გლობალური ნავთობგადამამუშავებელი მარჟები რეკორდულ მაჩვენებელს აღწევს, ომის გამო დღიურად 5 მილიონი ბარელი იკარგება

გლობალური ნავთობგადამამუშავებელი ინდუსტრია მზარდი ზეწოლის ქვეშაა, რადგან აშშ-ირანის კონფლიქტი და უკრაინის თავდასხმები რუსულ ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე საწვავის მიწოდების უპრეცედენტო დეფიციტს ქმნის, რაც გადამუშავების მარჟებს რეკორდულ მაჩვენებლებამდე ზრდის და მსოფლიო მარაგებს ამცირებს.

გადამუშავების კრიზისი და არა მხოლოდ ნედლი ნავთობის

Reuters ↗ 1.04% ორშაბათს იტყობინებოდა, რომ შეფერხებების გამო მეორე კვარტალში გლობალური ნავთობგადამამუშავებელი სიმძლავრეები წინა წელთან შედარებით დღეში დაახლოებით 5 მილიონი ბარელით შემცირდა. საერთაშორისო ენერგეტიკული სააგენტოს ივლისის ანგარიშის თანახმად, გლობალური გადამუშავება წლიურ ჭრილში დღეში 6 მილიონი ბარელით შემცირდა, ხოლო 2026 წლისთვის პროგნოზირებულია დღიური მოცულობის 2.4 მილიონი ბარელით კლება.reuters+1

JPMorgan-ის ↗ 1.25% გლობალური სასაქონლო სტრატეგიის ხელმძღვანელმა ნატაშა კანევამ გააფრთხილა, რომ ენერგეტიკული კრიზისის მექანიზმი ფუნდამენტურად შეიცვალა და ზეწოლა ნედლი ნავთობის სექტორიდან გადამუშავებული პროდუქტების ბაზარზე გადავიდა. აშშ-ის 3-2-1 crack spread-ის მაჩვენებელი, რომელიც გადამამუშავებელი ქარხნების მომგებიანობის მთავარი ინდიკატორია, Reuters-ის მონაცემებით, 8 ივლისს რეკორდულ 64.58 დოლარს მიაღწია, ხოლო 16 ივლისისთვის 69 დოლარს გადააჭარბა.reuters+3

ორმაგი მიწოდების შოკი

გადამუშავების კრიზისი ორი პარალელური კონფლიქტით არის გამოწვეული. ახლო აღმოსავლეთში ირანული დრონების თავდასხმებმა საუდის არაბეთის, ქუვეითისა და არაბთა გაერთიანებული საამიროების ქარხნები დააზიანა, რამაც ხანგრძლივი გაჩერებები გამოიწვია. მიუხედავად იმისა, რომ მყიფე ზავმა გარკვეული აღდგენა დაუშვა, ყურეში განახლებულმა სროლებმა ობიექტების ამუშავება და პროდუქციის ტრანსპორტირება კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენა.iea+3

ამავდროულად, უკრაინის კამპანია რუსული ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის წინააღმდეგ გაძლიერდა. 7 ივლისს რუსეთის უმსხვილესმა ნავთობგადამამუშავებელმა ქარხანამ ომსკში მუშაობა შეწყვიტა მას შემდეგ, რაც უკრაინული დრონის დარტყმამ დააზიანა ნავთობის დისტილაციის დანადგარი, რომელიც ქარხნის სიმძლავრის 38 პროცენტს შეადგენდა. რამდენიმე დღის შემდეგ უკრაინულმა ძალებმა დაარტყეს Gazprom Neftekhim Salavat-ს, რუსეთის ერთ-ერთ უმსხვილეს ნავთობგადამამუშავებელ და ნავთობქიმიურ კომპლექსს. რუსეთის რეგიონების 90 პროცენტზე მეტმა საწვავის რაციონირება შემოიღო, მოსკოვმა კი შიდა დეფიციტის აღმოსაფხვრელად დიზელის ექსპორტი აკრძალა.indexbox+3

მარაგები და პროგნოზი

მიწოდების კრიზისი იმ დროს მწიფდება, როდესაც საწვავის მარაგები მრავალწლიან მინიმუმზეა. აშშ-ში ბენზინის მარაგი ივნისისთვის დაახლოებით 211.5 მილიონ ბარელამდე დაეცა, რაც ხუთწლიან სეზონურ საშუალოზე ბევრად დაბალია. პროგნოზის მიხედვით, აშშ-ში დისტილატების მარაგები 2026 წლის ბოლოსთვის ბოლო წლების ყველაზე დაბალ ნიშნულზე იქნება.mansfield+2

IEA-ს ივლისის ანგარიშში აღნიშნულია, რომ ნორმალიზაცია დამოკიდებულია მდგრად სამშვიდობო შეთანხმებაზე, რომელიც ჰორმუზის სრუტეში ტანკერების მოძრაობას აღადგენს და ახლო აღმოსავლეთის ქარხნებს პროდუქციის ექსპორტის საშუალებას მისცემს. ეს პერსპექტივა გაურკვეველია, რადგან ორშაბათს ნავთობის ფასმა ბარელზე 90 დოლარს გადააჭარბა, მაშინ როცა ირანზე აშშ-ის დარტყმები უკვე მეცხრე დღეა გრძელდება.reuters+1