Ο ΙΕΑ ζητά στρατηγικά αποθέματα φυσικού αερίου καθώς οι τιμές στην Ευρώπη αγγίζουν υψηλά του 2023

Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη σκαρφάλωσαν την Τετάρτη στο υψηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2023, με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA) να καλεί τις κυβερνήσεις να δημιουργήσουν στρατηγικά αποθέματα, προειδοποιώντας ότι τα επίπεδα αποθήκευσης της ηπείρου είναι επικίνδυνα χαμηλά ενόψει του χειμώνα.

Το ολλανδικό συμβόλαιο TTF, το σημείο αναφοράς για τις τιμές χονδρικής στην Ευρώπη, διαπραγματεύτηκε πάνω από τα 79 ευρώ ανά μεγαβατώρα το πρωί της Τετάρτης, λόγω των πολύμηνων διαταραχών στις αποστολές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μέσω των Στενών του Ορμούζ εξαιτίας των συγκρούσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Οι υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης αερίου της ΕΕ είναι γεμάτες μόλις κατά 67%, πολύ κάτω από το επίπεδο του 80% που είχε επιτευχθεί πέρυσι τέτοια εποχή, σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe. Η γερμανική αποθήκευση είναι ακόμη χαμηλότερη, στο 53% την 1η Σεπτεμβρίου, το χειρότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών.euronews+3

Ο ΙΕΑ πιέζει για μια νέα προσέγγιση

Στην έκθεσή του για τους μηχανισμούς αποθεμάτων αερίου και τις επιλογές ευελιξίας που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, ο IEA υποστήριξε ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να ξεπεράσουν τις άκαμπτες εντολές αποθήκευσης και να αναπτύξουν στρατηγικά αποθέματα που θα διατηρούνται εκτός της εμπορικής αγοράς, ώστε να απελευθερώνονται μόνο σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Αρκετές χώρες της ΕΕ, όπως η Ιταλία, η Πολωνία και η Ισπανία, διατηρούν ήδη εθνικά στρατηγικά αποθέματα αερίου, με περίπου 12 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα να βρίσκονται αποθηκευμένα σε όλο το μπλοκ το 2025, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 3,5% της ετήσιας κατανάλωσης.euronews

Ο οργανισμός ανέφερε ότι οι κυβερνήσεις θα πρέπει να εξετάσουν τον συντονισμό των αποθεμάτων σε επίπεδο ΕΕ ή διεθνώς, ενώ έθεσε ακόμη και την πιθανότητα αποθήκευσης 10 έως 15 δισ. κυβικών μέτρων αερίου στην Ουκρανία, εφόσον το επιτρέψουν οι συνθήκες. Άλλες προτάσεις περιλαμβάνουν τη χρήση παλαιότερων πλοίων LNG ως προσωρινές πλωτές αποθήκες και τη δημιουργία κοινών συμφωνιών για την ανακατεύθυνση φορτίων LNG κατά τη διάρκεια ελλείψεων.euronews

Βαθαίνει η κρίση εφοδιασμού

Το έλλειμμα αποθήκευσης αντανακλά πολλαπλές αλληλοκαλυπτόμενες διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα. Το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, από όπου διερχόταν προηγουμένως περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG, έχει μπλοκάρει τις αποστολές εδώ και αρκετούς μήνες. Εν τω μεταξύ, απεργίες τον Μάρτιο προκάλεσαν σοβαρές ζημιές σε δύο μονάδες παραγωγής LNG στο συγκρότημα Ras Laffan του Κατάρ, αφαιρώντας 17 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετήσιας δυναμικότητας, δηλαδή περίπου το 17% των εξαγωγών LNG του Κατάρ, με τις επισκευές να αναμένεται να διαρκέσουν από τρία έως πέντε χρόνια.euronews

Οι αναλυτές της Goldman Sachs The Goldman Sachs Group, Inc. ↗ 0.44% εκτίμησαν ότι αν οι εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή ανακάμψουν μόνο σταδιακά, η τιμή του TTF τον Δεκέμβριο του 2026 ενδέχεται να χρειαστεί να ξεπεράσει τα 100 ευρώ ανά MWh για να προσελκύσει επαρκείς ποσότητες LNG στην Ευρώπη.euronews

Επιτείνοντας την πίεση, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο προειδοποίησε την Τετάρτη ότι το σχέδιο της ΕΕ για την απεξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια "χωλαίνει", καθώς τα κράτη μέλη έχουν δεσμεύσει μόλις 54,3 δισεκατομμύρια ευρώ από τα 300 δισεκατομμύρια που είχε εκτιμήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι απαιτούνται. Οι ελεγκτές σημείωσαν ότι η απεξάρτηση της ΕΕ από το ρωσικό αέριο, η οποία περιλαμβάνει πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού LNG από την 1η Ιανουαρίου 2027, έρχεται σε μια επισφαλή στιγμή.unn+1

Χειμερινοί κίνδυνοι και πιέσεις στα επιτόκια

Η ενεργειακή κρίση επηρεάζει ήδη την ευρύτερη οικονομία. Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη έφτασε στο 3,3% τον Αύγουστο, κυρίως λόγω του υψηλότερου ενεργειακού κόστους, και οι αγορές έχουν προεξοφλήσει σχεδόν πλήρως μια αύξηση των επιτοκίων κατά ένα τέταρτο της μονάδας από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα την Πέμπτη, γεγονός που θα ανεβάσει το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,5%. Οι επενδυτές έχουν επίσης προχωρήσει σε πωλήσεις ευρωπαϊκών ομολόγων λόγω ανησυχιών ότι οι αυξημένες τιμές ενέργειας θα διατηρήσουν τον πληθωρισμό και το κόστος δανεισμού σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.euronews

Σύμφωνα με την Oxford Economics, η κατανάλωση αερίου στην ΕΕ παραμένει 15% έως 20% χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2021, πράγμα που σημαίνει ότι η ήπειρος μπορεί να λειτουργήσει με χαμηλότερα αποθέματα, αλλά με το τίμημα της μεγαλύτερης εξάρτησης από τις εισαγωγές LNG κατά τη διάρκεια του χειμώνα, οι οποίες πρέπει να φτάσουν εγκαίρως και σε επαρκή ποσότητα.euronews