ძველმა რომაელმა ინჟინრებმა მისენუმში ტალღმჭრელი გადამუშავებული ნანგრევებით ააშენეს

წყალქვეშა არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს რომაული ეპოქის საოცარი ტალღმჭრელი ძველ პორტ მისენუმში, ბაკოლისთან (იტალია). აღმოჩენამ გამოავლინა, თუ როგორ იყენებდნენ იმპერიის ინჟინრები არქიტექტურულ ფრაგმენტებს, სვეტებსა და სკულპტურულ ელემენტებს 295 ფუტის სიგრძის დამცავი ბარიერის შესაქმნელად, რომელიც რომის იმპერიის ყველაზე ძლიერ საზღვაო ფლოტს მძვინვარე სიროკოს ქარებისგან იცავდა.

პორტუს იულიუსის საზღვაო ინფრასტრუქტურა

პორტუს იულიუსი იყო პირველი ნავსადგური, რომელიც სპეციალურად აშენდა რომის დასავლეთ საზღვაო ფლოტის, ცნობილი როგორც classis Misenensis-ის ბაზად. ოქტავიანეს (მოგვიანებით ავგუსტუსის) მმართველობის დროს, სამოქალაქო ომების პერიოდში (ძვ. წ. 39-36 წწ.) შექმნილი ნავსადგურის გენიალური დიზაინი მარკუს აგრიპასა და მის არქიტექტორ კოკეუსს ეკუთვნით. კომპლექსურმა საინჟინრო ნაგებობამ ავერნუსის ტბა ლუკრინუსის ტბას არხით დაუკავშირა, ხოლო მეორე ფარულმა არხმა ლუკრინუსის ტბა ზღვასთან შეაერთა, რითაც შეიქმნა დაცული, საიდუმლო საზღვაო ბაზა, რომელიც მიმდებარე წყლებიდან უხილავი იყო. ამ სტრატეგიულმა უხილავობამ რომს საშუალება მისცა აეშენებინა და გაეწვრთნა ფლოტი სექსტუს პომპეუსის თვალთახედვის მიღმა, რომელიც იტალიის მარცვლეულის მომარაგების სასიცოცხლო მარშრუტებს არღვევდა.wikipedia+1

ნავსადგურს ჰქონდა შთამბეჭდავი თავდაცვითი ინფრასტრუქტურა, მათ შორის გრძელი ზღვის კედელი პუნტა დელ'ეპიტაფიოდან პუნტა კარუზომდე ლუკრინუსის ტბის გასწვრივ, რომელიც Via Herculanea-ს ემსახურებოდა. მისენუმის კონცხის უკან მდებარე გარე ნავსადგური სავარაუდოდ აქტიურ გემებს იტევდა და წვრთნისთვის სივრცეს უზრუნველყოფდა, ხოლო შიდა ნავსადგური რეზერვში მყოფ ფლოტსა და სარემონტო სამუშაოებს ემსახურებოდა. გარდა ამისა, 1 კილომეტრის სიგრძის მიწისქვეშა გადასასვლელი, სახელად Grotta di Cocceio, ავერნუსის ტბას კუმესთან აკავშირებდა; ის იმდენად ფართო იყო, რომ ეტლებს თავისუფლად შეეძლოთ გავლა. მიუხედავად იმისა, რომ პორტუს იულიუსი სეისმური აქტივობის გამო საბოლოოდ სამხედრო მიზნებისთვის გამოუსადეგარი გახდა — რამაც მისენუმში ახალი ნავსადგურის აშენება მოითხოვა — ის აყვავებულ სამოქალაქო პორტად და პუტეოლის გარეუბნად დარჩა.x+2

გადამუშავებული მარმარილოს საინჟინრო ტექნიკა

რომაელებმა გამოიჩინეს საოცარი გამომგონებლობა მარმარილოს დამუშავების ტექნიკაში, განსაკუთრებით ამ ძვირფასი მასალის გადამუშავებისა და ხელახალი გამოყენების კუთხით. ნაცვლად იმისა, რომ ყველა მშენებლობისთვის მყარი მარმარილოს ბლოკები გამოეყენებინათ, მათ დახვეწეს „ფორმირებადი“ მარმარილოს ტექნიკა: მარმარილოს მტვერს ურევდნენ კირის ხსნარში, რათა შეექმნათ პანელები, რომელთა დატანაც შესაძლებელი იყო სხვა ზედაპირებზე, როგორიცაა კედლები და სვეტების ბირთვები. ამ მიდგომამ შექმნა მყარი მარმარილოს იერსახე, რამაც მნიშვნელოვნად შეამცირა წონა და ხარჯები. მარმარილოს სხვადასხვა მტვერს ოსტატურად აერთიანებდნენ მარმარილოს სხვადასხვა ტიპის იმიტაციისთვის, რაც ესთეტიკურ მრავალფეროვნებას იძლეოდა იშვიათი ჯიშების მოპოვების ხარჯების გარეშე.reddit

