სუპერ ელ-ნინიო და სასუქის კრიზისი გლობალური სასურსათო ინფლაციის შიშს აძლიერებს

ექსტრემალური ამინდისა და ომით გამოწვეული მიწოდების შეფერხებების ერთობლიობა აშფოთებს ეკონომისტებსა და სტრატეგებს, რომლებიც აფრთხილებენ, რომ გლობალური სასურსათო ფასები შესაძლოა 2027 წლამდე მკვეთრად გაიზარდოს. იაპონიის მეტეოროლოგიურმა სააგენტომ ივნისის დასაწყისში ოფიციალურად გამოაცხადა ელ-ნინიოს დაწყება და გახდა პირველი მსხვილი ამინდის ორგანიზაცია, რომელმაც ეს გააკეთა, ხოლო NOAA-ს კლიმატის პროგნოზირების ცენტრმა დაადასტურა, რომ ელ-ნინიოს პირობები არსებობს და მოსალოდნელია, რომ გაძლიერდება ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს 2026-27 წლების ზამთრის განმავლობაში.cpc.ncep.noaa.gov+2

სრულყოფილი შტორმი სასურსათო ბაზრებისთვის

რორი გრინმა, TS Lombard-ის ჩინეთის მთავარმა ეკონომისტმა, გამოაქვეყნა ჩანაწერი სათაურით "სუპერ ელ-ნინიო: ომს შიმშილობა მოჰყვება?", სადაც აფრთხილებს, რომ ამინდის ფენომენმა, ენერგეტიკისა და სასუქების ბაზრებზე ომთან დაკავშირებულ შეფერხებებთან ერთად, შესაძლოა უპრეცედენტო ზეწოლა მოახდინოს სურსათის ფასებზე. გრინმა დაწერა, რომ "ელ-ნინიო ზრდის ტემპერატურას და მნიშვნელოვნად ამძაფრებს როგორც გვალვას, ისე ძლიერ ნალექს", რაც აღწერა როგორც "ინფლაციური შოკი სურსათის ფასების არხის მეშვეობით – შოკი, რომელიც სავარაუდოდ გამწვავდება ომთან დაკავშირებული სასუქების მაღალი ხარჯებით."mexc+1

Schroders-ის გლობალური ეკონომიკის ხელმძღვანელმა დევიდ რისმა გაიზიარა ეს შეშფოთება და აღნიშნა, რომ თუ წარსული კორელაციები შენარჩუნდება, ძალიან ძლიერი ელ-ნინიო მომდევნო წლის განმავლობაში გლობალური სასურსათო ფასების გაორმაგებას გამოიწვევს. რისმა გააფრთხილა, რომ თუ გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის (FAO) სასურსათო ფასების ინდექსი წლის ბოლომდე 50%-ით გაიზრდება, "ჩვეულებრივი შეფერხებები ნიშნავს, რომ G7-ის ქვეყნებში სასურსათო ინფლაცია 2027 წელს სავარაუდოდ ორნიშნა მაჩვენებელს მიაღწევს – რაც საკმარისია იმისთვის, რომ საერთო ინფლაციას ერთი პროცენტული პუნქტით მეტი დაემატოს."Schroders

სასუქის შოკი რისკს აძლიერებს

კლიმატური საფრთხე მაშინ მოდის, როდესაც ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვამ უკვე შეაფერხა გლობალური საზღვაო სასუქების ვაჭრობის დაახლოებით მესამედი. მსოფლიო ბანკის მონაცემებით, სასუქების ფასები 2026 წლის პირველ კვარტალში 12%-ზე მეტით გაიზარდა, ხოლო აზოტოვანი შარდოვანას ფასები აპრილში ერთ მეტრულ ტონაზე 850 დოლარს გადასცდა – რაც თებერვლიდან 80%-იანი ზრდაა. FAO-მ თებერვალში გააფრთხილა, რომ სასუქების დეფიციტი "გამოიწვევს მოსავლიანობის შემცირებას და სურსათის მიწოდების შეზღუდვას 2026 წლის მეორე ნახევარში და 2027 წელს."World Bank Group+2

გლობალური შარდოვანას ექსპორტის თითქმის 50% მოდის სრუტის დასავლეთით მდებარე ქვეყნებზე, ხოლო ახლო აღმოსავლეთში წარმოების შეფერხებებმა – მათ შორის ირანში ამიაკის წარმოების შეჩერებამ და კატარში შარდოვანას წარმოების შეჩერებამ – მიწოდების ზეწოლა გააძლიერა.tfi+1

ყველაზე მოწყვლადი რეგიონები და კულტურები

ბრინჯი, შაქარი, კაკაო და სამზარეულოს ზეთები ელ-ნინიოსგან მიწოდების ყველაზე დიდ რისკებს აწყდებიან, ხოლო ხორბალი და სიმინდი სასუქების დეფიციტის მიმართ არიან მოწყვლადი. ინდოეთი და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზია ყველაზე მოწყვლად რეგიონებად არის იდენტიფიცირებული, სადაც ინდოეთის მუსონები უკვე ნორმაზე დაბალია, ხოლო სოფლის მეურნეობის ინფლაციამ ბოლო ელ-ნინიოს ციკლის დროს 14,33% მიაღწია. ლათინური ამერიკაც მწვავე რისკის წინაშე დგას, სადაც პერუმ უკვე შეაჩერა თევზჭერის ოპერაციები, რადგან ეფექტები უკვე იგრძნობა.fortune+4

NOAA-ს შეფასებით, 82%-ია იმის ალბათობა, რომ ელ-ნინიო ზაფხულის განმავლობაში გაგრძელდება, ხოლო დაახლოებით სამიდან ერთია იმის შანსი, რომ მან "სუპერ" ინტენსივობას მიაღწიოს – ოკეანის ზედაპირის ტემპერატურა საშუალოზე 2 გრადუსით მაღალი იქნება. მიაღწევს თუ არა ის ამ ზღვარს, გადაწყვეტს, შეხვდება თუ არა მსოფლიო ფასების მართვად ზრდას თუ იმას, რასაც გრინი უწოდებს "ისტორიულად დიდ გავლენას გლობალურ სასურსათო ფასებზე."mexc+2