Hürmüz’deki aksamalara rağmen dünya ticareti Nisan ayında arttı

Hollanda Ekonomik Politika Analizi Bürosu tarafından Çarşamba günü yayınlanan CPB Dünya Ticaret Monitörü'ne göre, küresel ticaret hacmi Nisan ayında bir önceki aya göre %0,7 artarak Mart ayındaki sert düşüşten toparlandı.

25 Haziran'da yayınlanan veriler, Orta Doğu çatışması ve Şubat sonundan bu yana Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması nedeniyle baskı altında olan küresel ticaret sisteminin dayanıklılığını ortaya koyuyor.

Mart ayındaki düşüşten sonra toparlanma

Nisan ayındaki artış, Mayıs ayında yayınlanan %2,1'lik ilk tahminden daha sert olan Mart ayındaki revize edilmiş %2,3'lük düşüşün ardından geldi. Dünya ticaret ivmesi — temel eğilimin düzeltilmiş bir ölçüsü — Mart ayındaki %3,6'dan Nisan ayında %2,1 seviyesine geriledi.cpb

Bölgeler genelinde tablo karışıktı. Gelişmiş ekonomilerde ithalat bir önceki aya göre %0,6 artarken, gelişmekte olan ekonomilerde ithalat, Çin ithalatındaki %10,9'luk düşüşün etkisiyle %3,8 azaldı. İhracat tarafında ise gelişmekte olan ekonomiler %5,4'lük bir artış göstererek gelişmiş ekonomilerin ihracatındaki %0,6'lık daha mütevazı kazancı dengeledi.

Buna karşılık, dünya sanayi üretimi Mart ayındaki %1,6'lık düşüşün ardından Nisan ayında %0,6 azaldı, bu da ticaret toparlanmasının henüz daha geniş bir imalat faaliyetine dönüşmediğini gösteriyor.

Hürmüz'deki aksamalar güveni zedelemeye devam ediyor

Şubat ayı sonunda patlak veren ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışma, Hürmüz Boğazı'nı aylardır ticari taşımacılığa fiilen kapattı ve küresel petrol akışının yaklaşık %20'sini ve küresel konteyner taşımacılığı kapasitesinin yaklaşık %10'unu aksattı. Maersk A.P. Moller – Maersk A/S ve CMA CGM dahil olmak üzere büyük taşıyıcılar boğazdan geçişleri askıya alarak gemileri Afrika çevresinden yönlendirmeye zorladı.cnbc.com+2

ABD ile İran arasında 14 Haziran'da duyurulan mutabakat zaptı ablukayı hafifletmeye başladı ve tankerler Körfez'den çıkmaya başladı. Ancak, boğazın orta kanalında yaklaşık 80 mayın kalmaya devam ediyor ve nakliye analistleri tam normalleşmenin aylar sürebileceği konusunda uyardı. Yük analitiği firması Xeneta'nın baş analisti Peter Sand, "bu ölçekteki bir aksama ve piyasa istikrarsızlığının bir gecede düzeltilemeyeceği" konusunda uyardı.The Guardian+2

Ticaret zorluklara rağmen ayakta

UNCTAD'ın Nisan ayı ticaret güncellemesi, küresel ticaretin 2025 yılında 2,5 trilyon dolar artarak 35 trilyon dolarlık rekor seviyeye ulaştığını ve ivmenin 2026'nın başlarına kadar devam ettiğini belirtti, ancak ticaret gerilimleri ve Hürmüz aksamasından kaynaklanan artan maliyetler nedeniyle büyümenin bu yılın ilerleyen dönemlerinde yavaşlamasının beklendiği konusunda uyardı. ExportPlanning bilgi sistemi ise dünya mal ticaretinin Nisan ayında reel olarak yıllık bazda %10'un üzerinde büyüdüğünü ve bunun yarı iletkenler ve endüstriyel makineler gibi sermaye mallarına olan talepten kaynaklandığını bildirdi.ExportPlanning+1

CPB'nin Mayıs verilerini kapsayan bir sonraki Dünya Ticaret Monitörü'nün 24 Temmuz'da yayınlanması planlanıyor.