Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

openai.com.openai.com+1.openai.com.OpenAI-მ ახალი სამეცნიერო ბლოგი გახსნა. 15 ნოემბერს გამოქვეყნებული პირველი სტუმრის სტატიის ავტორია ფიზიკოსი ნათანიელ კრეიგი. იგი აცხადებს, რომ კომპანიის მოდელმა GPT-6 Astra-მ „წამყვანი როლი იკისრა დეტალური დამტკიცების შემუშავებაში“, რომელიც ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკის სტანდარტული მოდელის სავარაუდო საბადო განსაზღვრებას უდევს საფუძვლად. კრეიგი ხელმძღვანელობს სანტა-ბარბარას კალიფორნიის უნივერსიტეტის ნაწილაკების თეორიის ჯგუფს და OpenAI-ს მოწვეული მეცნიერია. იგი ამ შედეგს აღწერს, როგორც სავარაუდო პასუხს კითხვაზე, რომელიც ორმოცდაათ წელზე მეტია ღია რჩებოდა, თუმცა დასძენს, რომ ექსპერტებს მისი შემოწმება ჯერ კიდევ მართებთ.openai.com
სტანდარტული მოდელი ექსპერიმენტებს საოცრად ზუსტად ემთხვევა. მიუხედავად ამისა, ფიზიკოსებს ჯერ კიდევ არ აქვთ სრული თეორიის არაარშფოთებითი (არაპერტურბაციული) განსაზღვრება, ანუ ისეთი, რომელიც ურთიერთქმედებებს მცირე შესწორებებად არ განიხილავს. ველის საბადო თეორია სივრცე-დროის ცნებას ბადით ცვლის. მან კარგად იმუშავა ძლიერი ურთიერთქმედების შემთხვევაში, პროტონის მასის პირველსაწყისი პრინციპებიდან გამოთვლის ჩათვლით. სუსტი ურთიერთქმედება უფრო რთულია, რადგან ის განსხვავებულად ეპყრობა მარცხენა და მარჯვენა ქირალობის ფერმიონებს. როდესაც მარცხენა ნაწილაკი ბადეზე ყველაზე მარტივი გზით განთავსდება, ჩნდება არასასურველი მარჯვენა პარტნიორი, პრობლემა, რომელიც ცნობილია როგორც გაორება (doubling).openai.com
პოლ გინსპარგის, კენ ვისონის, რაჯამანი ნარაიანანის, ჰერბერტ ნოიბერგერისა და მარტინ ლიუშერის ადრეული ნაშრომები სწორედ ამ გაორების პრობლემას ეხებოდა. ლიუშერმა ასევე შეიმუშავა საჭირო ფაზური წესი შედარებით მარტივი თეორიებისთვის. კრეიგი წერს, რომ ფაზური წესი სრული სტანდარტული მოდელისთვის „25 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ღიად რჩებოდა“.openai.com
კრეიგის მიდგომა მდგომარეობდა ძალის ველების წარმოდგენაში სულ უფრო და უფრო წვრილ ბადეთა სერიაზე, შემდეგ კი მეზობელ ბადეებს შორის განსხვავებების შეკრებაში თავდაპირველ ბადეზე ფაზური შესწორების მისაღებად. იგი აცხადებს, რომ სტრატეგია ჰქონდა, თუმცა ვერ ამტკიცებდა, რომ ის ყველა შემთხვევაში მუშაობდა. კრეიგის თქმით, Astra-მ წამოაყენა იდეა, თუ როგორ გადაეტანათ ველები უფრო წვრილ ბადეებზე, აჩვენა, რომ შედარებები კრებადია და უხელმძღვანელა დამტკიცებას. ეს ნაშრომი გამოქვეყნდა კრეიგის 6 ოქტომბრის პრეპრინტში „A gauge-invariant measure for lattice chiral fermions“, რომლის ერთპიროვნული ავტორიც თავადაა. ის მოიცავს ქირალური კალიბრაციული თეორიების კლასს, რომელიც სტანდარტულ მოდელსაც მოიცავს. სტატიაში მოყვანილია შემოწმებები, მათ შორის Lean 4-ის ფორმალიზაცია, და იქვე აღნიშნულია, რომ Lean-ით გადამოწმება „ფიზიკაში საბოლოო სიტყვა არ არის“. ბადის თეორეტიკოსებმა მარტენ გოლტერმანმა, ანდრეას კრონფელდმა და იგალ შამირმა წაიკითხეს Astra-ს დამტკიცება და დასვეს კითხვები, რამაც, კრეიგის თქმით, მას „შედეგში დარწმუნებაში შეუწყო ხელი“.mlq.ai+2
ეს სტრუქტურა გამოიყენება მხოლოდ ბადის სასრულ მანძილზე და მხოლოდ მაშინ, როდესაც ველის დაძაბულობა ბადის მასშტაბში დადგენილ ზღვარს ქვემოთ რჩება. კრეიგი ახლა იკვლევს, აკმაყოფილებს თუ არა ის არეკვლის დადებითობის პირობას (reflection positivity), პირობას, რომელიც საბადო მოდელს აკავშირებს კვანტურ თეორიასთან, სადაც ალბათობები ინახება. აშშ-ის დროით კვირა საღამოს მონაცემებით, MLQ.ai-ს პროექტის გარეთ მომუშავე ფიზიკოსებისგან გამოქვეყნებული გამოხმაურება არ უპოვნია.mlq.ai+1
„მეთოდი, რომელიც მე და Astra-მ შევთავაზეთ, ბევრად უფრო პრინციპული პასუხია, ვიდრე პრაქტიკული,“ წერს კრეიგი. „ექსპერტებს შორის სამეცნიერო დიალოგია საჭირო იმის დასადგენად, აქვს თუ არა ამ მეთოდს ყველა ის თვისება, რაც ჩვენ გვსურს“.openai.com