NASA-ს მარსმავალმა მარსის კრატერში წყლის სამი უძველესი კვალი აღმოაჩინა

NASA-ს მარსმავალმა Perseverance-მა დაადგინა, რომ მარსის ჯეზეროს კრატერის კიდეზე არსებული ქანები მილიარდობით წლის წინ წყლის ზემოქმედებას სულ მცირე სამჯერ განიცდიდა, რაც იმაზე გაცილებით რთულ ისტორიაზე მიუთითებს, ვიდრე მეცნიერები თავდაპირველად ვარაუდობდნენ.

ორშაბათს ჟურნალ Communications Earth & Environment-ში გამოქვეყნებული დასკვნები ეფუძნება მონაცემებს, რომლებიც შეგროვდა გეოლოგიურ წარმონაქმნში, სახელად Margin Unit. ეს ადგილი ჯეზეროს კრატერის შიდა კიდეს გასწვრივ მდებარეობს, იქ, სადაც ოდესღაც უძველესი ტბის სანაპირო იყო. NASA-მ აღმოჩენის დეტალები 21 სექტემბერს გამოაქვეყნა.jpl.nasa+1

სიურპრიზი ქანებში

როდესაც Perseverance 2023 წლის სექტემბერში Margin Unit-ს მიაღწია, მეცნიერები დანალექი ქანების პოვნას ელოდნენ, რომლებიც ქვიშისა და ლამის ფენებისგან წარმოიქმნება და დედამიწაზე მიკრობული სიცოცხლის კვალის შესანარჩუნებლად საუკეთესოა. მარსის ორბიტალურმა აპარატებმა ამ ტერიტორიაზე კარბონატული მინერალების ძლიერი სიგნალები დააფიქსირეს, რაც ტბის ნალექების არსებობის მოლოდინს აძლიერებდა.phys+1

ამის ნაცვლად, მარსმავალმა აღმოაჩინა მაგმური ქანები, რომლებიც წარმოიქმნა გაცივებული მაგმისგან, მიწისქვეშ ან ვულკანური აქტივობის შედეგად. თავისი ხელსაწყო SuperCam-ის გამოყენებით, რომელიც ქანებს ლაზერით აანალიზებს, Perseverance-მა 185-ზე მეტი წერტილი შეისწავლა.NASA+1

"სანამ Margin Unit-ში ჩავიდოდით, მთავარი ჰიპოთეზა, რომელიც ორბიტალური დაკვირვებებიდან გამომდინარეობდა, იყო ის, რომ კარბონატი ჯეზეროს კრატერში არსებულ ტბასთან ურთიერთქმედების შედეგად წარმოიქმნა," – განაცხადა პერდიუს უნივერსიტეტის მკვლევარმა და კვლევის წამყვანმა ავტორმა კენდის ბედფორდმა. "მაგრამ ახლა ვიცით, რომ ეს ადგილი წყლის სისტემების ერთგვარი გზაჯვარედინი იყო."NASA

წყლის სამი განსხვავებული ეპიზოდი

კვლევითმა ჯგუფმა წყლის მოვლენების თანმიმდევრობა აღადგინა, თუმცა მათი ზუსტი დრო უცნობია. პირველი ეპიზოდი მოიცავდა ნახშირორჟანგით მდიდარი მიწისქვეშა წყლების რეაქციას ოლივინის მინერალებთან, რამაც შექმნა კარბონატული ქედები, რომლებიც ახლა ზედაპირზეა გამოჩენილი.phys+1

მეორე ეპიზოდი, როგორც ჩანს, უშუალოდ უძველეს ტბას უკავშირდება. მკვლევარებმა სილიციუმის დეპოზიტები აღმოაჩინეს იმ ქანებში, რომლებიც ოდესღაც წყლის დონის ქვემოთ იყო. "ოლივინის კარბონატად გადაქცევამ შესაძლოა სილიციუმი დატოვოს და ჩვენ ამას სწორედ წყლის დონის ქვემოთ არსებულ ქანებში ვხედავთ," – თქვა ელენი რავანისმა, ჰავაის უნივერსიტეტის პლანეტოლოგმა და კვლევის თანაავტორმა.NASA

მესამე და ბოლო მოვლენამ დატოვა მინერალური ძარღვები, დაახლოებით 25 სანტიმეტრის სიგანის, რომლებიც შეიცავს კალციუმის სულფატს და ფლუორიტს, მინერალს, რომელიც ჩვეულებრივ ვულკანურ ქანებში ცხელი წყლის ცირკულაციისას წარმოიქმნება.skyatnightmagazine+1

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი

დედამიწაზე წყლისა და ოლივინის ურთიერთქმედებას შეუძლია წყალბადის გამოთავისუფლება, რაც მიკრობებისთვის პოტენციური საკვები წყაროა. იმის აღმოჩენა, რომ ეს პროცესი Margin Unit-ში მოხდა, ამყარებს ვარაუდს, რომ იქ პირობები ოდესღაც ბიოლოგიისთვის ხელსაყრელი იყო.dailygalaxy+1

"ძალიან იშვიათია, რომ ყველაფერი ისე იყოს, როგორც ორბიტალური მონაცემებით ველოდებით," – თქვა ბედფორდმა. "იმედი მაქვს, ეს ნაშრომი დაეხმარება მეცნიერებს, გადახედონ ჯეზეროს კრატერში და მთლიანად მარსზე წყლის ისტორიას."NASA