მკვლევარი ამტკიცებს, რომ ეგვიპტეში მოსეს უძველესი ხსენება აღმოაჩინა

დამოუკიდებელი მკვლევარი მაიკლ ბარ-რონი ამტკიცებს, რომ ეგვიპტის სინას ნახევარკუნძულზე აღმოაჩინა 3800 წლის წინანდელი წარწერა, რომელიც შესაძლოა შეიცავდეს მოსეს ყველაზე ადრეულ ცნობილ წერილობით ხსენებას, რამაც არქეოლოგიურ წრეებში მწვავე დებატები გამოიწვია, სანამ მისი ნაშრომი რეცენზირებას ელოდება.

აღმოჩენა უძველეს სამთო ადგილას

ბარ-რონის კვლევა ფოკუსირებულია სერაბიტ ელ-ხადიმში ნაპოვნ პროტო-სინაურ წარწერებზე, უძველეს ფირუზის მომპოვებელ ადგილზე, რომელიც ეგვიპტის შუა სამეფოს პერიოდში, დაახლოებით ძვ.წ. 1800 წელს ფუნქციონირებდა. მაღალი გარჩევადობის გამოსახულებებისა და 3D სკანირების ტექნოლოგიის გამოყენებით, ბარ-რონმა გააანალიზა წარწერა „სინაი 357“ და იდენტიფიცირება გაუკეთა იმას, რაც, მისი აზრით, იკითხება როგორც „ზოტ მ'მოშე“ — ებრაულად „ეს მოსესგანაა“.allthatsinteresting+3

ბარ-რონის ანალიზის მიხედვით, რომელიც გამოქვეყნდა The Jerusalem Post-ში, წარწერა ჩანს როგორც პატარა სიმბოლოები, რომლებიც ხელმოწერასავითაა განლაგებული მთავარი ტექსტის გვერდით. მაინცის უნივერსიტეტში მისმა აკადემიურმა ხელმძღვანელმა, დოქტორმა პიტერ ვან დერ ვინმა, დაადასტურა კითხვა და განაცხადა: „თქვენ აბსოლუტურად მართალი ხართ, მეც ასე ვკითხულობ, ეს არ არის მოგონილი!“jpost+1

ბარ-რონმა რვა წელი დაუთმო ადგილზე მრავალი წარწერის შესწავლას და გამოავლინა ის, რასაც ის უწოდებს ავტორის თანმიმდევრულ ნიშნებს რამდენიმე ტექსტში. მკვლევარი ამტკიცებს, რომ ეს წარწერები იზიარებს ლინგვისტურ სტილსა და სტრუქტურას, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ისინი დაწერილია ერთი მწიგნობრის მიერ, რომელსაც ჰქონდა ეგვიპტური იეროგლიფების ცოდნა — რაც თანხვედრაშია ბიბლიურ ცნობებთან მოსეს ფარაონის სასახლეში აღზრდის შესახებ.arkeonews+1

რელიგიური კონფლიქტის მტკიცებულება

სერაბიტ ელ-ხადიმის ადგილი ავლენს ეგვიპტელ და ებრაელ მუშებს შორის რელიგიური დაძაბულობის დამაჯერებელ მტკიცებულებებს ხატმებრძოლობის მიზანმიმართული აქტებისა და კონკურენტული თაყვანისცემის პრაქტიკების მეშვეობით. წარწერები აჩვენებს ეგვიპტელი ქალღმერთის ჰათორის (ადგილობრივად ცნობილი როგორც ბა'ალათი) თაყვანისცემას ებრაულ ღვთაება ელთან ერთად, ამ რელიგიურ ტრადიციებს შორის კონფლიქტის მკაფიო ნიშნებით.allthatsinteresting+1

არქეოლოგიური მტკიცებულებები მოიცავს დაზიანებულ წარწერებს, სადაც ბა'ალათის/ჰათორის კულტის სიმბოლოები მიზანმიმართულად იყო გადაშლილი ელის თაყვანისმცემელი მოგვიანდელი მწიგნობრების მიერ. ერთ-ერთი წარწერა გულსაკლავად ამბობს: „მიანიჭე სიხარული ბა'ალათს, მაგრამ ძალა არ არის. ჩვენ მოვკვდებით“, სანამ ის შეიცვლებოდა ელის მიმდევრების მიერ, რომლებმაც გადახაზეს ეგვიპტელ ქალღმერთთან დაკავშირებული თევზის სიმბოლოები. ადგილზე ასევე არის ბა'ალათისადმი მიძღვნილი დამწვარი ტაძარი, რაც მიუთითებს ელის თაყვანისმცემლების მიერ ორგანიზებულ რელიგიურ აჯანყებაზე. სხვა წარწერები მოიცავს ფრაზებს, როგორიცაა „ნიმოშ“ (მოდით, წავიდეთ), რასაც მკვლევარები განმარტავენ, როგორც გამოსვლისთვის მზადების რეალურ დოკუმენტაციას, ხოლო იეროგლიფური ტექსტები ცხადყოფს, რომ ეგვიპტელები ებრაელ ელ-ს აიგივებდნენ თავიანთ სასაზღვრო ღვთაება სოპდუსთან, რაც მიუთითებს სემიტური მოსახლეობის რელიგიური პრაქტიკების ოფიციალურ აღიარებაზე.patternsofevidence+1

მეცნიერული სკეპტიციზმი

აღნიშნული განცხადებები მნიშვნელოვან აკადემიურ წინააღმდეგობას აწყდება. ბრიტანეთის კოლუმბიის უნივერსიტეტის ეგვიპტოლოგმა, დოქტორმა თომას შნაიდერმა, ბარ-რონის ინტერპრეტაციებს „სრულიად დაუმტკიცებელი და შეცდომაში შემყვანი“ უწოდა და გააფრთხილა „ასოების თვითნებური იდენტიფიკაციის“ წინააღმდეგ, რამაც შესაძლოა დაამახინჯოს უძველესი ისტორია.allthatsinteresting+1

პროტო-სინაური დამწერლობა კვლავ რჩება ძნელად გასაშიფრად, სადაც მეცნიერები ხშირად ვერ თანხმდებიან ასოების ძირითად იდენტიფიკაციაზე. კრიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ ბარ-რონის ნაშრომს არ გაუვლია რეცენზირება და აკადემიური წრეებისთვის წარდგენილი 213-გვერდიანი „პროტო-თეზისი“ წარმოადგენს წინასწარ დასკვნებს და არა დადგენილ მეცნიერულ ნაშრომს.thearchaeologist+1

მიუხედავად დაპირისპირებისა, ბარ-რონის ნაშრომმა მოიპოვა ეგვიპტოლოგ დევიდ როლის მხარდაჭერა, რომელმაც დაადასტურა მკვლევარის კითხვა და შეაქო მეთოდოლოგიური მიდგომა. დებატები გრძელდება, რადგან მოსალოდნელია, რომ სკანირების ახალი ტექნოლოგიები დამატებით მონაცემებს მიაწვდის ანალიზისთვის მიმდინარე წლის ბოლოს.humbleskeptic+2