საუდის არაბეთმა, თურქეთმა და პაკისტანმა მექაში თავდაცვის პაქტი გააფორმეს

საუდის არაბეთმა, თურქეთმა და პაკისტანმა პარასკევს მექაში ხელი მოაწერეს კოლექტიური თავდაცვის ისტორიულ შეთანხმებას, რომლის მიხედვითაც, ნებისმიერ მათგანზე შეიარაღებული თავდასხმა ჩაითვლება თავდასხმად სამივე ქვეყანაზე. ეს მექანიზმი ნატოს მე-5 მუხლის კოლექტიური თავდაცვის პრინციპს იმეორებს.

"მექას ერთობლივი თავდაცვის შეთანხმებას" ხელი მოაწერეს საუდის არაბეთის ტახტის მემკვიდრემ მუჰამედ ბინ სალმანმა, თურქეთის პრეზიდენტმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა და პაკისტანის პრემიერ-მინისტრმა შეჰბაზ შარიფმა მექაში გამართულ ერთობლივი თავდაცვის სამიტზე.cbsnews+1

"შეთანხმება მიზნად ისახავს აგრესიის ნებისმიერი აქტის წინააღმდეგ კოლექტიური შეკავების გაძლიერებას და ადგენს, რომ სამი სახელმწიფოდან ნებისმიერზე განხორციელებული შეიარაღებული თავდასხმა ჩაითვლება თავდასხმად მათზე," ნათქვამია პაკისტანის საგარეო საქმეთა სამინისტროსა და თურქეთის პრეზიდენტის კომუნიკაციების დირექტორატის იდენტურ განცხადებებში.thehill+1

სამი ძალა, ურთიერთშემავსებელი შესაძლებლობები

პაქტი აერთიანებს მუსლიმური სამყაროს სამ ყველაზე გავლენიან სამხედრო აქტორს: საუდის არაბეთს, ნავთობის ერთ-ერთ უმსხვილეს ექსპორტიორსა და ისლამის წმინდა ადგილების მცველს; პაკისტანს, ერთადერთ ბირთვულ მუსლიმურ ქვეყანას; და თურქეთს, რომელსაც ნატოში სიდიდით მეორე არმია და სწრაფად მზარდი თავდაცვის ინდუსტრია აქვს.reuters+1

თურქული მედიის ცნობით, შეთანხმება ითვალისწინებს ერთობლივ სამხედრო წვრთნებს, ტექნოლოგიების გაცვლასა და დაზვერვის სფეროში თანამშრომლობას. თურქმა ოფიციალურმა პირმა პაქტს "მხოლოდ თავდაცვითი ხასიათის" უწოდა და ხაზი გაუსვა, რომ ის "არ არის მიმართული რომელიმე კონკრეტული აქტორის წინააღმდეგ". საუდის არაბეთის საჯარო დიპლომატიის მინისტრის მოადგილემ რაიედ კრიმლიმ X-ზე დაწერა, რომ შეთანხმება "არ წარმოადგენს სამხედრო ღერძის ან სექტანტური ბლოკის შექმნის მცდელობას" და არ არის დაკავშირებული ბირთვულ ამბიციებთან.apnews+2

რეგიონული არასტაბილურობა, როგორც კატალიზატორი

შეთანხმება თითქმის ერთწლიანი მოლაპარაკებების შედეგია, რომლის შესახებაც Reuters-მა ჯერ კიდევ იანვარში გაავრცელა ინფორმაცია. ეს მოხდა მას შემდეგ, რაც 28 თებერვალს დაწყებულმა აშშ-ის და ისრაელის სამხედრო კამპანიამ ირანის წინააღმდეგ გამოააშკარავა სპარსეთის ყურის ქვეყნების უსაფრთხოების მოწყვლადობა. ომის დაწყების შემდეგ საუდის არაბეთი არაერთხელ გახდა ირანის, იემენელი ჰუსიტების და ერაყელი შიიტური მილიციების თავდასხმის სამიზნე, ხოლო ჰორმუზის სრუტეში გადაზიდვები დიდწილად შეჩერდა.timesofisrael+1

პაქტი ეფუძნება 2025 წლის სექტემბერში ხელმოწერილ საუდის არაბეთ-პაკისტანის სტრატეგიული თავდაცვის შეთანხმებას, რომლის ფარგლებშიც პაკეტმა სამეფოში დაახლოებით 8000 ჯარისკაცი, გამანადგურებლები, დრონები და საჰაერო თავდაცვის სისტემები განათავსა. პაკისტანის ყოფილმა ელჩმა აშშ-ში ჰუსეინ ჰაკანიმ RFE/RL-ს განუცხადა, რომ "თურქეთი ნატოდან არ გადის. პირიქით, ის ქმნის პარალელურ პარტნიორობას სტრატეგიული მოქნილობისა და ვაჭრობის ძალის გასაზრდელად."rferl+1

უსაფრთხოების არქიტექტურის ცვლილება

The Wall Street Journal News Corp ↗ 1.11% იტყობინება, რომ შეთანხმება იმ ფონზე გაფორმდა, როდესაც აშშ-ის მოკავშირეები ეძებენ უსაფრთხოების გაძლიერების გზებს ამერიკული გარანტიების სანდოობის მიმართ არსებული ეჭვების გამო. საუდის არაბეთში დაფუძნებული ყურის კვლევების ცენტრის თავმჯდომარემ აბდულაზიზ საგერმა აღნიშნა, რომ სამმხრივი ჩარჩო "შეიძლება გააძლიეროს სამი ქვეყნის კოლექტიური დიპლომატიური და თავდაცვითი წონა და ხელი შეუწყოს რეგიონულად ორიენტირებული უსაფრთხოების არქიტექტურის ჩამოყალიბებას."wsj+1

ოფიციალური პირების თქმით, შეთანხმება არ ანაცვლებს არცერთ არსებულ ორმხრივ თუ მრავალმხრივ შეთანხმებას, მათ შორის თურქეთის წევრობას ნატოში.breakingdefense+1