Díselverð í methæðum á meðan IEA varar við frekari hækkunum

Díselverð í Evrópu og Bandaríkjunum hefur rokið upp í sögulegar hæðir vegna stríðsátaka í Íran og Úkraínu sem trufla útflutning frá helstu framleiðendum verulega. Þetta hefur leitt til þess að olíuhreinsistöðvar um allan heim eru komnar að þolmörkum og fáar leiðir eru færar til að koma í veg fyrir frekari verðhækkanir.

Evrópskir díselframtíðarsamningar lokuðu í methæðum í síðustu viku, eftir að hafa meira en tvöfaldast frá áramótum 2026, samkvæmt Reuters. Í Bandaríkjunum fór meðalsmásöluverð á dísel yfir 6 dollara á gallonið í fyrsta sinn í þessum mánuði. Díselverð í Asíu, þótt það hafi lækkað lítillega frá hámarkinu í mars sem var yfir 200 dollarar á tunnu, sveiflaðist í kringum 180 dollara þann 18. september, sem er enn tvöfalt hærra en fyrir stríð.reuters+1

Aðfangakeðjur í molum

Samspil átaka í Mið-Austurlöndum og Úkraínu hefur slegið út hreinsunargetu á mörgum svæðum. Útflutningur á dísel frá Mið-Austurlöndum helmingaðist frá mars til ágúst miðað við sama tíma árið áður, og var að meðaltali 800.000 tunnur á dag samkvæmt flutningagögnum frá Kpler. Mið-Austurlönd höfðu útvegað tæplega 41% af díselinnflutningi Evrópu árið 2025.globalbankingandfinance+1

Rússar bönnuðu útflutning á dísel í júlí eftir að drónaárásir Úkraínumanna drógu úr framleiðslu hreinsistöðva þeirra. Rússland hafði verið næststærsti útflytjandi díselolíu í heimi á eftir Bandaríkjunum og útvegaði Tyrklandi og Brasilíu mikið magn fyrir bannið. Hleðsluaðgerðir Sádi-Arabíu við Rauðahafið hafa einnig mætt truflunum, sem eykur á vandann.reuters+1

"Eitt helsta vandamálið er að margar hreinsistöðvar um allan heim eru nú þegar komnar að þolmörkum," sagði Alþjóðaorkumálastofnunin (IEA) í fréttabréfi á mánudag. "Þetta skilur eftir fáa valkosti til að koma í veg fyrir frekari þrengingar á framboði og hærra verð á næstu mánuðum".globalbankingandfinance+1

Birgðastaða hættulega lág

Bandarískar birgðir af eimingu stóðu í 96,97 milljónum tunna, sem er um 15% undir fimm ára meðaltali fyrir miðjan september, jafnvel þótt bandarískar hreinsistöðvar hafi starfað á sinni hæstu nýtingu í átta ár seint í ágúst. Í Evrópu féllu díselbirgðir í Amsterdam-Rotterdam-Antwerpen miðstöðinni í sitt lægsta árstíðabundna stig þann 10. september.reuters+1

Hreinsunarmarginar hafa aukist gríðarlega í kjölfarið. Phillips 66 ↘ 0.12% hefur séð hreinsunarmargina á dísel ná 102 dollurum á tunnu, sem er um fimmfalt eðlilegt stig, sem hefur ýtt hlutabréfaverði félagsins upp í meira en tvöfalt það sem það var í ár. Greiningaraðilar hjá JPMorgan ↘ 0.73% sögðust "einfaldlega ekki vita hvernig eigi að líkja eftir endalokunum" á meðan Brent-hráolía er yfir 100 dollurum á tunnu en dísel er verslað eins og hráolía væri á 200 dollara.pluang+1

Geópólitísk óvissa viðvarandi

Úkraína og Rússland hafa haldið áfram árásum á orkuinnviði hvors annars þrátt fyrir tilkynningu Donalds Trump forseta í síðustu viku um að báðir aðilar hefðu samþykkt að hætta árásum. Volodymyr Zelenskiy, forseti Úkraínu, sagði á sunnudag að hann myndi hitta Trump á næstu dögum. Sérhver upplausn í þeim viðræðum gæti þrengt enn frekar að markaði sem er nú þegar undir miklu álagi.globalbankingandfinance+1

"Sérhver frekari truflun á flæði um Rauðahafið á á hættu að þrengja enn frekar að díselmarkaði heimsins sem er nú þegar kominn að þolmörkum," varaði George Shaw, greiningaraðili hjá Kpler, við og benti á að hreinsunargeta sé enn helsti flöskuhálsinn. Kína bauð upp á tímabundna létti, þar sem útflutningur á dísel jókst í 320.000 tunnur á dag í ágúst, sem er það mesta í tæp 2,5 ár, en það kom í kjölfar 26% samdráttar í sendingum frá apríl til júní eftir að Peking ákvað að takmarka útflutning á hreinsuðum vörum.reuters+1