Չինաստանը դադարեցրել է 3-ամյա դեֆլյացիան, սակայն ՀՆԱ-ի աճը չի հասել կանխատեսումներին

Չինաստանի ՀՆԱ-ի դեֆլյատորը 2026 թվականի երկրորդ եռամսյակում առաջին անգամ ավելի քան երեք տարվա ընթացքում դարձել է դրական, ինչը ցույց են տվել չորեքշաբթի հրապարակված տվյալները։ Սա նշանավորում է գների անկման երկարատև շրջանի ավարտը, որը ճնշում էր գործադրում կորպորատիվ շահույթի և սպառողների վստահության վրա։ Սակայն այս փոփոխությունը ավելի շատ պայմանավորված է գլոբալ մատակարարման շոկերով, քան ներքին տնտեսական վերականգնմամբ։

Արտաքին ուժերը՝ որպես շրջադարձի շարժիչ ուժ

Վիճակագրության ազգային բյուրոյի տվյալներով՝ Չինաստանի տնտեսությունը երկրորդ եռամսյակում տարեկան կտրվածքով աճել է 4.3%-ով՝ չհասնելով շուկայի 4.5% կանխատեսմանը և դանդաղելով առաջին եռամսյակի 5.0%-ից։ ՀՆԱ-ի դեֆլյատորը՝ տնտեսության մեջ գների փոփոխության լայն չափանիշը, 12 անընդմեջ բացասական եռամսյակներից հետո անցել է դրական տիրույթ, ըստ Bloomberg-ի հաշվարկների:reuters+3

Այս շրջադարձը հիմնականում պայմանավորված է եղել ԱՄՆ-Իրան հակամարտության հետ կապված նավթի համաշխարհային գների աճով և արհեստական բանականության մատակարարման շղթայում ծախսերի ավելացմամբ։ Իրանի և ԱՄՆ-Իսրայել կոալիցիայի միջև պատերազմը խաթարել է Հորմուզի նեղուցով երթևեկությունը, որով անցնում է համաշխարհային նավթային առևտրի ավելի քան 20%-ը, ինչը հանգեցրել է այն բանին, ինչը Էներգետիկայի միջազգային գործակալությունը անվանել է «գլոբալ նավթային շուկայի պատմության մեջ մատակարարման ամենամեծ խափանումը»։ Brent տեսակի նավթի գինը հակամարտության սկզբում կտրուկ աճել է և մնում է անկայուն, իսկ հուլիսի սկզբին կրկին աճել է այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ-ը նոր հարվածներ է հասցրել Իրանին և չեղարկել իրանական նավթի նկատմամբ պատժամիջոցների ժամանակավոր բացառությունը:wikipedia+3

Reuters-ի ↗ 4.02% տվյալներով՝ Չինաստանում արտադրողների գների ինդեքսը հունիսին տարեկան կտրվածքով աճել է 4.1%-ով, ինչը չորս տարվա առավելագույն ցուցանիշն է, մինչդեռ սպառողական գների ինդեքսը աճել է ավելի համեստ՝ 1.0%-ով։ Bloomberg-ը մայիսին հայտնել էր, որ արտահանման գները ապրիլին տարեկան կտրվածքով աճել են 5%-ով՝ ամենամեծ աճը 2023 թվականից ի վեր, քանի որ էներգետիկ ծախսերը և արհեստական բանականության հետ կապված պահանջարկը կոտրել են գների անկման երկարատև շարքը:bloomberg+1

Վերլուծաբանները զգուշության կոչ են անում

Պեկինի համալսարանի Տնտեսական հետազոտությունների ազգային կենտրոնի տնօրեն Սու Ցզյանը երկրորդ եռամսյակի ՀՆԱ-ի դեֆլյատորը գնահատել է մոտ 1.9%, ինչին նպաստել են ցածր համեմատական բազան, համաշխարհային ապրանքային գների աճը և որոշ երկարատև օգտագործման ապրանքների գների ամրապնդումը։ KPMG China Economic Monitor-ը նշել է, որ դեֆլյատորը առաջին եռամսյակում բարելավվել է մինչև -0.06%, ինչը հուշում է, որ այն դրական տիրույթ անցնելու եզրին էր նույնիսկ նավթի գների վերջին աճից առաջ:chinadaily+2

Այնուամենայնիվ, շատ տնտեսագետներ զգուշացնում են այս փոփոխությանը չափից ավելի մեծ նշանակություն տալուց։ Bloomberg-ը հունիսին հայտնել էր, որ սպառողական գնաճը «անսպասելիորեն կանգ է առել» նույնիսկ այն ժամանակ, երբ գործարանային գները արագացել են, ինչը ընդգծում է մուտքային ծախսերի և ներքին պահանջարկի միջև առկա ճեղքվածքը։ Մանրածախ առևտրի թույլ ցուցանիշները և ներդրումների անկումը՝ հունիսին տարեկան -4.9% կանխատեսմամբ, ընդգծում են, որ պահանջարկի դեֆիցիտը շարունակում է մնալ։ Չինաստանի նավթի ներմուծումը նվազել է գրեթե մեկ տասնամյակի ընթացքում ամենացածր մակարդակին, ինչը հուշում է, որ գների շոկը ավելի շատ սահմանափակում է տնտեսությունը, քան խթանում:investinglive+2

Ապագայի ուղին

Պեկինը մարտին խոստացել էր «գների ընդհանուր մակարդակը վերադարձնել դրական տիրույթ», ինչը Չինաստանի ղեկավարների կողմից դեֆլյացիայի վերաբերյալ վերջին տարիների ամենահստակ հայտարարությունն է։ Սակայն այս վիճակից դուրս գալու ճանապարհը, որը պայմանավորված է ներքին պահանջարկի փոխարեն ներմուծված ծախսերով, տնտեսությունը թողնում է խոցելի։ Քանի որ ՀՆԱ-ի աճը չի հասնում կանխատեսումներին, իսկ ԱՄՆ-Իրան իրավիճակը մնում է լարված, վերլուծաբանները ակնկալում են, որ քաղաքականություն մշակողները տարվա երկրորդ կեսին լրացուցիչ խթանման միջոցներ ձեռնարկելու նոր ճնշում կզգան:bloomberg+2