DTÖ uyardı: Ticari reformlar olmazsa küresel GSYH yüzde 10 düşebilir

Dünya Ticaret Örgütü Salı günü yayınladığı 2026 Dünya Ticaret Raporu'nda, küresel ticaret sistemini modernize etmedeki başarısızlığın dünya üretimini yüzde 10'a kadar küçültebileceği, çok taraflı iş birliğini güçlendirmenin ise 2050 yılına kadar küresel GSYH'ye yaklaşık 3 trilyon dolar ekleyebileceği konusunda uyardı.thefact+1

"Dünya Ticaret Sistemi İçin Kritik Bir Dönemeç" başlıklı rapor, mevcut anı sistemin 80 yıllık tarihindeki kurala dayalı ticarete yönelik en ciddi ve sürekli kesinti olarak tanımlıyor. Rapor, tırmanan tarife çatışmalarını, her hükümetin kendi pazarını koruma teşvikine sahip olduğu ancak herkes aynı şeyi yaptığında herkesin daha kötü duruma düştüğü küresel bir "Mahkum İkilemi" olarak çerçeveliyor.economictimes.indiatimes+1

İleriye Dönük Üç Yol

DTÖ, küresel ticaretin geleceği için üç senaryo ortaya koyuyor. Daha geniş pazar açma taahhütleri, dijital ticaret ve hizmetlerde yeni disiplinler ve daha geniş üyelik içeren güçlendirilmiş bir çok taraflı çerçeve altında, küresel GSYH 2050 yılına kadar yüzde 2,9 artabilir ve ihracat yüzde 17,9 yükselebilir.news.cgtn+1

Alternatifler çok daha vahim. Jeopolitik hatlar boyunca bölünmüş "jeo-parçalanmış bir dünya", GSYH'nin yüzde 5,1 düşmesine ve ihracatın yüzde 18,6 azalmasına neden olacaktır. Çok taraflı iş birliğinin yerini alan ikili serbest ticaret anlaşmaları yığını ise daha da kötü sonuçlar doğuracak; GSYH yüzde 6,9 ve ihracat yüzde 26,9 düşecektir. Toplamda, en iyi ve en kötü sonuçlar arasındaki fark, küresel reel GSYH'nin yaklaşık yüzde 5 ila 10'una tekabül etmektedir.thefact+1

En Yoksul Ülkeler En Çok Etkilenenler

Rapor, potansiyel sonuçlardaki keskin eşitsizliğe dikkat çekiyor. Dünya ticaretinin yüzde 1'inden azını oluşturan en az gelişmiş ülkeler, parçalanmadan daha zengin ekonomilere kıyasla orantısız bir şekilde, neredeyse dört kat daha fazla zarar görecek. Buna karşılık, iş birliği senaryosunda, düşük tarifeler ve ticaret maliyetleri sayesinde GSYH'leri yüzde 7,7 oranında artabilir.newsbytesapp+1

Baskı Altındaki Bir Sistem

DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, sistemin temel mantığının, yani ekonomilerin tek başına hareket etmekten ziyade iş birliği yaparak daha fazla kazandığı fikrinin "bugün hala geçerli olduğunu" söyledi. Ancak, küresel ticaret ortamının değiştiğini ve statükonun korunamayacağını kabul etti.thefact

Rapor, sistem üzerindeki baskıyı artıran dört gücü tanımlıyor: ekonomik güçteki değişimler, adil rekabet ortamı endişeleriyle birlikte endüstriyel politikanın artan kullanımı, dijitalleşme ve küresel değer zincirlerinden kaynaklanan ticaret modellerindeki değişiklikler ve artan jeopolitik gerilim. DTÖ, belirli bir reform yol haritası reçete etmek yerine, geçmiş kazanımları korumanın "her şeyi olduğu gibi bırakmak anlamına gelmediği" sonucuna varıyor; görev, sistemi işler kılan açıklığı ve öngörülebilirliği korurken iş birliğini daha çok kutuplu bir dünyaya uyarlamaktır.thefact