Չինական քարանձավում հայտնաբերվել է դենիսովյան մարդու նախաբազկի առաջին ոսկորը

Երկու միջազգային հետազոտական թիմեր չորեքշաբթի օրը հայտարարել են հարավարևմտյան Չինաստանի քարանձավային վայրում դենիսովյան մարդու յոթ բրածոների և ավելի քան 1300 քարե գործիքների հայտնաբերման մասին, ինչը ամենամանրամասն պատկերացումն է տալիս այն մասին, թե ինչպես են ապրել և գոյատևել այս անհետացած հնագույն մարդիկ:

Բրածոները՝ չորս ատամ, գանգի երկու բեկոր և դենիսովյան մարդու նախաբազկի առաջին հայտնի ոսկորը, հայտնաբերվել են Յունան նահանգի Բիանֆու քարանձավում, որը գտնվում է Մյանմարի և Լաոսի հետ Չինաստանի սահմանների մոտ: Nature-ում չորեքշաբթի օրը հրապարակված երկու հոդվածների համաձայն՝ մնացորդները թվագրվում են 167 000-ից 134 000 տարի առաջ, իսկ քարե գործիքները ընդգրկում են ավելի լայն ժամանակահատված՝ 190 000-ից 70 000 տարի առաջ:nature

Ոչնչացումից փրկված քարանձավ

Հայտնագործությունը անսպասելի էր: 2019 թվականին լքված կրաքարի հանքավայրում էկոլոգիական վերականգնողական ծրագրի շրջանակներում հայտնաբերվել է թաղված քարանձավը և դրա բրածոների գանձարանը: «Քարանձավի մեծ մասն արդեն ոչնչացված էր», ասել է Նանջինգի նորմալ համալսարանի գեոքրոնոլոգ Ցինֆենգ Շաոն, որը մասնակցել է երկու հետազոտություններին:nationalgeographic

Դենիսովյան մարդիկ առաջին անգամ նույնականացվել են 2010 թվականին Սիբիրի քարանձավում հայտնաբերված մատի ոսկորից ստացված ԴՆԹ-ի հիման վրա: Այդ ժամանակից ի վեր ընդհանուր առմամբ հինգ վայրերում հայտնաբերվել է ընդամենը մի քանի բրածո: Բիանֆու քարանձավի գտածոն այժմ ներկայացնում է Սիբիրի Դենիսովյան քարանձավից դուրս դենիսովյան մարդու բրածոների ամենահարուստ գրառումը:eurekalert

Քանի որ մնացորդներից ԴՆԹ հնարավոր չէր կորզել, հետազոտողները օգտագործել են նոր ռազմավարություն, որը համատեղում է ավելի քան 60 000 ոսկրային բեկորների մորֆոլոգիական սքրինինգը պրոտեոմիկական վերլուծության հետ: Հինգ նմուշներն էլ կրում էին դենիսովյան մարդուն հատուկ կոլագենի տարբերակ, ինչը հաստատում է նրանց ինքնությունը: «Ես լիովին համոզված եմ, որ սրանք դենիսովյան մնացորդներ են», ասել է էվոլյուցիոն գենետիկ Սվանտե Պաաբոն, որի լաբորատորիան առաջինն է հաջորդականացրել դենիսովյան ԴՆԹ-ն, սակայն նոր հետազոտությանը չի մասնակցել:nationalgeographic+1

Գործիքներ և որսորդություն

Քարանձավը պարունակում էր նաև ավելի քան 1600 նույնականացվող կենդանական մնացորդներ, հիմնականում եղջերուներ և այլ որոճողներ, որոնցից շատերը կրում էին մորթման հետքեր: Գործիքները՝ քերիչներ, կացիններ, մուրճաքարեր և ոսկրային գործիքներ, վկայում են դրանց պատրաստման գործնական և իմպրովիզացված մոտեցման մասին: Դենիսովյան մարդիկ, կարծես, քարերից սուր թեփուկներ են պոկել, օգտագործել դրանք և դեն նետել, փոխանակ ավելի կատարելագործված գործիքներ պատրաստելու, որոնք կապված են ավելի ուշ շրջանի Homo sapiens-ի հետ:sciencenews+1

Հայտնաբերված նախաբազկի ոսկորը՝ ճաճանչոսկրի մի մասը, ցույց է տվել, որ դենիսովյան մարդկանց երկգլուխ մկանի ամրացման կետը տեղակայված է եղել ժամանակակից մարդկանցից տարբերվող ձևով, ինչը նրանց թույլ է տվել ավելի մեծ պտտող ուժ առաջացնել նույն մկանային չափի դեպքում: Գանգի բեկորները նկատելիորեն հաստ են եղել՝ 0.3-ից 0.4 դյույմ, ինչը ավելի շատ նման է Homo erectus-ին և նեանդերթալցիներին, քան ժամանակակից մարդկանց:nationalgeographic

Աշխարհագրական բացի լրացում

Այս վայրը լրացնում է Հարավային Ասիայում դենիսովյան մարդկանց տարածման մասին երկար ժամանակ առկա բացը: «Դենիսովյան մարդիկ դառնում են մի փոքր ավելի քիչ առեղծվածային», ասել է Նյու Յորքի համալսարանի պալեոանթրոպոլոգ Շարա Բեյլին: Քարանձավը հետազոտողներին հուշում է, որ դենիսովյան մարդիկ հարմարվել են տարբեր միջավայրերի, որսացել են տարբեր որս տարբեր տարածաշրջաններում՝ մարմոտներ ավելի ցուրտ հյուսիսային վայրերում, եղջերուներ և գոմեշներ Յունանի ավելի մեղմ կլիմայում:sciencenews

Դենիսովյան ԴՆԹ-ն պահպանվում է շատ կենդանի պոպուլյացիաներում, հատկապես Ֆիլիպինների, Պապուա Նոր Գվինեայի, Ավստրալիայի և Տիբեթի բնիկ ժողովուրդների շրջանում, որտեղ ժառանգված գենը օգնում է գոյատևել բարձր լեռնային պայմաններում:cnn+1