Ham petrol 105 doları aştı: IEA’dan küresel motorin krizi uyarısı

Ham petrol fiyatları, ABD ile İran arasında tırmanan ve Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğini tıkayan savaşın yanı sıra Husilerin Yemen'in liman kenti Muha'yı ele geçirerek denizcilik risklerini Kızıldeniz'in Babülmendep boğazına taşımasıyla varil başına 105 doların üzerine çıktı. Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) 11 Eylül'de yayımlanan Eylül Petrol Piyasası Raporu, stokların hızla tükendiği ve motorin arzındaki sıkışıklığın ABD'deki yakıt fiyatlarını ilk kez galon başına 6 doların üzerine çıkardığı ciddi bir baskı altındaki küresel petrol piyasası tablosu çizdi.businessupturn+1

Zorlanan ve Tıkanan Bir Piyasa

ICE Brent ↘ 0.44% vadeli işlemleri, gösterge Kuzey Denizi Dated ham petrolünün 9 Eylül'de 113,48 dolara fırlamasının ardından IEA raporunun yayımlandığı sırada savaş öncesi seviyelere göre yaklaşık %45 artışla 105 dolar civarında işlem görüyordu. IEA, artan güvenlik riskleri nedeniyle Körfez'deki günlük 10 milyon varilden fazla üretimin kapalı kalmasıyla 2026 yılı küresel petrol arzı tahminini yıllık bazda günlük 5,7 milyon varil düşürerek günlük 100,7 milyon varile indirdi. Küresel bazda gözlemlenen stoklar şubat ayından bu yana 507 milyon varil geriledi. Günlük ortalama 2,8 milyon varillik bu çekilme, tampon stokları belirgin şekilde eritti.businessupturn

Motorin piyasasındaki sıkışıklık, ham petrolden çok daha şiddetli hissedildi. ABD'de toptan motorin fiyatları eylül ayı başlarında varil başına 200 doları aşarak savaş öncesi seviyelerin yaklaşık %94 üzerine çıktı. Fiyat takip platformu GasBuddy verilerine ve Reuters Thomson Reuters Corporation ↘ 1.31% haberine göre, perakende pompalarda ulusal ortalama perşembe günü ilk kez galon başına 6 doları aştı. Körfez ve Rusya'nın toplam motorin ihracatı şubat seviyelerinin günlük 1,6 milyon varil altında seyrederken, Körfez'in net motorin ihracatı günlük sadece 390.000 varile kadar geriledi.reuters+1

Çatışma İki Kritik Geçit Boyunca Yayılıyor

Arz krizi, Husi güçlerinin 10 Eylül Perşembe günü Kızıldeniz'in Muha limanını ele geçirerek dünyanın en kritik nakliye rotalarından biri olan Babülmendep Boğazı üzerindeki nüfuzunu artırmasıyla bu hafta daha da derinleşti. Limanın ele geçirilmesi, Husilerin haftalardır sürdürdüğü ve limandaki ticari faaliyetleri halihazırda durduran füze ve İHA saldırılarının ardından geldi. Normalde küresel LNG akışının yaklaşık %20'sini karşılayan Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğine yönelik ağır kısıtlamalarla birleşen bu çifte tıkanıklık, Avrupalı enerji şirketlerini Atlantik Havzası'ndaki alternatif kargolar için Asyalı ithalatçılarla agresif bir rekabete girmeye zorladı.investing+3

Avrupa doğal gaz fiyatları bu baskıyı yansıttı. Hollanda gösterge yakın vadeli gaz fiyatı 2023'ten bu yana en yüksek seviyesi olan megavatsaat başına 79,64 avroya ulaştıktan sonra cuma günü 77,60 avro civarına geriledi ve üst üste beşinci haftalık kazancını %12'nin üzerinde tamamladı. Avrupa genelindeki yeraltı depolama tesisleri, beş yıllık mevsimsel ortalamanın gerisinde kalarak kapasitelerinin yaklaşık %67'si seviyesinde kaldı. Bu enerji şoku, Avrupa Merkez Bankası'nın perşembe günü mevduat faizini 25 baz puan artırarak %2,5'e yükseltme kararında temel etken oldu. Banka haziran ayından bu yana ikinci kez faiz artırırken, yükselen enerji maliyetlerinin tetiklediği ciddi maliyet enflasyonuna dikkat çekti.euronews+1

Ufukta Rahatlama Görünmüyor

ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), çarşamba günü 2026 yılı Brent petrol fiyat tahminini yaklaşık %5 artırarak gösterge petrolün yıllık ortalamasının varil başına 91 dolar olacağını öngördü. IEA'nın ana mesajı, piyasanın azalan stoklar ve sınırlarına kadar zorlanan bir rafineri sistemi sayesinde ayakta kaldığı ve Orta Doğu arzındaki tam toparlanmanın 2027 yılına ertelendiği yönünde oldu.reuters+1