ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვამ სტრატეგიული ექსპორტის მოცულობა 54 პროცენტით შეამცირა

საერთაშორისო სავაჭრო ცენტრის (ITC) ახალი ანალიზის თანახმად, ჰორმუზის სრუტეში გადაზიდვების შეფერხებამ სტრატეგიული პროდუქტების ექსპორტი ნახევარზე მეტით შეამცირა. თხევადი ბუნებრივი აირის მიწოდება 95 პროცენტით დაეცა, რაც გლობალური ვაჭრობის მოწყვლადობას უსვამს ხაზს.

სავაჭრო დანაკარგები იზრდება

ITC-მ, რომელიც მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციასთან და UNCTAD-თან თანამშრომლობს, 4 აგვისტოს გამოაქვეყნა ანგარიში, რომელიც თებერვლის ბოლოს დაწყებული სამხედრო ესკალაციის შედეგებს აფასებს. ჰორმუზზე დამოკიდებული ეკონომიკების — ბაჰრეინის, ირანის, ერაყის, ქუვეითის, კატარის, საუდის არაბეთისა და არაბთა გაერთიანებული საამიროების — ექსპორტი ღირებულებით 21 პროცენტით შემცირდა, ხოლო ფიზიკური მოცულობით 12 სტრატეგიული პროდუქტის ექსპორტი 54 პროცენტით დაეცა.miragenews+1

ყველაზე დიდი ვარდნა ბუნებრივ აირზე (95%), შარდოვანაზე (83%), მეთანოლზე (80%) და ამიაკზე (75%) დაფიქსირდა. აბსოლუტურ მაჩვენებლებში ყველაზე დიდი დანაკარგი ნედლ ნავთობზე მოდის, რომელიც 28 მილიონი ტონით შემცირდა. "სასუქების, ქიმიკატების, პლასტმასისა და ალუმინის ექსპორტის კლება მიუთითებს, რომ შეფერხებამ მრეწველობის ფართო სპექტრი დააზარალა", – აღნიშნავენ ITC-ის ავტორები.miragenews

იმპორტიორი ქვეყნების არათანაბარი მდგომარეობა

კრიზისმა ყველაზე მეტად აზიის ენერგოდამოკიდებული ეკონომიკები დააზარალა. იაპონიამ, რომელიც ნედლი ნავთობის 91 პროცენტს ჰორმუზის გავლით იღებდა, აპრილში იმპორტის 64 პროცენტიანი კლება დააფიქსირა. სამხრეთ კორეა და მალაიზია მსგავსი პრობლემების წინაშე აღმოჩნდნენ, მაშინ როცა ტაილანდში იმპორტი 62 პროცენტით გაიზარდა ალტერნატიული მომწოდებლების ხარჯზე.miragenews

ალტერნატიულმა მომწოდებლებმა 12-დან 10 პროდუქტის მიწოდება გაზარდეს, თუმცა დანაკარგების სრული კომპენსირება მხოლოდ ამიაკისა და პოლიპროპილენის შემთხვევაში მოხერხდა.miragenews

გლობალური მიწოდების ჯაჭვების გამოცდა

ჰორმუზის სრუტეზე გადის მსოფლიო საზღვაო ნავთობვაჭრობის დაახლოებით მეოთხედი. ირანმა სრუტე კომერციული მიმოსვლისთვის 2026 წლის 28 თებერვალს ჩაკეტა. მიუხედავად იმისა, რომ ბრძოლების დროებითმა შეწყვეტამ იმედები გააჩინა, საზღვაო მიმოსვლა კვლავ ნორმაზე ბევრად დაბალია.unctad+2

UNCTAD-მა მარტში გააფრთხილა, რომ გლობალური ვაჭრობის ზრდა 2026 წელს შესაძლოა 1.5-დან 2.5 პროცენტამდე შენელდეს. CNBC-ის ცნობით, გლობალური ვაჭრობის 80 პროცენტი ზღვით ხორციელდება, რაც ადასტურებს, თუ როგორ შეიძლება საზღვაო დერეფნების ჩაკეტვამ ენერგორესურსების, საკვებისა და სამომხმარებლო საქონლის ფასებზე გავლენა მოახდინოს.cnbc+1