ჩინელი მხატვარი მაო ძედუნის სატირული სკულპტურებისთვის 3 წლით დააპატიმრეს

ჩინეთის სასამართლომ სამშაბათს 70 წლის ნიუ-იორკში მცხოვრებ მხატვარს, გაო ჟენს, მაო ძედუნის სატირული სკულპტურების გამო სამწლიანი პატიმრობა მიუსაჯა. მას ბრალი დასდეს "ეროვნული გმირებისა და მოწამეების შეურაცხყოფაში", რასაც უფლებადამცველებისა და გაეროს მხრიდან მყისიერი კრიტიკა მოჰყვა.reuters+1

გაო, რომელიც საერთაშორისოდ ცნობილი დუეტის, "გაოს ძმების" უფროსი წევრია, 2024 წლის აგვისტოში ჩინეთში ოჯახის მონახულებისას დააკავეს. ჰებეის პროვინციის სანხეს საქალაქო სასამართლომ მას განაჩენი 2026 წლის მარტში, დახურულ კარს მიღმა გამართული ერთდღიანი პროცესის შემდეგ გამოუტანა, რომელსაც მისი ოჯახი და დასავლელი დიპლომატები არ დაესწრნენ.nytimes+1

რეტროაქტიული დევნა

საქმემ განსაკუთრებული ყურადღება მიიპყრო იმის გამო, რომ კანონი, რომლითაც გაო გაასამართლეს, "გმირებისა და მოწამეების დაცვის შესახებ", 2018 წელს ამოქმედდა და 2021 წელს გამკაცრდა, მაშინ როცა სადავო ნამუშევრები 2005-2009 წლებშია შექმნილი. მათ შორისაა ბრინჯაოს სკულპტურა "მაოს დანაშაული", სადაც მაო მონანიე პოზაშია გამოსახული, და სერია "მის მაო", სადაც მაო კარიკატურულად არის წარმოჩენილი.apnews+2

"სასამართლომ მას 3 წელი მიუსაჯა ნამუშევრებისთვის, რომლებიც ჯერ კიდევ 2005 წელს შექმნა, იმ კანონის ამოქმედებამდე 16 წლით ადრე, რომლითაც ის გაასამართლეს", – განაცხადა ჩინეთის ადამიანის უფლებათა დამცველთა ჯგუფის მკვლევარმა შეინ იიმ. "ერთადერთი გამოსავალი, რომელიც გაო ჟენის უფლებებს პატივს სცემს, მისი დაუყოვნებელი და უპირობო გათავისუფლებაა".reuters

საერთაშორისო კრიტიკა

Amnesty International-მა განაჩენს მხატვრული თავისუფლების წინააღმდეგ მიმართული თავდასხმა უწოდა. "არცერთ მხატვარს არ უნდა ემუქრებოდეს სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა ისეთი ნამუშევრის შექმნისთვის, რომელიც ოფიციალურ ნარატივებს ეჭვქვეშ აყენებს", – განაცხადა Amnesty-ის ჩინეთის დირექტორმა სარა ბრუკსმა. გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესმა კომისარმა მოითხოვა გაოს "დაუყოვნებელი და უპირობო გათავისუფლება", რაც სისხლის სამართლის კანონის რეტროაქტიულ გამოყენებასა და მის ოჯახზე მიყენებულ ზიანს უკავშირდება.straitstimes+2

გაოს მეუღლეს, ჟაო იალიანგს და მათ შვილს, რომელიც აშშ-ის მოქალაქეა, მისი დაკავების დღიდან ჩინეთის დატოვება აკრძალული აქვთ. "მას შემდეგ რაც განაჩენის შესახებ გავიგე, გონზე მოსვლა მიჭირს. ეს დამანგრეველია", – განუცხადა ჟაომ Reuters-ს. გათვალისწინებული პატიმრობის ვადის გათვალისწინებით, გაოს სასჯელი 2027 წლის აგვისტოში იწურება, თუმცა ის განაჩენის გასაჩივრებას აპირებს.reuters+1

დამთრგუნველი ეფექტი

"გაოს ძმებმა" პოპულარობა ჩინეთში შედარებითი ლიბერალიზაციის პერიოდში მოიპოვეს და შექმნეს ნამუშევრები, რომლებიც ცენზურას, კულტურულ რევოლუციასა და 1989 წლის ტიანანმენის მოედნის ხოცვა-ჟლეტას ეხებოდა. გაო ციანგმა, უმცროსმა ძმამ, რომელიც ნიუ-იორკში რჩება, განაჩენის გამოტანამდე Facebook-ზე დაწერა: "ისტორია საბოლოოდ დასვამს მთავარ კითხვას: შეიძლება თუ არა მხატვარი დააპატიმრონ ხელოვნების საშუალებით ისტორიისთვის თვალის გასწორების გამო".nytimes+2