Lancet-ის კვლევა: მსოფლიოს კიდევ 34 მილიონი სამედიცინო მუშაკი სჭირდება

1990 წლის შემდეგ ჯანდაცვის სფეროში დასაქმებულთა გლობალური რაოდენობა თითქმის გასამმაგდა, რაც ძირითადად ქალების დამსახურებაა, რომლებიც დღეს სამედიცინო პერსონალის თითქმის 70%-ს შეადგენენ. მიუხედავად ამისა, საყოველთაო ჯანდაცვის ზომიერი მოცვის უზრუნველსაყოფად მსოფლიოს კვლავ აკლია 34.4 მილიონი ექიმი, ექთანი, ბებიაქალი, სტომატოლოგი და ფარმაცევტი, ნათქვამია კვლევაში, რომელიც ამ კვირაში ჟურნალ The Lancet Public Health-ში გამოქვეყნდა.bioengineer+1

ზრდისა და დეფიციტის პარადოქსი

ანალიზმა, რომელიც ეყრდნობა დაავადებათა გლობალური ტვირთის 2023 წლის კვლევას (Global Burden of Disease Study 2023), აჩვენა, რომ სამედიცინო პერსონალის რაოდენობა 1990 წლის 40.9 მილიონიდან 2023 წელს 122.1 მილიონამდე გაიზარდა. ამ ზრდის 71.4% ქალებზე მოდის, რამაც მსოფლიოს ჯანდაცვის სისტემებს ათობით მილიონი ახალი თანამშრომელი შემატა. 2023 წელს ქალები შეადგენდნენ ექთნების 80.7%-ს, ბებიაქალების 96%-ს და თემის ჯანდაცვის მუშაკების 89.5%-ს, თუმცა გლობალურად ექიმების ნახევარზე ნაკლებს.bioengineer

მიუხედავად ამ ზრდისა, მკვლევრების შეფასებით, იმისათვის, რომ ქვეყნებმა საყოველთაო ჯანდაცვის ეფექტური მოცვის ინდექსში (GBD) 100-დან 80 ქულას მიაღწიონ, დამატებით საჭიროა 23.9 მილიონი ექთანი და ბებიაქალი, 7.1 მილიონი ექიმი, 1.8 მილიონი სტომატოლოგი და 1.6 მილიონი ფარმაცევტი. ეს მაჩვენებელი ორჯერ მეტია მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის წინა პროგნოზებზე, რომელთა მიხედვითაც 2030 წლისთვის 11 მილიონი სამედიცინო მუშაკის დეფიციტი იყო მოსალოდნელი.icthealth+2

დეფიციტი კონცენტრირებულია სამხრეთ აზიასა და საჰარის სამხრეთით მდებარე აფრიკაში

დეფიციტი ყველაზე მწვავეა იმ რეგიონებში, სადაც მოსახლეობა სწრაფად იზრდება, ხოლო საგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურა შეზღუდულია. სამხრეთ აზიას დამატებით 2.6 მილიონი ექიმი და 10 მილიონი ექთანი და ბებიაქალი დასჭირდება, ხოლო საჰარის სამხრეთით მდებარე აფრიკა სერიოზულ დეფიციტს განიცდის ყველა ძირითად პროფესიაში. საჰარის სამხრეთით მდებარე აფრიკაში ექთნების სიმჭიდროვე ყოველ 10 000 ადამიანზე 14.5-ს შეადგენს, მაშინ როდესაც მაღალი შემოსავლის მქონე ქვეყნებში ეს მაჩვენებელი 121.8-ია.bioengineer

„ბოლო სამი ათწლეულის განმავლობაში ქალებმა მნიშვნელოვნად შეცვალეს ჯანდაცვის გლობალური სექტორი, თუმცა ისინი კვლავაც ძირითადად ისეთ პროფესიებში არიან კონცენტრირებულნი, რომლებიც დაბალანაზღაურებადია და ლიდერული პოზიციების დაკავების ნაკლებ შესაძლებლობას იძლევა“, განაცხადა მეგან ნაიტმა, კვლევის წამყვანმა ავტორმა და ჯანმრთელობის გაზომვისა და შეფასების ინსტიტუტის მკვლევარმა.medicalxpress+1

სტრუქტურული რეფორმის აუცილებლობა

კვლევის ავტორები მიიჩნევენ, რომ დეფიციტის აღმოფხვრა მხოლოდ ახალი კადრების მიღებით ვერ მოხერხდება. უფროსმა ავტორმა, ენი ჰააკენსტადმა აღნიშნა, რომ კვლევის შედეგები ადგენს პერსონალის მინიმალურ ზღვარს, რომელიც ქვეყნებმა სამედიცინო განათლებაში, ხელფასებსა და კადრების შენარჩუნებაში ინვესტიციების დაგეგმვისას უნდა გამოიყენონ. მკვლევრებმა განსაზღვრეს ორიენტირი: ყოველ 10 000 ადამიანზე 23.8 ექიმი და 64.5 ექთანი და ბებიაქალი, რაც ჯანდაცვის ზომიერი მოცვისთვის აუცილებელ მინიმუმს წარმოადგენს.bioengineer

კვლევაში დეფიციტი განიხილება არა უბრალოდ ვაკანტური ადგილების რაოდენობად, არამედ იმ პერსონალის საზომად, რომელიც საჭიროა მოსახლეობის მოთხოვნების შესაბამისი ეფექტური სამედიცინო მომსახურების მისაწოდებლად. ეს განსხვავება ხსნის იმას, თუ რატომ ვერ უზრუნველყო მხოლოდ სამედიცინო პერსონალის რაოდენობრივმა ზრდამ ჯანდაცვის სერვისებზე თანაბარი ხელმისაწვდომობა.sciencedirect