უფრო დიდი მარმარილოს ელემენტებისთვის რომაელი ინჟინრები იყენებდნენ მოპოვებისა და ჭრის დახვეწილ მეთოდებს. ისინი იყენებდნენ „პანელის“ ტექნიკას, რომელიც გულისხმობდა ქვაში ღრმა ხვრელების გაკეთებას და ლითონის სატეხების ჩასმას, რათა მთებიდან ერთგვაროვანი ბლოკები გამოეყოთ. მოპოვების შემდეგ, წყლის ენერგიაზე მომუშავე სახერხი საამქროებით ჭრიდნენ დაახლოებით 5/8 ინჩის სისქის თხელ ფილებს, სადაც წარმოების დროს მასალის დანაკარგი 30%-ზე ნაკლები იყო — რაც თანამედროვე სტანდარტებითაც კი საოცრად ეფექტურია. ეს ფილები ხშირად მთლიანად გადაჰქონდათ სამშენებლო მოედნებზე საბოლოო ჭრისა და გაპრიალებისთვის, რაც დაზიანებას 5%-მდე ამცირებდა. თხელი მარმარილოს ფენების, როგორც მოსაპირკეთებელი მასალის გამოყენება ნაკლებად ძვირფას ქვაზე ფართოდ გავრცელდა, რაც რომაელებს საშუალებას აძლევდა შეექმნათ ვიზუალურად განსაცვიფრებელი სტრუქტურები ამ ძვირფასი რესურსის ეკონომიური გამოყენებით.cmpstone+1

სიროკოს ქარისგან დაცვის სისტემები

ძველმა რომაელებმა მისენუმში ტალღმჭრელი სპეციალურად სიროკოს ქარების — ხმელთაშუა ზღვის მძლავრი სამხრეთ-აღმოსავლური დინებების — საწინააღმდეგოდ დააპროექტეს, რომლებიც საზღვაო ოპერაციებს მნიშვნელოვან საფრთხეს უქმნიდა. ეს სტრატეგიული ბარიერი არ იყო მხოლოდ პასიური ნაგებობა, არამედ კონკრეტულ მეტეოროლოგიურ გამოწვევებზე საინჟინრო პასუხი. პუნტა ტერონესა და პუნტა პენატას შორის ტალღმჭრელის განზრახ განთავსებამ ნავსადგურისთვის დამცავი ფარი შექმნა, რომელიც საოცრად ჰგავს თანამედროვე საზღვაო ბარიერებს.arkeonews+1

არქეოლოგიური მტკიცებულებები ამ ქარისგან დამცავ სისტემებში დახვეწილ საპროექტო მოსაზრებებს ავლენს:

• სტრუქტურის ზომები (90 მეტრი სიგრძე, 23 მეტრი სიგანე) ზუსტად იყო გათვლილი სიროკოს ქარების მიერ წარმოქმნილი ტალღების ენერგიის გასანეიტრალებლად.archaeologymag
• აღდგენილ ელემენტებზე მოლუსკების მიერ დატოვებული ეროზიის კვალი ადასტურებს მათ ხანგრძლივ ზემოქმედებას საზღვაო თავდაცვისთვის გამოყენებამდე.arkeonews
• რომაელების მიდგომა იმეორებდა ხმელთაშუა ზღვის მასშტაბით გავრცელებულ მსგავს ელინისტურ სანაპირო საინჟინრო სტრატეგიებს, რაც ბერძნული და რომაული საზღვაო დაცვის ტექნიკის ნაზავს აჩვენებს.archaeologymag
• თანამედროვე სანაპირო ინჟინრები დღესაც იყენებენ მსგავს პრინციპებს ტალღმჭრელების დაპროექტებისას, რათა დაიცვან სანაპირო ზოლი ქარის მიერ წარმოქმნილი ტალღებისგან, განსაკუთრებით იტალიის სანაპიროზე, სადაც სიროკოს ქარებია გავრცელებული.greekreporter