Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

science.nasa+1science.nasa+1science.nasa+1Գիտնականները, օգտագործելով NASA-ի Chandra ռենտգենյան աստղադիտարանը, բացահայտել են տիեզերական օբյեկտների նախկինում անհայտ դաս, որոնք կոչվում են «գերփափուկ ռենտգենյան աղբյուրներ»: Դրանք արձակում են անսովոր ցածր էներգիայի ռենտգենյան ճառագայթներ և ինտենսիվ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթում. այս բացահայտումը հրապարակվել է չորեքշաբթի օրը Nature Astronomy ամսագրում:science.nasa+1
Ալաբամայի համալսարանի Մուստաֆա Մուհիբուլլահի գլխավորած հետազոտական խումբը հայտնաբերել է այս օբյեկտներից 84-ը վեց գալակտիկաներում՝ օգտագործելով Chandra-ի արխիվի հանրային տվյալները: Հետազոտված գալակտիկաները ներառում են երկու պարուրաձև գալակտիկա՝ M31 (Անդրոմեդա) և M101 (Պտտվող անիվ), ինչպես նաև չորս էլիպսաձև գալակտիկա:newswise+1
Խումբը աղբյուրները նույնականացրել է՝ գտնելով այն օբյեկտները, որոնք տեսանելի են Chandra-ի ամենացածր էներգիայի ռենտգենյան պատկերներում, սակայն ամբողջությամբ անհետանում են ավելի բարձր էներգիայի պատկերներում: Քանի որ ցածր էներգիայի ռենտգենյան ճառագայթները էլեկտրամագնիսական սպեկտրում սահմանակից են ուլտրամանուշակագույն ճառագայթմանը, հետազոտողները պարզել են, որ այս աղբյուրները նաև մեծ քանակությամբ էներգետիկ ուլտրամանուշակագույն լույս են արտադրում:science.nasa
«Մենք երբեք չենք հանդիպել օբյեկտների մի խմբի, որոնք այսպես են գործում», — ասել է Մուհիբուլլահը: «Իհարկե, հաջորդ քայլը փորձելն էր հասկանալ, թե ինչ են դրանք»:newswise+1
Օբյեկտները մինչ այժմ խուսափել էին հայտնաբերումից, քանի որ դրանց ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումը հեշտությամբ կլանվում է աստղերի միջև գտնվող ջրածնի և հելիումի գազի կողմից, մինչդեռ դրանց ցածր էներգիայի ռենտգենյան ելքը գտնվում է Chandra-ի նման աստղադիտակների հայտնաբերման սահմանին:iflscience
Հետազոտողները կարծում են, որ աղբյուրները ամենայն հավանականությամբ ներառում են կոմպակտ օբյեկտ՝ սև խոռոչ, նեյտրոնային աստղ կամ սպիտակ թզուկ, որը նյութ է քաշում ուղեկից աստղից: Համահեղինակ Ջիմի Իրվինը IFLScience-ին ասել է, որ իր կարծիքով՝ «դրանք հավանաբար սպիտակ թզուկներ են, պարզապես այն պատճառով, որ նրանք ավելի հեշտությամբ կարող են հասնել այս տեսակի ջերմաստիճանի», որտեղ կուտակված նյութը հասնում է 200,000-ից 250,000 աստիճան Ցելսիուսի:iflscience
Եթե այս օբյեկտներից շատերը պարզվեն, որ սպիտակ թզուկներ են, որոնք նյութ են կուտակում, դրանք կարող են լինել Ia տիպի գերնոր աստղերի նախահայրերը՝ պայթյուններ, որոնք օգտագործվում են որպես «ստանդարտ մոմեր» տիեզերական հեռավորությունները չափելու համար և հանգեցրել են այն բացահայտմանը, որ տիեզերքի ընդլայնումը արագանում է: Աստղագետները երկար ժամանակ անհաջող փնտրում էին այս նախապայթյունային համակարգերը:science.nasa+1
«Եթե մենք կարողանայինք գտնել մի միջոց՝ նկատելու Ia տիպի գերնոր աստղերի այս պայթյունները նախքան դրանց տեղի ունենալը, դա իսկապես կարևոր կլիներ», — ասել է Իրվինը:science.nasa
Գերփափուկ աղբյուրները կարող են նաև օգնել բացատրել, թե ինչն է էլեկտրոններ պոկում գալակտիկաների միջաստղային գազից՝ մի գործընթաց, որն ազդում է աստղերի ձևավորման արագության և գալակտիկական կյանքի ցիկլերի վրա:newswise+1
Համահեղինակ Ռոզաննա Դի Ստեֆանոն՝ Աստղաֆիզիկայի կենտրոնից (Harvard & Smithsonian), նշել է, որ դասը հավանաբար պարունակում է օբյեկտների բազմաթիվ տեսակներ: «Շատ հնարավոր է, որ որոշ գերփափուկ աղբյուրներ լինեն կուտակվող նեյտրոնային աստղեր, ոմանք՝ կուտակվող սև խոռոչներ, իսկ ոմանք՝ միջուկային այրում ունեցող սպիտակ թզուկներ», — ասել է նա IFLScience-ին:iflscience Թիմը նախատեսում է դիտարկել 84 օբյեկտները Hubble տիեզերական աստղադիտակով՝ հաստատելու Chandra-ի տվյալներից ստացված էներգիայի գնահատականները:iflscience