BIS-ი აფრთხილებს: ტექნოლოგიური გიგანტების მიერ AI-სთვის აღებული ვალები „მზარდ მოწყვლადობაზე“ მიუთითებს

მსოფლიოს უმსხვილესი ტექნოლოგიური კომპანიები უპრეცედენტო ტემპით იღებენ სესხებს ხელოვნური ინტელექტის სფეროში საკუთარი ამბიციების დასაფინანსებლად. ეს პროცესი ფიქსირებული შემოსავლის გლობალურ ბაზრებს ასობით მილიარდი დოლარის ახალი კორპორაციული ვალით ტვირთავს და ინვესტორთა კაპიტალისთვის მთავრობებთან კონკურენციას ამწვავებს.

მოსალოდნელია, რომ ხუთი მსხვილი ჰიპერსკეილერი: Amazon Amazon.com, Inc. ↘ 2.19%, Microsoft ↘ 3.58%, Alphabet ↘ 1.94%, Meta ↘ 3.96% და Oracle ↘ 6.93%, 2026 წელს დაახლოებით 250 მილიარდი დოლარის, ხოლო 2027 წელს 400 მილიარდამდე დოლარის ობლიგაციებს გამოუშვებს, იტყობინება Goldman Sachs The Goldman Sachs Group, Inc. ↘ 6.36%. ივლისის დასაწყისისთვის ამ ჯგუფს უკვე გამოშვებული ჰქონდა დაახლოებით 194 მილიარდი დოლარის ობლიგაციები, რაც 79%-ით მეტია 2025 წლის მთლიან მაჩვენებელზე (დაახლოებით 108 მილიარდი დოლარი), LSEG-ის მონაცემების Reuters-ისეული ანალიზის მიხედვით. Goldman Sachs Research-ის შეფასებით, 2026 წელს დღემდე უკვე გამოშვებულია თითქმის 500 მილიარდი დოლარის AI-სთან დაკავშირებული ვალი.moneycontrol+2

ახალი ფრონტი სტერლინგის ბაზარზე

Reuters-ის თანახმად, Amazon-მა 9 სექტემბერს სტერლინგის ობლიგაციების პირველივე გაყიდვით 4,25 მილიარდი ფუნტი (5,76 მილიარდი დოლარი) მოიზიდა, რაც ოდნავ აღემატება თავდაპირველ მოლოდინს. ობლიგაციები სამ-, ექვს-, 12- და 19-წლიანი ვადით გამოიცა. მოთხოვნამ მიწოდებას თითქმის სამჯერ გადააჭარბა. ამ გარიგებას წინ უძღოდა Alphabet-ის მიერ ამავე წლის დასაწყისში 5,5 მილიარდი ფუნტის ღირებულების სტერლინგის ობლიგაციების გამოშვება, რაც იშვიათ 100-წლიან ობლიგაციასაც მოიცავდა.global.morningstar+1

თუმცა, ინვესტორთა დაღლილობის ნიშნები უკვე იკვეთება. Reuters-ის თანახმად, Amazon-ის, Alphabet-ის, Meta-სა და Oracle-ის მიერ გამოშვებულ ორ-დან ოთხწლიან ობლიგაციებზე მედიანური სპრედი 2025 წლის 30 საბაზისო პუნქტიდან დაახლოებით 40 საბაზისო პუნქტამდე გაიზარდა, ხოლო ჰიპერსკეილერების ობლიგაციების გაყიდვების დაფარვის კოეფიციენტი თებერვლის თითქმის ხუთმაგი მაჩვენებლიდან ივლისში ორზე დაბლა დაეცა.moneycontrol

გაფრთხილებები უმაღლესი დონიდან

ორშაბათს საერთაშორისო ანგარიშსწორების ბანკმაც (BIS) გამოხატა მზარდი შეშფოთება და გააფრთხილა საზოგადოება, რომ AI-სთან დაკავშირებული აქციების ზრდა „მზარდ მოწყვლადობაზე“ მიუთითებს. ფრენკ სმეტსმა, BIS-ის ეკონომიკური ანალიზის ხელმძღვანელმა, ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ ინვესტორები „სულ უფრო ფრთხილობენ“ მომავალი AI ინვესტიციების მომგებიანობასთან დაკავშირებით, რადგან აშშ-ის მსხვილი ტექნოლოგიური კომპანიების ფინანსური ლევერიჯი კვლავ იზრდება.reuters

„ამ სფეროში ყველაზე მეტად ვალისა და ლევერიჯის სწრაფი ზრდა გვაშფოთებს“, – განაცხადა სმეტსმა. „ასევე ის ფაქტი, რომ ამ დაფინანსების გარიგებებიდან ბევრი საკმაოდ გაუმჭვირვალეა“.reuters

BIS-ის ანგარიშში აღნიშნულია, რომ ტექნოლოგიური კომპანიების მიერ აღებული სესხების ჯამური მოცულობა 2010 წლის დაახლოებით 22 მილიარდი დოლარიდან (მთლიანი კერძო კრედიტის 22%) 2025 წლისთვის 1 ტრილიონ დოლარზე მეტამდე (44%) გაიზარდა. BIS-ის ხელმძღვანელმა პაბლო ჰერნანდეს დე კოსმა გასულ კვირას გააფრთხილა საზოგადოება, რომ AI-ზე გაწეულმა ხარჯებმა ისეთ მასშტაბებს მიაღწია, რაც გავლენას ახდენს გლობალურ ეკონომიკურ პირობებზე.reuters+1

გავლენა ფიქსირებული შემოსავლის ბაზარზე

AI-სთან დაკავშირებული სესხების ზრდა ტრადიციული კორპორაციული ობლიგაციების მიღმა არსებულ ბაზრებსაც ცვლის. Bloomberg-მა ორშაბათს განაცხადა, რომ მონაცემთა ცენტრების გარიგებები გარდაქმნის კომერციული იპოთეკით უზრუნველყოფილი ფასიანი ქაღალდების ბაზარს, რაც ინვესტორებს აიძულებს გაუმკლავდნენ უცნობ რისკებს, დაწყებული ელექტროენერგიის ხელმისაწვდომობითა და ქსელის შეზღუდვებით, დამთავრებული ჰიპერსკეილერი მოიჯარეების გაუმჭვირვალობით.bloomberg

ჰენრიეტა პაკმანმა, Allspring Global Investments-ის ფიქსირებული შემოსავლების საოპერაციო დირექტორმა, აღნიშნა, რომ ჰიპერსკეილერების ვალი ახლა პირდაპირ კონკურენციას უწევს გრძელვადიან სახელმწიფო ობლიგაციებს, რომელთა შემოსავლიანობაც ასევე იზრდება. „ზოგიერთ შემთხვევაში, საუბარია წლის დასაწყისიდან სპრედის დაახლოებით 50 საბაზისო პუნქტით გაფართოებაზე, რაც მაღალშემოსავლიან ბაზრებზე არსებული ტენდენციების მსგავსია“, – განაცხადა მან.global.morningstar

თუმცა, შენარჩუნდება თუ არა ინვესტორთა ინტერესის მდგრადობა, „განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ შემოსავლიანობაზე ზრდის ზეწოლა გაგრძელდება, კვლავ გაურკვეველია“, – გააფრთხილა BIS-ის წარმომადგენელმა სმეტსმა.reuters