Petrol piyasaları uzayan Hürmüz krizini varil başına 90 dolardan fiyatlıyor

Küresel petrol piyasaları, Hürmüz Boğazı krizini geçici bir şok olarak görmeyi bırakıp enerji sektörünün yapısal bir unsuru olarak fiyatlandırmaya başladı. Ham petrol fiyatları, yıl başındaki seviyelerin yaklaşık %50 üzerinde, varil başına 90 dolar civarında dengelendi. Bu değişim, ABD ile İran arasında yaklaşık altı aydır süren çatışmaların, dünyanın en önemli petrol geçiş noktasından normal akışı yeniden başlatacak güvenilir bir diplomatik yol sunmadığı konusunda tüccarlar arasında büyüyen fikir birliğini yansıtıyor.

Ateşkesin Çöküşü ve Sertleşen Söylemler

17 Haziran'da üzerinde anlaşılan geçici ateşkes, 60 günlük müzakere süresinin dolması ve her iki tarafın da taviz vermeye yanaşmaması nedeniyle fiilen çöktü. İran pazartesi günü yaptığı açıklamada, Washington'ın geçici barış anlaşmasını tamamen uygulamaması halinde gerilimi tırmandıracağı uyarısında bulundu. Üst düzey bir İranlı yetkili Reuters Thomson Reuters Corporation ↘ 4.39% ajansına verdiği demeçte, diplomasinin başarısız olması durumunda Tahran'ın ABD deniz ablukasını kırmak için "zamanında ve kesin" bir saldırı başlatacağını söyledi. Başkan Trump ise 7 Temmuz'dan bu yana anlaşmanın "bittiğinde" ısrar ediyor ve Washington'ın İran'ı yenilgiye uğratmaya yaklaştığını belirtiyor.reuters

İran'ın "tamamen taarruz" stratejisini benimseyeceğini açıklaması, Trump'ın ise boğazın ortak yönetimi için İran ile bir anlaşmaya varması halinde Umman'ı bombalamakla tehdit etmesiyle bu hafta söylemler daha da sertleşti.oilprice

Sevkiyatta Serbest Düşüş

Analiz firması Kpler'e göre, savaştan önce günlük ortalama 18 milyon varil olan Hürmüz Boğazı'ndan geçişler, İran'ın saldırıları ve ABD ablukası nedeniyle temmuz ayında günlük 4,8 milyon varile geriledi ve ağustos ayında şu ana kadar ortalama 2 milyon varil civarında seyretti. BAE'nin Fuceyre terminali ve Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısı üzerinden geçen alternatif rotalar sınırlı bir rahatlama sağlasa da Yemen'deki Husiler, Babülmendep Boğazı üzerinden yapılan Suudi ihracatına abluka uyguladı.reuters

Orta Doğu ihracatı bu ay günlük ortalama yalnızca 9,5 milyon varil oldu; bu rakam, 2025'teki günlük 21 milyon varilin yarısından bile az. Belirsizliği artıran bir diğer unsur ise Körfez üreticilerinin takip sistemlerini kapatan "hayalet tankerlere" giderek daha fazla güvenmesi ve bu durumun tüccarların gerçek arz hacimlerini belirlemesini imkansız hale getirmesi.moderndiplomacy+1

Rafineri Sıkıntısı ve Rekor Motorin Marjları

Kriz sadece ham petrolle sınırlı değil. ABD rafinerilerindeki motorin crack marjı tarihte ilk kez varil başına 100 doların üzerine çıkarak derinleşen akaryakıt arzı sıkıntısını gözler önüne serdi. Uluslararası Enerji Ajansı'na göre, temmuz ayında küresel rafineri üretimi, Orta Doğu'daki kapasite kaybı ve Ukrayna'nın Rus rafinerilerine düzenlediği İHA saldırılarının etkisiyle geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık 5 milyon varil düşüşle günlük 81 milyon varil seviyesinde gerçekleşti. Rusya, iç piyasadaki kıtlığa yanıt olarak yıl sonuna kadar motorin ihracatını yasakladı.oilprice+1

Amerikan Otomobil Birliği'ne göre, ABD'de benzin fiyatları pazartesi günü galon başına 4,06 dolara ulaşarak bir yıl öncesine göre %29 arttı. Bu durum, kasım ayındaki kongre seçimleri öncesinde Trump için siyasi açıdan zorlayıcı bir gerçeklik yaratıyor. Küresel gözlemlenen petrol stokları ikinci çeyrekte günlük 2,4 milyon varil azalarak son on yılın en büyük çeyreklik düşüşünü kaydederken, ABD motorin stokları son otuz yılın en düşük mevsimsel seviyesinde bulunuyor.reuters

LSEG verilerine göre, Orta Doğu'dan Çin'e giden gösterge tanker navlun ücretleri günlük 490.000 dolara fırladı. Bu rakam varil başına 5 dolara denk geliyor ve yıl başındaki seviyenin neredeyse on katı. Reuters köşe yazarı Ron Bousso, çıkmaz ne kadar uzun sürerse "bu durumun geçici bir arz şokundan ziyade küresel petrol ticaretinin yapısal olarak yeniden şekillenmesine o kadar çok benzeyeceğini" yazdı.reuters