2600 წლის გემის ნანგრევებმა უძველესი რკინის ტვირთი გამოავლინა

ჰაიფას უნივერსიტეტის მკვლევარებმა ოთხშაბათს განაცხადეს, რომ დორის ლაგუნაში აღმოჩენილი გემის ნანგრევებიდან ამოღებული რკინის ზოდები არის ყველაზე ადრეული ცნობილი რკინის ტვირთი, რომელიც ზღვით გადაჰქონდათ.english.news+1
დაახლოებით 2600 წლის წინანდელ ნიმუშებს არ ეტყობა გამოჭედვის კვალი, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ რკინა დაუმუშავებელი სახით გადაჰქონდათ სხვაგან გადასამუშავებლად, ნათქვამია ჟურნალ Heritage Science-ში გამოქვეყნებულ კვლევაში.nature+1
აღმოჩენა მიუთითებს იმაზე, რომ ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე ასურეთის, ეგვიპტისა და ბაბილონის იმპერიული მეტოქეობის პერიოდში არსებობდა სპეციალიზებული წარმოებისა და განაწილების ქსელები.timesofisrael+1

ჰაიფას უნივერსიტეტის მკვლევარებმა ოთხშაბათს განაცხადეს, რომ ისრაელის ჩრდილოეთ ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროსთან ჩატარებულმა წყალქვეშა გათხრებმა გამოავლინა ის, რასაც ისინი აღწერენ, როგორც რკინის ზღვით გადაზიდვის ყველაზე ადრეულ ცნობილ შემთხვევას, რომელიც დაახლოებით 2600 წლის წინანდელია. დაუმუშავებელი რკინის ცხრა ნაჭერი, ცნობილი როგორც „ზოდები“, ამოღებულ იქნა დორის ლაგუნაში, ქარმელის სანაპიროსთან მდებარე გემის ნანგრევებიდან და გამოქვეყნდა რეცენზირებად ჟურნალ Heritage Science-ში, რომელიც Nature-ის ჯგუფის ნაწილია.english.news+3

ეს აღმოჩენა ეჭვქვეშ აყენებს დიდი ხნის განმავლობაში არსებულ ვარაუდებს იმის შესახებ, თუ როგორ გადაადგილდებოდა რკინა უძველესი სავაჭრო ქსელების მეშვეობით. მეცნიერები ზოგადად თვლიდნენ, რომ რკინას ადნობდნენ და დაუყოვნებლივ ჭედავდნენ მზა ზოდებად საწარმოო ობიექტებზე. დორის ლაგუნის ზოდებს არ ეტყობა გამოჭედვის ან შემდგომი დამუშავების კვალი, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ ისინი გადაჰქონდათ ნედლი, გამოდნობის შემდგომი სახით, რათა სხვაგან გადაემუშავებინათ.israel+1

ფანჯარა რკინის ხანის ვაჭრობისკენ

„ეს არის დღეისთვის ცნობილი ყველაზე ადრეული არქეოლოგიური მტკიცებულება რკინის ბლოკების საზღვაო ტრანსპორტირებისა იმ მდგომარეობაში, რომელშიც ისინი გამოდნობის პროცესიდან გამოვიდნენ“, – განაცხადა ჰაიფას უნივერსიტეტის პროფესორმა ცილა ეშელმა, რომელიც კვლევას ხელმძღვანელობდა. სპილენძისა და ბრინჯაოსგან განსხვავებით, ანტიკურ ხანაში რკინის თხევად მდგომარეობაში გადაყვანა შეუძლებელი იყო. ამის ნაცვლად, მადნს აცხელებდნენ ნახშირთან ერთად, რათა მიეღოთ მყარი, ფოროვანი მასა, რომელიც სავსე იყო წიდითა და მინარევებით, რომელსაც მჭედლები ჩვეულებრივ ცხელ მდგომარეობაში ჭედავდნენ გამოსადეგი ლითონის მისაღებად.themedialine+2

ერთ-ერთ ზოდში ჩამჯდარი დამწვარი მუხის ტოტის რადიოკარბონულმა დათარიღებამ ტვირთი ძვ.წ. მეშვიდე საუკუნის ბოლოს ან მეექვსე საუკუნის დასაწყისს მიაკუთვნა — ეს იყო ტურბულენტური პერიოდი, როდესაც რეგიონზე კონტროლი ასურეთის, ეგვიპტისა და ბაბილონის იმპერიებს შორის გადადიოდა. ეშელმა The Times of Israel-ს განუცხადა, რომ დროის ეს დამთხვევა სავარაუდოდ შემთხვევითი არ არის: „ეს იყო სამხრეთ ლევანტის მუდმივი დაპყრობის დაძაბული პერიოდი და რკინა ძალიან მნიშვნელოვანი რესურსი იყო. თუ თქვენ აწარმოებთ ზოდებს, ეს ნიშნავს, რომ ვიღაც მათ მეორე მხარეს ელოდება“.timesofisrael+1

გავლენა უძველეს სავაჭრო ქსელებზე

ზოდები, რომელთაგან თითოეული ხუთიდან 10 კილოგრამამდე იწონის, საოცრად კარგად არის შემონახული. მათმა გარე წიდის ფენამ იმოქმედა როგორც ბუნებრივმა ფარმა კოროზიის წინააღმდეგ, რამაც წყალქვეშ ორი ათასწლეულზე მეტი ხნის ყოფნის შემდეგ შიგნით არსებული რკინა ახალი შეინარჩუნა. ბარ-ილანის უნივერსიტეტის პროფესორმა არენ მაეირმა, რომელიც კვლევაში არ მონაწილეობდა, აღმოჩენებს გამჭრიახი უწოდა. „დიდი კამათი მიმდინარეობდა იმის შესახებ, შესაძლებელი იყო თუ არა, რომ რკინის გამოდნობა ერთ ადგილას მომხდარიყო, ხოლო ჭედვა — სხვაგან“, – განუცხადა მან The Times of Israel-ს. „ახლა ჩვენ ვიცით, რომ შესაძლებელი იყო წარმოების ეს ორი ეტაპი ცალ-ცალკე მომხდარიყო“.timesofisrael

გემის ნანგრევები არის რკინის ხანის ტვირთის სამი დეპოზიტიდან ერთ-ერთი, რომელიც ადრე იქნა იდენტიფიცირებული დორის ლაგუნაში და მოიცავს ძვ.წ. მე-11-დან მე-6 საუკუნეებს, რაც დოკუმენტირებულია Antiquity-ში გამოქვეყნებულ ადრინდელ კვლევაში. მკვლევარები იმედოვნებენ, რომ მომავალი ანალიზი დაადგენს რკინის გეოგრაფიულ წარმომავლობას და გეგმავენ ლაგუნაში გათხრების განახლებას მიმდინარე წლის ბოლოს.phys+2

წყაროები (15)