ნეპალში მოულოდნელ წყალდიდობას ათობით ადამიანი ემსხვერპლა, ასობით კი დაკარგულია

ოთხშაბათს დილით ადრე, ნეპალ-ტიბეტის სასაზღვრო რეგიონში მომხდარმა კატასტროფულმა წყალდიდობამ სულ მცირე 95 ადამიანი იმსხვერპლა, ხოლო 400-მდე დაკარგულად ითვლება, მათ შორის ასობით უცხოელი ტურისტია. ეს ჰიმალაის თანამედროვე ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური მთის კატასტროფაა.

მდინარე ბჰოტე კოში ადგილობრივი დროით დაახლოებით დილის 8:30 საათზე ადიდდა ნეპალის ჩრდილოეთით მდებარე რასუვას რაიონში, რამაც კატმანდუს ჩრდილოეთით მდებარე რამდენიმე რაიონში სოფლები, გზები, ხიდები და ჰიდროელექტროსადგურების ინფრასტრუქტურა გაანადგურა. დაკარგულად მიჩნეულ 384 ადამიანს შორის 291 უცხო ქვეყნის მოქალაქეა, მათ შორის: სულ მცირე სამი ამერიკელი, რომლებიც ტურისტულ სააგენტო Fishtail Tours and Travel-თან ერთად მოგზაურობდნენ, ინდოეთის 142 მოქალაქე, დიდი ბრიტანეთის 12 მოქალაქე, 17 მალაიზიელი და სამხრეთ კორეის რვა მოქალაქე, რომლებიც ჰიდროელექტროსადგურზე მუშაობდნენ.cbsnews+3

რა გახდა კატასტროფის მიზეზი

მეცნიერების განცხადებით, კატასტროფა, სავარაუდოდ, მყინვარის ჩამოშლამ გამოიწვია და არა მიწისძვრამ. კალგარის უნივერსიტეტის მკვლევარმა დენ შუგარმა აღნიშნა, რომ თანამგზავრული ფოტოების მიხედვით, დაახლოებით 5200 მეტრის სიმაღლეზე მდებარე მყინვარი „მოწყდა და ვერტიკალურად ერთ კილომეტრზე მეტ სიმაღლიდან ხეობის ფსკერზე ჩამოვარდა“. სავარაუდოდ, წინა საათებში თბილმა ამინდმა თოვლი და ყინული დაადნო, რამაც მყინვარის ძირის მოცურება და მისი ჩამოშლა გამოიწვია. გრენობლის უნივერსიტეტის სეისმოლოგმა კრისტენ კუკმა დაადასტურა, რომ სეისმური მონაცემები მიუთითებს მასის მასშტაბურ გადაადგილებაზე და არა ტექტონიკურ მიწისძვრაზე.newscientist

ნეპალის კატასტროფების რისკის შემცირებისა და მართვის ეროვნულმა სააგენტომ განაცხადა, რომ Planet Labs-ის თანამგზავრულმა ანალიზმა აჩვენა: რასუვაგადჰის სასაზღვრო გადასასვლელთან ახლოს, „თოვლისა და ქანების მეწყერის გამო, მდინარე ლჰენდეში მყინვარული წყალდიდობა მოხდა“. წყალდიდობა ტიბეტის გიირონგის ოლქშიც გავრცელდა, სადაც მნიშვნელოვანი სასაზღვრო გამშვები პუნქტი დატბორა და ჩინეთის სახელმწიფო მედიის ცნობით, „დიდი მსხვერპლი“ გამოიწვია.foxweather+1

შეფერხებული სამაშველო სამუშაოები

სამაშველო ოპერაციები სერიოზული სირთულეების წინაშე დგას. წყალდიდობისა და ნანგრევების გამო, ვერტმფრენები ვერ ახერხებენ დაშვებას ყველაზე მეტად დაზარალებულ სიაპრუ ბესისა და ტიმურეს რაიონებში. ნეპალის არმიის ინფორმაციით, ამ დროისთვის გადარჩენილია 88 ადამიანი, ხოლო 115 კვლავ ბლოკირებულია სოფელ მაილუნგში. პოლიციის წარმომადგენელმა აბი ნარაიან კაფლემ დაადასტურა, რომ დაკარგულებს შორის პოლიციის თითქმის 30 თანამშრომელიცაა.reuters+2

ხელისუფლება აფრთხილებს მოსახლეობას, რომ შესაძლოა განმეორებითი წყალდიდობა მოხდეს, რადგან მდინარე ლჰენდე ხოლას ზემო წელში კვლავ რჩება ხერხილი. წყალდიდობის შესახებ გაფრთხილება გავრცელდა ინდოეთის შტატებში ბიჰარსა და უტარ-პრადეშში, რომლებიც ნეპალის საზღვართან მდებარეობს.reuters

საერთაშორისო გამოხმაურება

კატმანდუში აშშ-ის საელჩომ განაცხადა, რომ ისინი „მუშაობენ იმ აშშ-ის მოქალაქეების დასადგენად, რომლებიც შესაძლოა დაზარალდნენ“. ინდოეთის პრემიერ-მინისტრმა ნარენდრა მოდიმ აღნიშნა, რომ კავშირი ჰქონდა ნეპალის პრემიერ-მინისტრ ბალენ შაჰთან და განაცხადა, რომ „ინდოელი ხალხი სოლიდარობას უცხადებს ნეპალელ დებსა და ძმებს“. ჩინეთმა დაზარალებულ სასაზღვრო გადასასვლელზე სულ მცირე 574 მაშველი გაგზავნა, ხოლო სამხრეთ კორეამ სწრაფი რეაგირების ჯგუფის გაგზავნის გეგმა გამოაცხადა.abcnews+2

ნეპალის ტურიზმის საბჭოს განცხადებით, დაკარგული უცხოელების უმეტესობა, სავარაუდოდ, ინდოელი და ინდური დიასპორის მომლოცველები იყვნენ, რომლებიც ტიბეტში, კაილასის მთისკენ მიემართებოდნენ. ამავე რეგიონში დამანგრეველი წყალდიდობა 2025 წლის აგვისტოშიც მოხდა, როდესაც ტიბეტში მყინვარული ტბა გადმოვიდა ნაპირებიდან და ცხრა ადამიანი იმსხვერპლა. კლიმატის მკვლევარები აღნიშნავენ, რომ მყინვარებთან დაკავშირებული საფრთხეები იზრდება, რადგან ჰიმალაის რეგიონი გლობალურ საშუალო მაჩვენებელზე სწრაფად თბება.npr+1