Κοντά σε σημείο θραύσης το εξαγωγικό μοντέλο της Κίνας, προειδοποιεί ο Φρόμαν

Ο Michael Froman, πρώην αντιπρόσωπος Εμπορίου των ΗΠΑ και νυν πρόεδρος του Council on Foreign Relations, απηύθυνε αυστηρή προειδοποίηση ότι το εξαγωγικό μοντέλο ανάπτυξης της Κίνας πλησιάζει σε ένα δομικό όριο που θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια νέα παγκόσμια οικονομική κρίση. Γράφοντας στο Foreign Affairs τον περασμένο μήνα, ο Froman υποστήριξε ότι «η ικανότητα του κόσμου να απορροφήσει την κινεζική υπερπαραγωγή πλησιάζει σε σημείο θραύσης».fortune+1

Η προειδοποίηση αυτή βασίζεται σε στοιχεία που δύσκολα μπορούν να αμφισβητηθούν. Η Κίνα κατέγραψε εμπορικό πλεόνασμα αγαθών ύψους σχεδόν 1,2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων το 2025: το μεγαλύτερο στην ιστορία: με τις εξαγωγές να αυξάνονται κατά 5,5% στα 3,77 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι εισαγωγές παρέμειναν στάσιμες στα 2,58 τρισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με το Reuters. Στις αρχές του 2026, το πλεόνασμα αυτό αυξανόταν κατά περισσότερο από 20% σε ετήσια βάση, με ρυθμό σχεδόν τριπλάσιο από αυτόν του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών συνολικά.reuters+3

Μια βιομηχανική μηχανή που δεν μπορεί να σταματήσει

Ο Froman, ο οποίος διετέλεσε αντιπρόσωπος Εμπορίου υπό τον πρόεδρο Ομπάμα από το 2013 έως το 2017, περιέγραψε ένα σύστημα εγκλωβισμένο στη δική του ορμή. Οι κινεζικές εταιρείες, υποβοηθούμενες από ένα υποτιμημένο νόμισμα και κρατικές επιδοτήσεις, χρεώνουν έως και 30% λιγότερο από τους ανταγωνιστές τους σε άλλα μέρη του κόσμου. Οι εντολές από το Πεκίνο έχουν ενθαρρύνει την υπερπαραγωγή και τους σφοδρούς εγχώριους πολέμους τιμών, ωθώντας τις επιχειρήσεις να κατακλύσουν τις αγορές εξαγωγών. Σχεδόν το ένα τρίτο των κινεζικών βιομηχανικών επιχειρήσεων λειτουργεί πλέον με ζημία.fortune

«Το αποτέλεσμα είναι μια βιομηχανική μηχανή που δεν μπορεί να σταματήσει και δεν μπορεί να επιβραδύνει, αλλά η οποία, λόγω των ορίων της ζήτησης, δεν μπορεί να συνεχίσει», έγραψε ο Froman.fortune

Δύο τομείς καταδεικνύουν το μέγεθος του προβλήματος: οι κινεζικές εξαγωγές οχημάτων, με επικεφαλής τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, αυξήθηκαν κατά 21% το 2025 φτάνοντας τα 142 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι αποστολές μπαταριών ιόντων λιθίου άγγιξαν τα 77 δισεκατομμύρια δολάρια το ίδιο έτος.cryptobriefing

Αυξανόμενα εμπορικά εμπόδια και μια διαφαινόμενη κρίση

Η πολιτική απάντηση βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Ο πρόεδρος Τραμπ κατέστησε τους δασμούς στην Κίνα το επίκεντρο της εμπορικής του αντεπίθεσης «Ημέρα Απελευθέρωσης» πέρυσι, και η Ευρωπαϊκή Ένωση, κάποτε σθεναρός υποστηρικτής των ανοιχτών αγορών, σπεύδει να υψώσει τα δικά της εμπόδια. Με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να προβλέπει την παγκόσμια ανάπτυξη του ΑΕΠ στο μόλις 3,1% για το 2026, υπάρχουν ελάχιστα περιθώρια για την απορρόφηση του διευρυνόμενου χάσματος μεταξύ της κινεζικής παραγωγής και της παγκόσμιας ζήτησης.cryptobriefing+2

Ο Froman προειδοποίησε ότι εάν οι χώρες προχωρήσουν σε ξαφνικό κλείσιμο των αγορών τους, οι επιπτώσεις στην Κίνα θα μπορούσαν να είναι σοβαρές: μαζικές πτωχεύσεις ευάλωτων επιχειρήσεων, αλυσιδωτές αθετήσεις πληρωμών στη χρηματοδότηση της τοπικής αυτοδιοίκησης και κατάρρευση της ζήτησης για πρώτες ύλες, η οποία θα επηρέαζε τις εξαγωγικές και τις αναπτυσσόμενες οικονομίες.fortune

Παρόμοιες ανησυχίες έχουν εκφράσει και άλλοι. Ο πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ, Brad Setser, σημείωσε ότι η Κίνα έχει πλέον τη δυνατότητα να παράγει τα δύο τρίτα της παγκόσμιας ζήτησης για αυτοκίνητα και περισσότερο από το μισό της παγκόσμιας προσφοράς χάλυβα, αλουμινίου και πλοίων. Οικονομολόγοι της Federal Reserve δήλωσαν τον Μάιο ότι τα προϊόντα που οδηγούν την έκρηξη των κινεζικών εξαγωγών έχουν μετατοπιστεί από αγαθά εντάσεως εργασίας σε βιομηχανίες εντάσεως κεφαλαίου και τεχνολογίας, καθιστώντας αυτό «όχι απλώς μια συνέχεια των προηγούμενων τάσεων, αλλά μια νέα φάση της παγκόσμιας εμπορικής ολοκλήρωσης».fortune

Ακόμη και αν η επόμενη κρίση ξεκινήσει από την Κίνα, ο Froman προειδοποίησε ότι «η αντιμετώπιση των συνεπειών είναι πιθανό να πέσει, όπως συμβαίνει συχνά, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στους θεσμούς που αυτές στηρίζουν».fortune