İsrail saldırıları Sana’daki Yemen Ulusal Müzesi’ne zarar verdi

İsrail'in geçen Çarşamba günü Yemen'in başkenti Sana'ya düzenlediği hava saldırıları, Yemen Ulusal Müzesi'ne zarar vererek pencereleri ve kapıları parçaladı ve kurum bünyesindeki binlerce antik eserin güvenliğini tehlikeye attı. En az 46 kişinin öldüğü ve 165 kişinin yaralandığı saldırı, devam eden bölgesel çatışmaların ortasında Yemen'in kültürel mirasının korunması konusunda acil endişeleri artırdı.timesofisrael+4

10 Eylül'deki saldırılar, Sana ve kuzeydeki Al-Jawf vilayetinde askeri bir karargah, akaryakıt istasyonu ve 26 gazetecinin kurbanlar arasında olduğu iki yerel gazetenin ofisleri dahil olmak üzere birçok noktayı hedef aldı. Associated Press'in müze alanından aldığı görüntüler, avluya saçılmış enkazı ve koleksiyondan sergilerin yer aldığı tanıtım afişlerinin etrafa dağıldığını gösteriyor.theartnewspaper+3

Kültürel Mirasta Büyük Hasar

Sana Üniversitesi'nde arkeolog ve profesör olan Amida Sholan, The Art Newspaper'a verdiği demeçte hasarın "müzenin ana salonuna, sergilenen bir dizi esere ve fotoğrafa, ayrıca müzenin kapılarına, pencerelerine ve depo odalarına kadar uzandığını" doğruladı. Müzenin kendisi de tarihi bir simge olarak kabul edilen 20. yüzyılın başlarından kalma binasının pencereleri tamamen kırıldı ve cephesi hasar gördü.theartnewspaper+2

Kurum, antik heykeller, el yazmaları ve İslam öncesi dönemlerden kalma nesnelerin yanı sıra İslam tarihini ve Yemen'in yakın geçmişini belgeleyen objeler dahil olmak üzere 75.000'den fazla tarihi esere ev sahipliği yapıyor. En değerli eserleri arasında, Yemen'in arkeolojik mirasının temel taşı olarak kabul edilen MÖ 5. ve 6. yüzyıllara ait Ma'ad Karib'in bronz heykeli yer alıyor.turkiyetoday+1

Saldırı gerçekleştiğinde Yemen dışında olan Sholan, özellikle güvenlik ihlali konusunda endişelerini dile getirdi. The Art Newspaper'a verdiği demeçte, "Şu anki en büyük endişemiz, özellikle tüm kapı ve pencerelerin tamamen yok olması nedeniyle yağma riskidir" dedi. Yemen'deki iç savaş nedeniyle yaklaşık 10 yıl kapalı kaldıktan sonra Mayıs 2023'te yeniden açılan müze, şimdi koleksiyonunu koruma konusunda yeni savunmasızlıklarla karşı karşıya.apnews+1

Uluslararası Koruma Çağrıları

Husi kültür bakanlığı, UNESCO'ya acil çağrıda bulunarak BM kültür ajansını saldırıyı kınamaya ve Yemen'in kültürel mirasını korumak için müdahale etmeye çağırdı. Sana'daki Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü, saldırıları "suç" olarak nitelendirdi ve 1954 tarihli Silahlı Çatışma Durumunda Kültür Varlıklarının Korunmasına İlişkin Lahey Sözleşmesi'ne atıfta bulundu.timesofisrael+2

Yetkililer UNESCO'ya yaptıkları açıklamada, "Ulusal Müze sadece Yemen'in kültürel kimliğinin bir temel taşı değil, aynı zamanda insanlığın ortak mirasının da hayati bir parçasıdır" vurgusunda bulundu. Bakanlık, uluslararası toplumu hesap verebilirliği sağlamak için bu eylemleri insanlık mirasına karşı işlenmiş ihlaller olarak belgelemeye çağırdı.english.almayadeen+1

Ancak UNESCO'nun hasarı değerlendirme yeteneği sınırlı kalmaya devam ediyor. Bir UNESCO sözcüsü The Art Newspaper'a yaptığı açıklamada, örgütün "Sana'da varlığı bulunmadığı için kültürel mirastaki hasarı henüz doğrulayamadığını" belirtti. UNESCO, dört personelinin fiili yetkililer tarafından gözaltına alınması ve hala tutuklu bulunmaları nedeniyle Husi kontrolündeki bölgelerdeki tüm faaliyetlerini askıya almıştı.theartnewspaper

Bölgesel Gerilimler ve Kültürel Etki

Saldırılar, İsrail'in hava savunmasını aşarak İsrail'in güneyindeki Ramon Havalimanı'na düşen ve bir kişinin yaralanmasına neden olan Husi insansız hava aracı saldırısına karşı İsrail'in verdiği yanıtın bir parçasıydı. İran destekli Husiler, 22 aydan uzun süredir devam eden Gazze çatışmaları sırasında Filistinlileri desteklediklerini iddia ederek İsrail'e füze ve insansız hava araçları fırlatıyor.thehill+2

Patlamaların yakınında bulunan bir UNESCO Dünya Mirası Alanı olan Sana'nın Eski Şehri, hasar görmemiş gibi görünüyor. 2.500 yılı aşkın süredir kesintisiz yerleşim yeri olan antik metropol, MÖ 2. yüzyılda Yemen krallığının merkezi haline geldi ve daha sonra önemli bir iç ticaret merkezi olarak hizmet verdi.theartnewspaper

Sholan, "Hasarı belgelemeye yönelik her türlü çabayı memnuniyetle karşılıyoruz, çünkü bu durum uluslararası toplumun dikkatini durumun ciddiyetine ve Yemen'in mirasını korumanın aciliyetine çekmeye yardımcı oluyor" dedi.theartnewspaper