ΠΟΕ: Προειδοποίηση για πτώση του παγκόσμιου ΑΕΠ έως 10% χωρίς μεταρρυθμίσεις στο εμπόριο

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου δημοσίευσε την Τρίτη την Παγκόσμια Εμπορική Έκθεση 2026, προειδοποιώντας ότι η αποτυχία εκσυγχρονισμού του παγκόσμιου εμπορικού συστήματος θα μπορούσε να συρρικνώσει την παγκόσμια παραγωγή έως και 10%, ενώ η ενίσχυση της πολυμερούς συνεργασίας θα μπορούσε να προσθέσει περίπου 3 τρισεκατομμύρια δολάρια στο παγκόσμιο ΑΕΠ έως το 2050.thefact+1

Η έκθεση, με τίτλο "Μια κρίσιμη καμπή για το παγκόσμιο εμπορικό σύστημα", περιγράφει την τρέχουσα στιγμή ως τη σοβαρότερη και πιο παρατεταμένη διατάραξη του εμπορίου βάσει κανόνων στα 80 χρόνια ιστορίας του συστήματος. Πλαισιώνει τις κλιμακούμενες συγκρούσεις δασμών ως ένα παγκόσμιο "Δίλημμα του Φυλακισμένου", όπου κάθε κυβέρνηση έχει κίνητρο να προστατεύσει τη δική της αγορά, αλλά όλοι καταλήγουν σε χειρότερη θέση όταν όλοι πράττουν το ίδιο.economictimes.indiatimes+1

Τρεις δρόμοι για το μέλλον

Ο ΠΟΕ παρουσιάζει τρία σενάρια για το μέλλον του παγκόσμιου εμπορίου. Υπό ένα ενισχυμένο πολυμερές πλαίσιο, με ευρύτερες δεσμεύσεις για το άνοιγμα των αγορών, νέους κανόνες στο ψηφιακό εμπόριο και τις υπηρεσίες, καθώς και διευρυμένη συμμετοχή, το παγκόσμιο ΑΕΠ θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 2,9% και οι εξαγωγές κατά 17,9% έως το 2050.news.cgtn+1

Οι εναλλακτικές λύσεις είναι πολύ πιο ζοφερές. Ένας "γεω-κατακερματισμένος κόσμος" χωρισμένος σε γεωπολιτικές γραμμές θα έβλεπε το ΑΕΠ να μειώνεται κατά 5,1% και τις εξαγωγές κατά 18,6%. Ένα συνονθύλευμα διμερών συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου που θα αντικαθιστούσε την πολυμερή συνεργασία θα είχε ακόμη χειρότερα αποτελέσματα, με το ΑΕΠ μειωμένο κατά 6,9% και τις εξαγωγές κατά 26,9%. Συνολικά, το χάσμα μεταξύ των καλύτερων και των χειρότερων αποτελεσμάτων ανέρχεται περίπου στο 5 έως 10% του παγκόσμιου πραγματικού ΑΕΠ.thefact+1

Οι φτωχότερες χώρες πλήττονται περισσότερο

Η έκθεση υπογραμμίζει μια έντονη ανισότητα στις πιθανές επιπτώσεις. Οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, οι οποίες μαζί αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 1% του παγκόσμιου εμπορίου, κινδυνεύουν να χάσουν δυσανάλογα πολλά από τον κατακερματισμό, σχεδόν τέσσερις φορές περισσότερο από τις πλουσιότερες οικονομίες. Αντίθετα, υπό το σενάριο της συνεργασίας, το ΑΕΠ τους θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 7,7% λόγω των χαμηλότερων δασμών και του κόστους εμπορίου.newsbytesapp+1

Ένα σύστημα υπό πίεση

Η Γενική Διευθύντρια του ΠΟΕ, Ngozi Okonjo-Iweala, δήλωσε ότι η θεμελιώδης λογική του συστήματος, ότι οι οικονομίες ωφελούνται περισσότερο από τη συνεργασία παρά από την αυτόνομη δράση, "παραμένει εξίσου επίκαιρη σήμερα". Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι το παγκόσμιο εμπορικό τοπίο έχει αλλάξει και ότι το status quo δεν μπορεί να διατηρηθεί.thefact

Η έκθεση εντοπίζει τέσσερις δυνάμεις που ασκούν πίεση στο σύστημα: τις μετατοπίσεις στην οικονομική ισχύ, την αυξανόμενη χρήση βιομηχανικής πολιτικής παράλληλα με ανησυχίες για ισότιμους όρους ανταγωνισμού, τις αλλαγές στα εμπορικά πρότυπα λόγω της ψηφιοποίησης και των παγκόσμιων αλυσίδων αξίας, καθώς και την εντεινόμενη γεωπολιτική ένταση. Αντί να προτείνει έναν συγκεκριμένο οδικό χάρτη μεταρρυθμίσεων, ο ΠΟΕ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η προστασία των κεκτημένων "δεν σημαίνει να διατηρήσουμε τα πράγματα ως έχουν" — το καθήκον είναι να προσαρμοστεί η συνεργασία σε έναν πιο πολυπολικό κόσμο, διατηρώντας παράλληλα το άνοιγμα και την προβλεψιμότητα που έκαναν το σύστημα να λειτουργεί.thefact