Հեղեղումներ Նեպալում. տասնյակ զոհեր և հարյուրավոր անհետ կորածներ

Չորեքշաբթի վաղ առավոտյան Նեպալի և Տիբեթի սահմանամերձ շրջանում տեղի ունեցած աղետալի հեղեղումը խլել է առնվազն 95 մարդու կյանք, իսկ մոտ 400-ը, այդ թվում՝ հարյուրավոր օտարերկրացի զբոսաշրջիկներ, անհետ կորել են: Սա Հիմալայների ժամանակակից պատմության մեջ ամենասարսափելի լեռնային աղետներից մեկն է:

Բհոտե Կոշի գետը վարարել է տեղական ժամանակով մոտավորապես ժամը 8:30-ին Նեպալի հյուսիսային Ռասուվա շրջանում՝ ավերելով գյուղեր, ճանապարհներ, կամուրջներ և հիդրոէներգետիկ ենթակառուցվածքներ Կատմանդուից հյուսիս գտնվող մի քանի շրջաններում: Անհետ կորած համարվող 384 մարդկանց թվում կա 291 օտարերկրացի, այդ թվում՝ Fishtail Tours and Travel տուրիստական գործակալության միջոցով ճամփորդող առնվազն երեք ամերիկացի, Հնդկաստանի 142 քաղաքացի, Մեծ Բրիտանիայի 12 քաղաքացի, 17 մալայզիացի և ՀԷԿ-ում աշխատող հարավկորեացի ութ մասնագետ:cbsnews+3

Ինչն է եղել աղետի պատճառը

Գիտնականների կարծիքով՝ աղետի պատճառը, ամենայն հավանականությամբ, ոչ թե երկրաշարժն է եղել, այլ սառցադաշտի փլուզումը: Կալգարիի համալսարանի գիտնական Դեն Շուգարը նշել է, որ արբանյակային պատկերները ցույց են տալիս, թե ինչպես է մոտ 5200 մետր բարձրության վրա գտնվող սառցադաշտը «պոկվել և ուղղահայաց անկմամբ ավելի քան մեկ կիլոմետր ցած թռել դեպի հովտի հատակը»: Նախորդ ժամերին տաք եղանակը հավանաբար հալեցրել է ձյունն ու սառույցը, ինչը թուլացրել է սառցադաշտի հիմքը և հանգեցրել փլուզման: Գրենոբլի համալսարանի սեյսմոլոգ Քրիստեն Քուկը հաստատել է, որ սեյսմիկ տվյալները մատնանշում են զանգվածային սահքի երևույթ, այլ ոչ թե տեկտոնական երկրաշարժ:newscientist

Նեպալի Աղետների ռիսկի նվազեցման և կառավարման ազգային վարչությունը հայտնել է, որ Planet Labs-ի արբանյակային վերլուծությունը ցույց է տվել, որ Ռասուվագադհի սահմանային անցակետի մոտ «ձնաքարային սողանքի հետևանքով Լհենդե գետում սառցադաշտային հեղեղում է տեղի ունեցել»: Հեղեղումը տարածվել է նաև Տիբեթի Գյիրոնգ գավառում՝ ծածկելով սահմանային խոշոր անցակետը և պատճառելով այն, ինչ չինական պետական լրատվամիջոցներն անվանել են «մեծաթիվ զոհեր»:foxweather+1

Փրկարարական աշխատանքները դժվարացել են

Փրկարարական աշխատանքները բախվում են լուրջ դժվարությունների: Ուղղաթիռները չեն կարողանում վայրէջք կատարել առավել տուժած Սյապրու Բեսի և Տիմուրե շրջաններում՝ ջրհեղեղի և կուտակված աղբի պատճառով: Նեպալի բանակը հայտնել է մինչ այժմ 88 փրկվածների մասին, մինչդեռ 115 մարդ դեռևս արգելափակված է Մայլունգ գյուղում: Ոստիկանության խոսնակ Աբի Նարայան Կաֆլեն հաստատել է, որ անհետ կորածների թվում կա ոստիկանության գրեթե 30 աշխատակից:reuters+2

Իշխանությունները զգուշացրել են, որ երկրորդ հեղեղումը դեռևս հնարավոր է, քանի որ Լհենդե Խոլա գետի վերին հոսանքում դեռևս խցանում կա: Հեղեղումների վերաբերյալ նախազգուշացումներ են տրվել Նեպալի սահմանի երկայնքով գտնվող հնդկական Բիհար և Ուտար Պրադեշ նահանգներում:reuters

Միջազգային արձագանքը

Կատմանդուում ԱՄՆ դեսպանատունը հայտնել է, որ «աշխատում է պարզել ԱՄՆ այն քաղաքացիների գտնվելու վայրը, որոնք կարող էին տուժել աղետից»: Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդին նշել է, որ կապ է հաստատել Նեպալի վարչապետ Բալեն Շահի հետ՝ հայտարարելով, որ «Հնդկաստանի ժողովուրդը համերաշխ է Նեպալի մեր քույրերի և եղբայրների հետ»: Չինաստանն առնվազն 574 փրկարար է ուղարկել տուժած սահմանային անցակետ, իսկ Հարավային Կորեան հայտարարել է արագ արձագանքման խումբ ուղարկելու ծրագրերի մասին:abcnews+2

Նեպալի զբոսաշրջության խորհուրդը հայտնել է, որ անհետ կորած օտարերկրացիների մեծ մասը հավանաբար ուխտավորներ են եղել Հնդկաստանից և հնդկական սփյուռքից, որոնք ուղևորվում էին Տիբեթի Կայլաս լեռ: Նույն տարածաշրջանում մահացու հեղեղումներ էին տեղի ունեցել նաև 2025 թվականի օգոստոսին, երբ Տիբեթում սառցադաշտային լճի վարարման հետևանքով ինը մարդ էր զոհվել: Կլիմայագետներն ասում են, որ սառցադաշտային վտանգներն ուժգնանում են, քանի որ Հիմալայների տարածաշրջանն ավելի արագ է տաքանում, քան համաշխարհային միջին ցուցանիշը:npr+1