Հյուսիսային Դակոտայում հայտնաբերվել է հասուն տիրանոզավրի հետքերի շարք

Պալեոնտոլոգները հայտնաբերել են լիովին հասուն Tyrannosaurus rex-ի կողմից թողնված առաջին հայտնի հետքերի շարքը՝ չորս հսկայական, եռամատ հետքեր, որոնք դրոշմվել են այն տարածքում, որն այժմ Հյուսիսային Դակոտայի հարավ-արևմուտքում գտնվող Հել Քրիք ֆորմացիան է, մոտ 66.5 միլիոն տարի առաջ՝ աստերոիդի բախումից անմիջապես առաջ, որը հանգեցրեց ոչ թռչնային դինոզավրերի ոչնչացմանը։

Երկուշաբթի օրը Journal of Vertebrate Paleontology ամսագրում հրապարակված հայտնագործությունը կատարել է Դենվերի բնության և գիտության թանգարանի և Անգլիայի Լիվերպուլի Ջոն Մուրսի համալսարանի թիմը։ Թեև T. rex-ի առանձին հետքեր նախկինում հայտնաբերվել էին Նյու Մեքսիկոյում և Մոնտանայում, այս տեսակի հասուն առանձնյակի հետքերի հաջորդականություն երբևէ չէր փաստագրվել:sciencealert+2

Քարի մեջ սառած վարքագծի պահ

Հետքերի շարքը ձգվում է մոտ 23 ֆուտ և պահպանում է երկու ձախ և երկու աջ հետք, որոնցից յուրաքանչյուրը մոտ երեք ֆուտ երկարություն ունի և ամրացված է կալցիումի կարբոնատով։ Քայլի երկարությունը միջինում կազմում է մոտ 13 ֆուտ, և հետազոտողները գնահատում են, որ կենդանին շարժվել է ժամում մոտ 3.5-ից 4.5 մղոն արագությամբ, ինչը համեմատելի է մարդու արագ քայլքի հետ:gizmodo+1

"Ոսկորները մեզ հսկայական տեղեկություններ են տալիս այս կենդանիների մասին, բայց հետքերը ֆիքսում են վարքագծի մի պահ", — ասել է Դենվերի բնության և գիտության թանգարանի ողնաշարավորների պալեոնտոլոգիայի ավագ համադրող Թայլեր Լայսոնը։ "Հետքերի շարքի միջոցով մենք կարող ենք իրականում հետևել կենդանուն, երբ նա շարժվում էր լանդշաֆտի վրայով։ T. rex-ի համար դա անհավանականորեն հազվադեպ է։"ynetnews+1

Թիմը օգտագործել է բարձր լուծաչափով 3D սկանավորում՝ տեղում հետքերը փաստագրելու համար։ Լիվերպուլի Ջոն Մուրսի համալսարանի պալեոկենսաբան և հետազոտության գլխավոր հեղինակ Փիթեր Ֆալկինգեմն ասել է, որ թվային մոդելները թույլ են տվել իրեն հեռակա կարգով ուսումնասիրել հետքերը "իմ համակարգչում և VR-ում, ինչը թույլ է տալիս ինձ նույնքան մանրակրկիտ դիտարկել դրանք, որքան տեղում գտնվողները"։discovermagazine+1

Դասարանային հետաքրքրասիրությունից մինչև կյանքում մեկ անգամ հանդիպող գտածո

Հետքերի շարքն առաջին անգամ նկատվել է 2025 թվականին ԱՄՆ անտառային ծառայության կողմից կառավարվող դաշնային հողատարածքում՝ Հյուսիսային Դակոտայի Մարմարթ քաղաքի մոտակայքում։ Հայտնաբերողը Կոլորադոյի Նորթգլենի ավագ դպրոցի գիտության ուսուցիչ և սիրողական հնէաբան Քենթ Մ. Հափսն էր, որը դարձավ հոդվածի համահեղինակ:gizmodo+1

"Որպես ուսուցիչ՝ ես միշտ ասում եմ իմ աշակերտներին, որ գիտությունը սկսվում է հետաքրքրասիրությամբ, կրքով և ուշադիր դիտարկումներով", — ասել է Հափսը։ "Ես երբեք չէի պատկերացնի, որ դա կարող է ինձ հանգեցնել նման հայտնագործության։"discovermagazine

Ի՞նչ է սպասվում հետո

Չորս հետքերից երեքը նախատեսվում է պեղել և ուղղաթիռով տեղափոխել Դենվերի բնության և գիտության թանգարան, որտեղ թիմը հույս ունի դրանք ցուցադրել։ Այնուամենայնիվ, տեղանքում հետագա պեղումները կարող են դժվար լինել. հետազոտողների խոսքով՝ հետքերի շարքը շրջապատող զառիթափ և կավով հարուստ տեղանքը քիչ հավանական է դարձնում պեղումների ընդլայնումը:sciencealert+1