უკრაინამ შავი ზღვის პორტებზე თავდასხმების გამო მარცვლეულის ექსპორტის პროგნოზი 54 პროცენტით შეამცირა

უკრაინის სასოფლო-სამეურნეო ექსპორტი მიმდინარე სეზონზე შესაძლოა განახევრდეს მას შემდეგ, რაც შავი ზღვის პორტებზე რუსეთის ინტენსიურმა თავდასხმებმა ქვეყნის უმსხვილესი საექსპორტო შემოსავლის წყარო საფრთხის ქვეშ დააყენა და გლობალური სასურსათო უსაფრთხოების საკითხი დღის წესრიგში დააბრუნა.

Bloomberg-ის მონაცემებით, უკრაინის სოფლის მეურნეობის სამინისტრო ახლა პროგნოზირებს, რომ 2026-27 წლების მარკეტინგულ წელს ქვეყანა დაახლოებით 29.6 მილიონ ტონა სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციას გაიტანს, რაც ადრინდელ, 64.4 მილიონ ტონიან პროგნოზთან შედარებით 54 პროცენტით ნაკლებია. მხოლოდ ხორბლის ექსპორტი შესაძლოა 53 პროცენტით, 8.3 მილიონ ტონამდე შემცირდეს. გადახედილი პროგნოზი შავი ზღვის რეგიონში პორტებზე, მარცვლეულის ტერმინალებსა და კომერციულ გემებზე განხორციელებულ თავდასხმებს უკავშირდება, რამაც უკრაინის მთავარი საექსპორტო ჰაბების მუშაობა პრაქტიკულად პარალიზა.bloomberg

პორტების გაჩერება მოსავლის აღების პიკში

ოდესის, ჩერნომორსკისა და იუჟნის პორტებში, რომლებიც უკრაინული სასოფლო-სამეურნეო ექსპორტის 90 პროცენტზე მეტს უზრუნველყოფენ, კომერციული მოძრაობა ივლისის შუა რიცხვებიდან, უსაფრთხოების რისკების ზრდის გამო, დიდწილად შეჩერებულია. უკრაინის სოფლის მეურნეობის მინისტრმა ტარას ვისოცკიმ განაცხადა, რომ გემთმფლობელებმა 22 ივლისიდან სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის გადაზიდვა შეაჩერეს. მისივე თქმით, სახმელეთო და მდინარის ალტერნატიული მარშრუტები, რომლებიც სრული დატვირთვით მუშაობენ, საზღვაო გზებით გადაზიდული მოცულობის ნახევარსაც ვერ უზრუნველყოფენ.yenisafak+1

Maersk A.P. Moller – Maersk A/S-მა დროებით შეაჩერა ჩერნომორსკის გავლით მომსახურება და ტვირთები რუმინეთის კონსტანცას პორტისკენ გადაამისამართა, ხოლო არსებული საექსპორტო ჯავშნები უქმდება. უკრაინის ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ცნობით, მხოლოდ გასულ თვეში პორტებში მყოფ გემებზე 35, ზღვაში მყოფ გემებზე 22, ხოლო საპორტო ინფრასტრუქტურაზე 67 თავდასხმა განხორციელდა, მაშინ როცა გასულ წელს უკრაინის პორტებში მყოფ გემებზე სულ 14 თავდასხმა დაფიქსირდა.aa+1

შეფერხებები ორივე მხარეს

ვითარება ორივე მხარისთვის მძიმეა. უკრაინამ, ოპერაცია MoLoChKa-ს ფარგლებში, გააძლიერა დრონებით თავდასხმები რუსეთის პორტებსა და მარცვლეულის ტერმინალებზე შავი ზღვისა და აზოვის ზღვის სანაპიროებზე, რამაც 6 ივლისის შემდეგ რუსული გემების დაახლოებით 200 ერთეული დააზიანა. თავდასხმები განხორციელდა ტამანის პორტში მდებარე რუსეთის მსხვილ მარცვლეულის საექსპორტო ტერმინალებზე, ხოლო 10 ივლისს აზოვის ზღვაში დაწესებულმა შეზღუდვებმა გადაზიდვები შეანელა. ნოვოროსიისკიდან და ტუაფსედან მარცვლეულის გადაზიდვები გრძელდება, თუმცა შემცირებული ტემპით.dailykos+2

არაკომერციული ორგანიზაცია Rusgrain Union აფრთხილებს, რომ თუ პირობები არ გაუმჯობესდა, საექსპორტო დერეფნები შესაძლოა მთლიანად დაიხუროს. ჩიკაგოს ბირჟაზე ხორბლის ფიუჩერსები წლის დასაწყისიდან 25 პროცენტზე მეტით არის გაზრდილი, თუმცა ფასებმა ივლისის ბოლოს დაფიქსირებული 7 დოლარიანი ნიშნულიდან უკან დაიხია.aa+1

გლობალური სასურსათო უსაფრთხოება საფრთხეში

გაეროს მსოფლიო სასურსათო პროგრამა აფრთხილებს, რომ საზღვაო მარშრუტებზე თავდასხმების გაგრძელებამ შესაძლოა გაამწვავოს გლობალური სასურსათო კრიზისი, განსაკუთრებით აფრიკისა და ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებისთვის, რომლებიც რეგიონიდან იმპორტირებულ ხელმისაწვდომ პროდუქტებზე არიან დამოკიდებულნი. რუსეთი ხორბლის უმსხვილესი ექსპორტიორია, ხოლო უკრაინა ევროპის მარცვლეულის ბეღელს წარმოადგენს; ერთად ისინი გლობალური ხორბლის ვაჭრობის დაახლოებით 30 პროცენტს შეადგენენ.breakwaveadvisors+1

ანალიტიკური ფირმა SovEcon-ის შეფასებით, ყოველთვიურად უკვე ფერხდება ერთი-სამი მილიონი ტონა მარცვლეულის ექსპორტი, რაც შესაძლოა ექვს-რვა მილიონ ტონამდე გაიზარდოს, თუ საზღვაო მიმოსვლა სრულად შეწყდება. სახმელეთო და მდინარის ალტერნატიული მარშრუტები სრული სიმძლავრით მუშაობას აგვისტოს ბოლომდე ვერ შეძლებს, რაც მოსავლის აღების პიკურ პერიოდში კრიტიკულ დეფიციტს შექმნის.mecardo+1