորենի և ցորենի ցանքատարածությունները փոխարինել են սոյայով, քանի որ դրա համար ավելի քիչ պարարտանյութ է պահանջվում:agrolatam+1

Զարգացող շուկաները բախվում են համակցված ցնցումների

Bloomberg Economics-ի գնահատմամբ՝ սովորական Էլ Նինյոյի հետևանքով առաջացած երաշտը կարող է հանեգցնել Ինդոնեզիայում և Ֆիլիպիններում սպառողական գների գրեթե երկու տոկոսային կետով աճի, իսկ ավելի փոքր, բայց նկատելի ազդեցություն կունենա Մեքսիկայի, Մալայզիայի, Թաիլանդի և Հնդկաստանի վրա: Այս երևույթը, որը որոշ գիտնականներ անվանում են «Սուպեր Էլ Նինյո», ձևավորվել է հունիսին և արդեն իսկ խաթարում է եղանակային օրինաչափությունները: Հնդկաստանում մուսոնային տեղումների ընդհանուր քանակը մինչև օգոստոսի սկիզբը նորմայից ցածր է եղել 12%-ով՝ մեծացնելով անձրևաջրերով սնվող մշակաբույսերի և հիդրոէներգետիկայի ռիսկերը:bloomberg

Պերուի անչոուսի ձկնորսությունը, որն ապահովում է համաշխարհային ձկան ալյուրի մոտ 20%-ը, շարունակում է փակ մնալ օվկիանոսի ջրերի տաքացման պատճառով, ընդ որում կենտրոնական բանկը ազդարարում է, որ խափանումները կարող են հաջորդ տարի կրճատել ՀՆԱ-ն մինչև 0,9 տոկոսային կետով: Ֆիլիպիններում և Ինդոնեզիայում, որտեղ սննդամթերքին բաժին է ընկնում տնային տնտեսությունների ծախսերի 35%-ից 40%-ը, կառավարություններն արդեն իսկ պայքարում են Իրանի հակամարտության պատճառով սրված գնաճը զսպելու համար:bloomberg

Բեռնափոխադրումներն ու էներգետիկան ճնշման տակ

Տնտեսական հետևանքները տարածվում են գյուղատնտեսությունից այն կողմ: Կոնտեյներային փոխադրումների հիմնական սակագները վերջերս հասել են վերջին երկու տարվա առավելագույնին, քանի որ Էլ Նինյոյի պատճառով առաջացած երաշտը սպառնում է Պանամայի ջրանցքով տարանցմանը, մինչդեռ հակամարտությունները սահմանափակում են Մերձավոր Արևելքի հիմնական ջրային ուղիները: Կոլումբիան, որն իր էլեկտրաէներգիայի մոտ երկու երրորդը ստանում է հիդրոէներգետիկայից, բախվում է ջրամբարների սակավաջրության խնդրին, ինչը կստիպի ավելի շատ ապավինել հանածո վառելիքին:bloomberg

Գիտնականները կանխատեսում են, որ երևույթի ինտենսիվությունը գագաթնակետին կհասնի 2026 թվականի վերջին և կձգվի մինչև Հյուսիսային կիսագնդի գարուն, ընդ որում օվկիանոսի ջերմաստիճանը, ըստ կանխատեսումների, կբարձրանա նորմայից մինչև 2,6°C-ով: Համաշխարհային ընդհանուր կորուստները մինչև 2030 թվականը կարող են գերազանցել 4 տրիլիոն դոլարը, ըստ Սյամենի համալսարանի պրոֆեսոր Վենջու Ցայի: «Ավելի մեծ մտահոգություն է այն, երբ ցնցումները սկսում են համընկնել», — ասել է զարգացող շուկաների պորտֆելի կառավարիչ Նիկոլա Ժակյեն: «Եթե էներգակիրների բարձր գները համընկնեն պարարտանյութերի սահմանափակումների և այնուհետև եղանակային պայմաններով պայմանավորված պարենային գնաճի հետ, ազդեցությունն ավելի լայն և կայուն կդառնա, քան ցանկացած առանձին ցնցում»:insurancebiz+1