ევროპის ცენტრალურმა ბანკმა 3 წელიწადში პირველად გაზარდა საპროცენტო განაკვეთები, რადგან ირანის ომი ინფლაციას ამძაფრებს

ევროპის ცენტრალურმა ბანკმა ხუთშაბათს საპროცენტო განაკვეთები გაზარდა და დეპოზიტების განაკვეთი 25 საბაზისო პუნქტით, 2,25%-მდე ასწია. ეს არის ინსტიტუტის პირველი ზრდა თითქმის სამი წლის განმავლობაში, რადგან ირანში მიმდინარე ომი ენერგომატარებლების ფასებსა და ინფლაციას ევროზონის მასშტაბით ზრდის.euronews+1

მკაცრი მონეტარული პოლიტიკისკენ შემობრუნება

ეს ნაბიჯი, რომელიც კვირების განმავლობაში იყო დაანონსებული და ბაზრების მიერ უკვე სრულად გათვალისწინებული, ასევე გულისხმობს რეფინანსირების ძირითადი განაკვეთის 2,40%-მდე, ხოლო სესხების ზღვრული განაკვეთის 2,65%-მდე ზრდას. ეს წარმოადგენს იმ შემსუბუქების ციკლის გადამწყვეტ დასასრულს, რომელიც ევროპის ცენტრალური ბანკის პოლიტიკას 2024 და 2025 წლების უმეტეს ნაწილში ახასიათებდა, როდესაც განაკვეთები პანდემიის შემდგომი პიკიდან თანდათან მცირდებოდა.euronews

„ახლო აღმოსავლეთში არსებული ვითარება ინფლაციურ წნეხს ქმნის და ჩვენი გადაწყვეტილება განაკვეთების გაზრდის შესახებ მყარია სხვადასხვა სცენარის გათვალისწინებით, თუ როგორ შეიძლება განვითარდეს ეს შოკი და როგორ იმოქმედოს ევროზონის საშუალოვადიან პერსპექტივაზე“, – ნათქვამია ბანკის განცხადებაში. ცენტრალურმა ბანკმა ასევე გადახედა 2026 წლის ინფლაციის პროგნოზს და მარტში ნავარაუდევი 2,6%-დან 3,0%-მდე გაზარდა, ხოლო 2027 წლის პროგნოზი 2,0%-დან 2,3%-მდე აწია.Reuters

სტაგფლაციის შიში იზრდება

განაკვეთის ზრდა ხდება მაშინ, როდესაც ევროზონა ფასების ზრდისა და ეკონომიკური ზრდის შენელების შემაშფოთებელ კომბინაციას აწყდება. Eurostat-ის მონაცემებით, ევროზონაში ინფლაცია მაისში 3,2%-მდე დაჩქარდა — რაც ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია 2023 წლის სექტემბრის შემდეგ — რაც ჰორმუზის სრუტეში არსებულ შეფერხებებთან დაკავშირებული ენერგიის ხარჯების 10,9%-იანი ზრდით არის განპირობებული. საბაზო ინფლაცია, რომელიც ენერგიასა და საკვებს არ მოიცავს, ასევე მოულოდნელად 2,5%-მდე გაიზარდა.CNBC+2

ამასობაში, ბლოკის ეკონომიკა 2026 წლის პირველ კვარტალში 0,2%-ით შემცირდა, რაც მკვეთრად განსხვავდება 0,1%-იანი ზრდის საწყისი პროგნოზებისგან და 2022 წლის ბოლოდან პირველ კვარტალურ კლებას აღნიშნავს. კლებაზე დიდი გავლენა იქონია ირლანდიის მშპ-ს 12,1%-იანმა ვარდნამ, თუმცა საფრანგეთის ეკონომიკაც შემცირდა და ფიქსირებული ინვესტიციებიც შემცირდა მთელი ბლოკის მასშტაბით.TRADING ECONOMICS+2

რა მოხდება შემდეგ?

Reuters-ის გამოკითხვამ აჩვენა, რომ ეკონომისტების 60%-ზე მეტი სექტემბერში განაკვეთის შემდგომ ზრდას ელოდება, ხოლო ბაზრები ამ ნაბიჯის ალბათობას დაახლოებით 50%-ად აფასებენ. ევროპის ცენტრალური ბანკის პრეზიდენტი კრისტინ ლაგარდი Euronext N.V. ხუთშაბათს, ცენტრალური ევროპის დროით 14:45 საათზე, ჟურნალისტების წინაშე უნდა წარმდგარიყო, სადაც მოსალოდნელი იყო, რომ იგი მმართველთა საბჭოს სამომავლო გეგმებს გააცნობდა.reuters+2

Bank of America-ს ეკონომისტი რუბენ სეგურა-კაიუელა ივნისსა და ივლისში მეოთხედი პროცენტით ორ ზრდას ელოდება, რაც დეპოზიტების განაკვეთს 2,5%-მდე აიყვანს, თუმცა იგი აღიარებს, რომ სუსტმა ეკონომიკურმა მონაცემებმა შესაძლოა მეორე ნაბიჯი სექტემბრამდე გადაავადოს. მთავარი კითხვა, რომელიც ახლა პოლიტიკის შემქმნელების წინაშე დგას, არის ის, შეუძლია თუ არა ევროზონის მყიფე ეკონომიკას გაუძლოს უფრო მკაცრ მონეტარულ პოლიტიკას მაშინაც კი, როდესაც ენერგიით გამოწვეული ინფლაცია კლების ნიშნებს არ აჩვენებს.Euronews