ԵԿԲ-ն 3 տարվա մեջ առաջին անգամ բարձրացրեց տոկոսադրույքները, քանի որ Իրանի պատերազմը սրում է գնաճը

Եվրոպական կենտրոնական բանկը հինգշաբթի օրը բարձրացրեց տոկոսադրույքները՝ ավելացնելով ավանդային տոկոսադրույքը 25 բազիսային կետով՝ հասցնելով 2,25%-ի, ինչը հաստատության առաջին բարձրացումն է գրեթե երեք տարվա ընթացքում, քանի որ Իրանում պատերազմը խթանում է էներգակիրների գների և գնաճի աճը ողջ եվրոգոտում։euronews+1

Կոշտ քաղաքականության շրջադարձ

Այս քայլը, որը շաբաթներ շարունակ սպասվում էր և արդեն ամբողջությամբ ներառված էր շուկաների գնահատականներում, նաև հանգեցրեց վերաֆինանսավորման հիմնական տոկոսադրույքի բարձրացմանը մինչև 2,40%, իսկ մարժինալ վարկավորման տոկոսադրույքը՝ մինչև 2,65%: Սա վճռական վերջ է դնում այն մեղմացման ցիկլին, որը բնորոշ էր ԵԿԲ-ի քաղաքականությանը 2024 և 2025 թվականների մեծ մասի ընթացքում, երբ տոկոսադրույքները համաճարակից հետո իրենց գագաթնակետից կայուն կերպով նվազեցվում էին։euronews

«Մերձավոր Արևելքում իրավիճակը գնաճային ճնշումներ է ստեղծում, և տոկոսադրույքները բարձրացնելու մեր որոշումը հիմնավորված է տարբեր սցենարների համատեքստում, թե ինչպես կարող է զարգանալ այս ցնցումը և ազդել եվրոգոտու միջնաժամկետ հեռանկարի վրա», — ասվում է ԵԿԲ-ի հայտարարության մեջ։ Կենտրոնական բանկը նաև վերանայել է 2026 թվականի իր գնաճի կանխատեսումը՝ մարտին կանխատեսված 2,6%-ից բարձրացնելով 3,0%-ի, իսկ 2027 թվականի կանխատեսումը՝ 2,0%-ից հասցնելով 2,3%-ի։Reuters

Ստագֆլյացիայի մտավախությունների աճ

Տոկոսադրույքի բարձրացումը տեղի է ունենում այն ժամանակ, երբ եվրոգոտին բախվում է գների աճի և տնտեսական աճի թուլացման անհանգստացնող համադրությանը։ Եվրոգոտում գնաճը մայիսին արագացել է մինչև 3,2%՝ ամենաբարձր ցուցանիշը 2023 թվականի սեպտեմբերից ի վեր, ինչը պայմանավորված է Հորմուզի նեղուցում խափանումների հետ կապված էներգակիրների ծախսերի 10,9% աճով, ըստ Eurostat-ի տվյալների։ Հիմնական գնաճը, որը չի ներառում էներգակիրներն ու սննդամթերքը, նույնպես անսպասելիորեն աճել է մինչև 2,5%։CNBC+2

Միևնույն ժամանակ, բլոկի տնտեսությունը 2026 թվականի առաջին եռամսյակում կրճատվել է 0,2%-ով, ինչը կտրուկ ցածր է 0,1% աճի նախնական գնահատականներից և նշանավորում է առաջին եռամսյակային անկումը 2022 թվականի վերջից ի վեր։ Անկման վրա մեծապես ազդել է Իռլանդիայի ՀՆԱ-ի 12,1% անկումը, թեև Ֆրանսիան նույնպես կրճատվել է, և հիմնական կապիտալում ներդրումները նվազել են ողջ բլոկում։TRADING ECONOMICS+2

Ի՞նչ է սպասվում հետո

Reuters-ի հարցումը ցույց է տվել, որ տնտեսագետների ավելի քան 60%-ը սեպտեմբերին տոկոսադրույքի հետագա բարձրացում է ակնկալում, մինչդեռ շուկաները այդ քայլի հավանականությունը գնահատում են մոտ 50%: ԵԿԲ-ի նախագահ Քրիստին Լագարդը Euronext N.V. հինգշաբթի օրը՝ Կենտրոնական Եվրոպայի ժամանակով 14:45-ին, պետք է դիմեր լրագրողներին, որտեղ ակնկալվում էր, որ նա կներկայացնի Կառավարիչների խորհրդի հետագա ուղեցույցը։reuters+2

Bank of America-ի տնտեսագետ Ռուբեն Սեգուրա-Կայուելան հունիս և հուլիս ամիսներին ակնկալում է քառորդ տոկոսով երկու բարձրացում, ինչը ավանդային տոկոսադրույքը կհասցնի 2,5%-ի, թեև նա ընդունում է, որ ավելի թույլ տնտեսական տվյալները կարող են երկրորդ քայլը տեղափոխել սեպտեմբեր։ Քաղաքականություն մշակողների առջև այժմ ծառացած հիմնական հարցն այն է, թե արդյոք եվրոգոտու փխրուն տնտեսությունը կարող է դիմակայել ավելի խիստ դրամավարկային քաղաքականությանը, նույնիսկ երբ էներգակիրներով պայմանավորված գնաճը նվազման նշաններ չի ցույց տալիս։Euronews