Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

science.nasa+1science.nasa+1science.nasa+1მეცნიერებმა NASA-ს ჩანდრას რენტგენული ობსერვატორიის გამოყენებით აღმოაჩინეს კოსმოსური ობიექტების აქამდე უცნობი კლასი, რომლებსაც "ჰიპერსოფტური რენტგენული წყაროები" უწოდეს. ისინი ასხივებენ უჩვეულოდ დაბალი ენერგიის რენტგენულ სხივებსა და ინტენსიურ ულტრაიისფერ გამოსხივებას. აღმოჩენის შესახებ ინფორმაცია ოთხშაბათს Nature Astronomy-ში გამოქვეყნდა.science.nasa+1
ალაბამას უნივერსიტეტის მკვლევართა ჯგუფმა, მუსტაფა მუჰიბულას ხელმძღვანელობით, ჩანდრას არქივში არსებული საჯარო მონაცემების ანალიზით ექვს გალაქტიკაში 84 ასეთი ობიექტი იპოვა. კვლევა მოიცავდა ორ სპირალურ გალაქტიკას, M31-ს (ანდრომედა) და M101-ს (ქარის წისქვილი), ასევე ოთხ ელიფსურ გალაქტიკას.newswise+1
ჯგუფმა წყაროები ჩანდრას ყველაზე დაბალი ენერგიის რენტგენულ გამოსახულებებზე დაყრდნობით იპოვა, სადაც ეს ობიექტები მაღალი ენერგიის გამოსახულებებზე სრულად ქრებოდნენ. ვინაიდან დაბალი ენერგიის რენტგენული სხივები ელექტრომაგნიტურ სპექტრში ულტრაიისფერ გამოსხივებას ესაზღვრება, მკვლევარებმა დაადგინეს, რომ ეს წყაროები დიდი რაოდენობით ენერგიულ ულტრაიისფერ სინათლესაც გამოიმუშავებენ.science.nasa
"ჩვენ არასდროს შევხვედრივართ ობიექტების ჯგუფს, რომლებიც ასე იქცევიან," განაცხადა მუჰიბულამ. "რა თქმა უნდა, შემდეგი ნაბიჯი იყო იმის გარკვევა, თუ რა არის ეს ობიექტები."newswise+1
ობიექტები აქამდე შეუმჩნეველი რჩებოდა, რადგან მათი ულტრაიისფერი გამოსხივება ადვილად შთაინთქმება ვარსკვლავთშორისი წყალბადისა და ჰელიუმის გაზით, ხოლო მათი დაბალი ენერგიის რენტგენული გამოსხივება ჩანდრას მსგავსი ტელესკოპების შესაძლებლობების ზღვარზეა.iflscience
მკვლევარებს მიაჩნიათ, რომ წყაროები სავარაუდოდ მოიცავენ კომპაქტურ ობიექტს, როგორიცაა შავი ხვრელი, ნეიტრონული ვარსკვლავი ან თეთრი ჯუჯა, რომელიც მეზობელი ვარსკვლავიდან მატერიას იზიდავს. თანაავტორმა ჯიმი ირვინმა IFLScience-ს განუცხადა, რომ მისი აზრით, "ისინი სავარაუდოდ თეთრი ჯუჯები არიან, რადგან მათთვის უფრო ადვილია ასეთი ტემპერატურის მიღწევა," სადაც აკრეცირებული მატერია 200,000-დან 250,000 გრადუს ცელსიუსამდე ცხელდება.iflscience
თუ აღმოჩნდება, რომ ამ ობიექტების უმეტესობა მატერიის შემკრები თეთრი ჯუჯებია, ისინი შეიძლება იყვნენ Ia ტიპის ზეახალი ვარსკვლავების წინამორბედები, რომლებიც გამოიყენება "სტანდარტულ სანთლებად" კოსმოსური მანძილების გასაზომად და რომლებმაც მიგვიყვანა აღმოჩენამდე, რომ სამყაროს გაფართოება აჩქარებულია. ასტრონომები დიდი ხანია უშედეგოდ ეძებენ ამ სისტემებს აფეთქებამდე.science.nasa+1
"თუ ჩვენ ვიპოვით გზას, რომ დავაფიქსიროთ Ia ტიპის ზეახალი ვარსკვლავების აფეთქებები მათ მოხდენამდე, ეს ძალიან მნიშვნელოვანი იქნება," თქვა ირვინმა.science.nasa
ჰიპერსოფტური წყაროები ასევე დაგვეხმარება იმის ახსნაში, თუ რა აშორებს ელექტრონებს გალაქტიკებში არსებულ ვარსკვლავთშორის აირს, რაც გავლენას ახდენს ვარსკვლავთწარმოქმნის ტემპსა და გალაქტიკურ სასიცოცხლო ციკლებზე.newswise+1
თანაავტორმა როზან დი სტეფანომ ასტროფიზიკის ცენტრიდან (Harvard & Smithsonian) აღნიშნა, რომ ეს კლასი სავარაუდოდ ობიექტების რამდენიმე ტიპს შეიცავს. "ძალიან შესაძლებელია, რომ ზოგიერთი ჰიპერსოფტური წყარო იყოს აკრეცირებული ნეიტრონული ვარსკვლავი, ზოგი შავი ხვრელი, ხოლო ზოგიერთი ბირთვული წვის თეთრი ჯუჯა," განუცხადა მან IFLScience-ს.iflscience გუნდი გეგმავს 84 ობიექტის დაკვირვებას ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპით, რათა დაადასტუროს ჩანდრას მონაცემებიდან მიღებული ენერგიის შეფასებები.iflscience