Դեյվիդ Սզալայը արժանացել է 2025 թվականի Բուքերյան մրցանակի «Միս» (Flesh) վեպի համար

Բրիտանացի-հունգարացի գրող Դեյվիդ Սզալայը երկուշաբթի երեկոյան ստացավ 2025 թվականի Բուքերյան մրցանակը իր վեցերորդ՝ Flesh վեպի համար, որը տղամարդկության զուսպ ուսումնասիրություն է և հետևում է հունգարացի մի տղամարդու ճանապարհին աղքատությունից մինչև Լոնդոնի վերնախավ։ Ժյուրին միաձայն ընտրեց Սզալայի աշխատանքը Լոնդոնի Old Billingsgate-ում ավելի քան հինգ ժամ տևած քննարկումներից հետո, ինչը հազվադեպ կոնսենսուս է գրականության ամենահեղինակավոր մրցանակներից մեկի համարthe-independent+2։

«Մենք երբեք նման բան չէինք կարդացել», — ասաց ժյուրիի նախագահ և 1993 թվականի Բուքերյան մրցանակի դափնեկիր Ռոդի Դոյլը՝ հայտարարելով որոշումը հանդիսատեսի առջև, որի թվում էին դերասաններ Ջեյսոն Այզեքսը և Սառա Ջեսիկա Փարկերը, որը ժյուրիի անդամ էր։ Ժյուրին գովաբանեց վեպի «եզակիությունը» և էջում սպիտակ տարածության ոչ ավանդական օգտագործումը՝ հույզեր փոխանցելու համարirishexaminer+3։

Ժամանակակից տղամարդկության զուսպ դիմանկարը

Flesh-ը հետևում է Իշտվանին՝ լռակյաց միայնակին, որի կյանքը բացահայտվում է տասնամյակներ ընդգրկող ինը դրվագային գլուխներում։ Հունգարիայում իր միջին տարիքի հարևանուհու հետ դեռահասական սիրավեպից մինչև Իրաքի պատերազմում ծառայությունը և Լոնդոնի անվտանգության աշխատակցի աշխատանքը, որը նրան շփման մեջ է դնում գերհարուստների հետ, Իշտվանը մնում է հուզականորեն անըմբռնելի՝ հաճախ պատասխանելով միավանկ «լավ» և «այո» բառերովnytimes+2։

«Չեմ կարծում, որ կարդացել եմ մի վեպ, որն այդքան լավ է օգտագործում էջի սպիտակ տարածությունը», — ասաց Դոյլը մամուլի ասուլիսում։ «Կարծես հեղինակը՝ Դեյվիդ Սզալայը, հրավիրում է ընթերցողին լրացնել տարածությունը, դիտարկել՝ գրեթե ստեղծել կերպարը իր հետ միասին»։ Մինիմալիստական երկխոսությունը և զուսպ պատումը արտացոլում են այն, ինչ Դոյլը բնութագրեց որպես «հնաոճ տղամարդկություն»՝ համեմատելով Իշտվանին լռակյաց վեսթերն հերոսների հետirishexaminer+3։

Բուքերյան մրցանակի հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Գաբի Վուդը վեպը անվանեց «զուսպ, կարգապահ, հրատապ, ազնիվ և սրտաճմլիկ»։ Գիրքը գրավել է հայտնի երկրպագուների, այդ թվում՝ փոփ աստղ Դուա Լիպային, որն այն ընտրել է իր գրքի ակումբի համար հոկտեմբերին, և ռեփեր Սթորմզիին, որը հատված է կատարել երկուշաբթի օրվա արարողության ժամանակ ցուցադրված կարճամետրաժ ֆիլմումbbc+4։

Սզալայի երկրորդ Բուքերյան կարճ ցուցակը

51-ամյա Սզալայը, որը ծնվել է Մոնրեալում՝ հունգարացի հոր և կանադացի մոր ընտանիքում, բայց մեծացել է Լոնդոնում, նախկինում Բուքերյան մրցանակի կարճ ցուցակում էր հայտնվել 2016 թվականին All That Man Is գրքի համար, որը եվրոպական տղամարդկությունը ուսումնասիրող փոխկապակցված պատմվածքների ժողովածու է։ Նա այդ փորձը անվանեց «սարսափելի» և «չափազանց լարված»՝ The Guardian-ին ասելով, որ Փոլ Բիթիի The Sellout-ին պարտվելը տրավմա է թողելnytimes+2։

Ընդունելով մրցանակը անցյալ տարվա հաղթող Սամանտա Հարվիից՝ Սզալայը ասաց, որ Flesh գրելը «ռիսկային» էր։ «Գեղարվեստական գրականությունը կարող է ռիսկերի դիմել։ Այն կարող է ստանձնել գեղագիտական ռիսկեր, ձևական ռիսկեր, գուցե նույնիսկ բարոյական ռիսկեր, ինչը շատ այլ ձևեր չեն կարող անել նույն չափով», — ասաց նա հանդիսատեսինrnz+3։

Վեպը սկսվել է 2020 թվականին այն բանից հետո, երբ Սզալայը լքեց մի ձեռագիր, որի վրա աշխատել էր գրեթե չորս տարի։ «Գուցե կարողանաս լքել մեկ գիրք, բայց չես կարող լքել երկու գիրք անընդմեջ. այն ժամանակ դա սկսում է իրական խնդիր թվալ», — ասել է նա վերջերս տված հարցազրույցումabc+1։

Սզալայի հաղթանակը անակնկալ էր որոշ դիտորդների համար, քանի որ Էնդրյու Միլլերի The Land in Winter-ը բուքմեյքերների ֆավորիտն էր։ Կարճ ցուցակում էին նաև Բուքերյան մրցանակի նախկին դափնեկիր Կիրան Դեսայը (The Loneliness of Sonia and Sunny), Սյուզան Չոյը (Flashlight), Քեյթի Կիտամուրան (Audition) և Բեն Մարկովիցը (The Rest of Our Lives): Հատկանշական է, որ այս տարվա կարճ ցուցակում դեբյուտային վեպեր չկային, և վեց հեղինակները միասին հրատարակել էին 42 վեպindependent+4։

Սզալայը ստանում է 50,000 ֆունտ ստերլինգ և 1978 թվականի հաղթող Այրիս Մյուրդոքի անունով կոչվող «Այրիս» մրցանակը։ Հեղինակը, որն այժմ ապրում է Վիեննայում, վերջերս Դուա Լիպայի հետ զրույցում ասել է, որ ցանկանում է գրել «կյանքի մասին՝ որպես ֆիզիկական փորձառության, այն մասին, թե ինչպիսին է լինել կենդանի մարմին աշխարհում»the-independent+3։