Το «σούπερ Ελ Νίνιο» και η κρίση λιπασμάτων τροφοδοτούν τους φόβους για παγκόσμιο πληθωρισμό τροφίμων

Η σύγκλιση ακραίων καιρικών φαινομένων και διαταραχών της εφοδιαστικής αλυσίδας λόγω του πολέμου προκαλεί ανησυχία σε οικονομολόγους και στρατηγικούς αναλυτές, οι οποίοι προειδοποιούν ότι οι παγκόσμιες τιμές των τροφίμων θα μπορούσαν να σημειώσουν απότομη άνοδο έως το 2027. Η Ιαπωνική Μετεωρολογική Υπηρεσία κήρυξε επίσημα την έναρξη του Ελ Νίνιο στις αρχές Ιουνίου, αποτελώντας τον πρώτο μεγάλο μετεωρολογικό οργανισμό που προέβη σε αυτή την κίνηση, ενώ το Κέντρο Πρόβλεψης Κλίματος της NOAA επιβεβαίωσε ότι οι συνθήκες Ελ Νίνιο είναι παρούσες και αναμένεται να ενισχυθούν κατά τη διάρκεια του χειμώνα 2026-27 στο βόρειο ημισφαίριο.cpc.ncep.noaa.gov+2

Μια τέλεια καταιγίδα για τις αγορές τροφίμων

Ο Rory Green, επικεφαλής οικονομολόγος για την Κίνα στην TS Lombard, εξέδωσε ένα σημείωμα με τίτλο «Σούπερ Ελ Νίνιο: Θα ακολουθήσει λιμός τον πόλεμο;», προειδοποιώντας ότι το καιρικό φαινόμενο, σε συνδυασμό με τις διαταραχές στις αγορές ενέργειας και λιπασμάτων λόγω του πολέμου, θα μπορούσε να δημιουργήσει πρωτοφανή πίεση στις τιμές των τροφίμων. Ο Green έγραψε ότι «το Ελ Νίνιο αυξάνει τις θερμοκρασίες και επιδεινώνει σημαντικά τόσο την ξηρασία όσο και τις έντονες βροχοπτώσεις», περιγράφοντάς το ως «ένα πληθωριστικό σοκ μέσω του καναλιού των τιμών των τροφίμων – ένα σοκ που πιθανότατα θα επιδεινωθεί από το ήδη υψηλό κόστος των λιπασμάτων λόγω του πολέμου».mexc+1

Ο επικεφαλής παγκόσμιας οικονομίας της Schroders, David Rees, συμμερίστηκε την ανησυχία, σημειώνοντας ότι αν ισχύουν οι προηγούμενες συσχετίσεις, ένα πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο θα σήμαινε διπλασιασμό των παγκόσμιων τιμών των τροφίμων από τα τρέχοντα επίπεδα μέσα στον επόμενο χρόνο. Ο Rees προειδοποίησε ότι αν ο δείκτης τιμών τροφίμων του FAO του ΟΗΕ αυξηθεί κατά 50% μέχρι το τέλος του έτους, «οι συνήθεις καθυστερήσεις σημαίνουν ότι ο πληθωρισμός τροφίμων στις χώρες της G7 πιθανότατα θα έφτανε σε διψήφια νούμερα το 2027 – αρκετά για να προσθέσει πάνω από μία ποσοστιαία μονάδα στον γενικό πληθωρισμό».Schroders

Το σοκ των λιπασμάτων ενισχύει τον κίνδυνο

Η κλιματική απειλή έρχεται σε μια στιγμή που το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει ήδη διαταράξει περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου λιπασμάτων. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, οι τιμές των λιπασμάτων αυξήθηκαν πάνω από 12% το πρώτο τρίμηνο του 2026, με τις τιμές της αζωτούχου ουρίας να ξεπερνούν τα 850 δολάρια ανά μετρικό τόνο τον Απρίλιο — αύξηση 80% από τον Φεβρουάριο. Ο FAO προειδοποίησε τον Φεβρουάριο ότι η επακόλουθη έλλειψη λιπασμάτων «θα οδηγήσει σε χαμηλότερες αποδόσεις και περιορισμό των προμηθειών τροφίμων κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026 και το 2027».World Bank Group+2

Σχεδόν το 50% των παγκόσμιων εξαγωγών ουρίας προέρχεται από χώρες δυτικά των Στενών, και οι διακοπές παραγωγής σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή — συμπεριλαμβανομένης της διακοπής της παραγωγής αμμωνίας στο Ιράν και της αναστολής της παραγωγής ουρίας στο Κατάρ — έχουν εντείνει τις πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα.tfi+1

Οι πιο εκτεθειμένες περιοχές και καλλιέργειες

Το ρύζι, η ζάχαρη, το κακάο και τα μαγειρικά έλαια αντιμετωπίζουν τους μεγαλύτερους κινδύνους εφοδιασμού από το Ελ Νίνιο, ενώ το σιτάρι και το καλαμπόκι είναι ευάλωτα στην έλλειψη λιπασμάτων. Η Ινδία και η Νοτιοανατολική Ασία αναγνωρίζονται ως οι πιο εκτεθειμένες περιοχές, με τις προβλέψεις για τους μουσώνες στην Ινδία να είναι ήδη κάτω από τα κανονικά επίπεδα και τον γεωργικό πληθωρισμό να έχει φτάσει το 14,33% κατά τον τελευταίο κύκλο του Ελ Νίνιο. Η Λατινική Αμερική αντιμετωπίζει επίσης οξύ κίνδυνο, με το Περού να έχει ήδη σταματήσει τις αλιευτικές δραστηριότητες καθώς οι επιπτώσεις γίνονται αισθητές.fortune+4

Η NOAA εκτιμά ότι υπάρχει 82% πιθανότητα το Ελ Νίνιο να διαρκέσει καθ' όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, με περίπου μία στις τρεις πιθανότητες να φτάσει σε «σούπερ» ένταση — με θερμοκρασίες επιφάνειας ωκεανού που υπερβαίνουν τους 2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο. Το αν θα φτάσει σε αυτό το όριο θα καθορίσει αν ο κόσμος θα αντιμετωπίσει μια διαχειρίσιμη αύξηση των τιμών ή αυτό που ο Green αποκαλεί «ιστορικά μεγάλο αντίκτυπο στις παγκόσμιες τιμές των τροφίμων».mexc+2