ԱՄՆ առևտրային ներկայացուցիչը զգուշացնում է, որ Airbus-ի վարկը սպառնում է ԵՄ-ի հետ հրադադարին

ԱՄՆ առևտրային ներկայացուցիչ Ջեյմսոն Գրիրը երկուշաբթի՝ հոկտեմբերի 26-ին, զգուշացրել է Եվրամիությանը, որ Եվրոպական ներդրումային բանկի (EIB) կողմից Airbus-ին տրամադրված ռեկորդային վարկը վտանգում է տրանսատլանտյան առևտրային փխրուն հրադադարը։ Այդ հրադադարը ներառում է համաձայնագիր քաղաքացիական ավիացիայի (LCA) խոշոր նախագծերի ֆինանսավորման վերաբերյալ, հայտնում է Reuters-ը։ Գրիրը հայտարարության մեջ նշել է, որ չնայած «շարունակական հարցումներին», իր գրասենյակը չի ստացել 3.4 միլիարդ դոլարի ֆինանսավորման մանրամասները, որը ԵՄ վարկավորող մարմինը՝ EIB-ը, հաստատել էր հունիսին։reuters.com

«Այս իրավիճակը զգալի անորոշություն է մտցնում ավիատիեզերական ոլորտում տրանսատլանտյան առևտրի մեջ», — ասել է Գրիրը՝ ըստ Reuters-ի։ Նա նշել է, որ հարցը պետք է «լուծվի հնարավորինս շուտ՝ ավիատիեզերական ոլորտում շուկայական արտադրությունն ապահովելու և մեր դժվարությամբ ձեռք բերված LCA համաձայնագրի պայմանների խախտումից խուսափելու համար»։ Financial Times-ը հայտնում է, որ Գրիրի խոսքով՝ վարկը սպառնում է «խախտել» ԱՄՆ-ԵՄ ավիացիոն համաձայնագիրը։ Առևտրային գրասենյակը հայտարարությունը հրապարակել է «Դեսպան Գրիրի հայտարարությունը ԱՄՆ-ԵՄ հարաբերությունների կարգավիճակի վերաբերյալ՝ Եվրոպական ներդրումային բանկի կողմից Airbus-ին տրամադրված ռեկորդային վարկից հետո» վերնագրով։investinglive.com+2

Ռեկորդային ֆինանսավորում

Հունիսի 29-ին EIB-ը հայտարարեց Airbus-ի համար 3 միլիարդ եվրոյի ֆինանսավորման փաթեթի մասին։ Այն անվանեց իր երբևէ հաստատած ամենախոշոր կորպորատիվ վարկը, և Airbus-ը նույն օրը ստորագրեց 1 միլիարդ եվրոյի առաջին մասնաբաժինը։ Գումարը նախատեսված է մինչև 2030 թվականը Airbus-ի հետազոտությունների և զարգացման ֆինանսավորման համար՝ առևտրային ավիացիայի, պաշտպանության և անվտանգության համակարգերում՝ Ֆրանսիայում, Գերմանիայում և Իսպանիայում իրականացվող նախագծերով։ Բանկը հայտնել է, որ պայմանները ճկուն են և ներառում են երկարաժամկետ մարման ժամկետներ։ EIB-ի նախագահ Նադիա Կալվինյոն ասել է, որ գործարքը հաստատվել է հարցումից մոտ վեց ամիս անց, ինչը «ցույց է տալիս, որ Եվրոպան կարող է արագ և մասշտաբային գործել՝ աջակցելու իր չեմպիոններին»։eib.org+1

Boeing-ը հուլիսին ԱՄՆ կառավարությանը խնդրել էր պնդել վարկի թափանցիկությունը։ Այդ խնդրանքը հնչել էր այն ենթադրությունների ֆոնին, որ Airbus-ը կարող է գումարն օգտագործել նոր ինքնաթիռի մոդել մշակելու համար։ Հուլիսին EIB-ը հերքել էր Airbus-ին անսովոր աջակցություն ցուցաբերելու փաստը։ «Սա սովորական վարկ է՝ տոկոսադրույքով, որը EIB-ի ընդհանուր ֆինանսական գործունեության մասն է», — ասել է խոսնակը։ Airbus-ի ֆինանսական տնօրեն Թոմաս Տոեպֆերը հայտնել է, որ վարկը վերցվել է «լիովին շուկայական մակարդակով»։ Ո՛չ Airbus-ը, ո՛չ Boeing-ը անմիջապես չեն արձագանքել Գրիրի հայտարարության վերաբերյալ մեկնաբանության խնդրանքներին։reuters.com

Երկարատև վեճ

Միացյալ Նահանգները և ԵՄ-ն 17 տարի պայքարում էին Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությունում ավիացիոն սուբսիդիաների պատճառով, և յուրաքանչյուր կողմ մասնակի հաղթանակներ էր տարել։ 2021 թվականին նրանք համաձայնեցին հնգամյա հրադադարի, որը կասեցրեց փոխադարձ մաքսատուրքերը մոտ 11.5 միլիարդ դոլարի առևտրի վրա։ Հրադադարը երկարաձգվեց այս տարվա հուլիսին՝ այն բանից հետո, երբ Եվրախորհրդարանը հաստատեց ավելի լայն առևտրային համաձայնագիր։ Այդ համաձայնագրի շրջանակներում ԵՄ-ն վերացրեց ԱՄՆ արդյունաբերական ապրանքների մաքսատուրքերը, իսկ ԱՄՆ-ը 15% մաքսատուրք սահմանեց ԵՄ ապրանքների մեծ մասի վրա։reuters.com

Վաշինգտոնի համար առանցքային հարցն այն է, թե արդյոք EIB-ի պայմանները սուբսիդիա են համարվում, ինչպես ԱՀԿ-ն նախկինում պարզել էր նմանատիպ վարկերի դեպքում։ Գրիրը ԵՄ-ի դեմ որևէ գործողություն չի հայտարարել։ Հրադադարի պահպանումը կարող է կախված լինել նրանից, թե արդյոք Բրյուսելը կկիսվի վարկի մանրամասներով, որոնք պահանջում է նրա գրասենյակը։investinglive.com