ჩრდილოეთის ზღვის ნავთობზე ფასები რეკორდულ ნიშნულს აღწევს, რადგან Saudi Aramco-მ ევროპისთვის მიწოდება შეწყვიტა

საუდის არაბეთის აღმოსავლეთ-დასავლეთის მილსადენზე თავდასხმამ ევროპელი ნავთობგადამამუშავებლები ალტერნატიული წყაროების ძიებისკენ უბიძგა, რამაც ჩრდილოეთის ზღვის ნავთობზე ფიზიკური პრემიები უპრეცედენტო დონემდე აიყვანა და საწვავის კრიზისი კიდევ უფრო გაამწვავა, რომელიც აშშ-დან აფრიკამდე ვრცელდება.

ევროპა იზოლაციაში

Bloomberg-ის ინფორმაციით, პარასკევს Saudi Aramco-მ ევროპელ მომხმარებლებს აცნობა, რომ მომავალ თვეში გრძელვადიანი ხელშეკრულებებით გათვალისწინებულ ნედლ ნავთობს ვერ მიიღებენ. გადაწყვეტილება მოჰყვა 10-11 სექტემბერს ერაყის ტერიტორიიდან განხორციელებულ დრონების სერიას, რამაც სამეფო აიძულა, პრევენციის მიზნით 1200-კილომეტრიანი აღმოსავლეთ-დასავლეთის მილსადენი დაეკეტა. მილსადენი, რომლის გამტარუნარიანობა დღეში შვიდ მილიონ ბარელამდეა, საუდის არაბეთისთვის ნავთობის ბაზარზე მიწოდების მთავარი გზა იყო მას შემდეგ, რაც აშშ-ირანის კონფლიქტმა ჰორმუზის სრუტეში ტანკერების გადაადგილება შეზღუდა.maritime-executive+4

ევროპელი მყიდველების იზოლაციის ფონზე, ნორვეგიული Johan Sverdrup-ის ნავთობი, რომელიც საუდის არაბეთის ნედლეულის ანალოგია, ამ კვირაში Dated Brent-ის ფიზიკურ საორიენტაციო ნიშნულზე 35 დოლარით ძვირი ფასდებოდა, მაშინ როცა 8 სექტემბერს ეს მაჩვენებელი მხოლოდ 60 ცენტი იყო, განუცხადეს ტრეიდერებმა Bloomberg-ს. თავად Dated Brent-ის ფასი აპრილის შემდეგ პირველად 130 დოლარს ასცდა. პოლონურმა Orlen-მა 11 სექტემბრის შემდეგ ათზე მეტი ტენდერი გამოაცხადა ალტერნატიული ტვირთების საძიებლად, კომპანიის აღმასრულებელმა დირექტორმა კი დაადასტურა, რომ სექტემბრის ოთხი ტვირთი არ ჩამოვა.theedgemalaysia+1

გამწვავებული კრიზისი

მილსადენის გაჩერებამ გლობალური ბაზრის დაძაბულობა კიდევ უფრო გაზარდა. ჰორმუზის სრუტეში შეფერხებებმა უკვე შეამცირა ქუვეითის, არაბთა გაერთიანებული საამიროებისა და ერაყის ექსპორტი, ხოლო ჩინეთის მხრიდან გაზრდილმა მოთხოვნამ და საგანგებო რეზერვების შემცირებამ ზაფხულის განმავლობაში მარაგები კიდევ უფრო გამოფიტა. სატვირთო გადაზიდვების გაძვირების გამო (აშშ-დან აზიაში ნავთობის ტრანსპორტირება უკვე 26 დოლარი ღირს) ნავთობგადამამუშავებლები ახლომდებარე ტვირთებისთვის იბრძვიან, რაც ევროპაში ფასების ზრდას იწვევს.theedgemalaysia

შედეგები მძიმეა. აშშ-ში დიზელის ფასმა გასულ კვირას გალონზე 6 დოლარს გადააჭარბა და პარასკევს 6.45 დოლარი შეადგინა, ევროპაში კი ბარელზე 200 დოლარს გასცდა. საწვავის დეფიციტი დაფიქსირდა ბრაზილიის, ლიბიისა და აფრიკის რამდენიმე ქვეყნის ბენზინგასამართ სადგურებზე.wsj+1

სწრაფი გამოსავლის გარეშე

Bloomberg-ის წყაროს ცნობით, საუდის არაბეთი მილსადენის გამტარუნარიანობის დაახლოებით ნახევრის აღდგენას უახლოეს დღეებში გეგმავს. მანამდე სამეფომ ნავთობის ჩატვირთვა სპარსეთის ყურის ტერმინალებიდან განაახლა და ტანკერებს ჰორმუზის სრუტის გავლით გზავნის. ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტომ (IEA) მსოფლიო ნავთობის მიწოდების პროგნოზი დღეში 1.3 მილიონი ბარელით შეამცირა და ახლო აღმოსავლეთში წარმოების სრულ აღდგენას 2027 წლამდე არ ელოდება.iea+2

Brent-ის ფიუჩერსები პარასკევს 104 დოლარის ფარგლებში დაიხურა, რაც ფიზიკურ ბაზარზე არსებულ გაცილებით მძიმე ვითარებას ნიღბავს. როგორც Poten & Partners-ის ანალიზშია აღნიშნული, გლობალური ნავთობის ბაზარი ისედაც დაძაბულია და ვერ აიტანს მიწოდების კიდევ 4-5 მილიონი ბარელით შემცირებას.maritime-executive+1