Vaxtakostnaður OECD-ríkja fer yfir 2 billjónir dollara á ári

Kostnaður við að þjónusta ríkisskuldir í þróuðum hagkerfum heimsins hefur farið yfir 2 billjónir dollara á ári. Þetta er þröskuldur sem nú neyðir stjórnvöld í sumum stærstu hagkerfum heims til að beina opinberu fé frá varnarmálum, innviðum og velferðarþjónustu.

Samkvæmt gögnum OECD og umfjöllun Financial Times London Stock Exchange fóru samanlagðar vaxtagreiðslur aðildarríkja OECD yfir 2 billjónir dollara árið 2025, sem er um 3% af efnahagslegri framleiðslu hópsins. Fleiri en tólf OECD-ríki verja nú meira í vaxtagreiðslur en til varnarmála, þar á meðal Bandaríkin, Bretland, Frakkland og Ítalía. Brúttólántökur OECD-ríkja námu 17 billjónum dollara árið 2025 og er spáð að þær nái metupphæðinni 18 billjónum dollara á þessu ári, en heildarskuldir ríkissjóða nema nú 61 billjón dollara.firstpost+5

Skuldavandi Bandaríkjanna

Bandaríkin eru í miðju vandans. Þjóðarskuldir fóru yfir 40 billjónir dollara þann 18. ágúst, eftir að hafa aukist um þriðjung á innan við fimm árum. Samkvæmt greiningu Fortune námu hreinir vaxtakostnaður af skuldunum 18,5% af tekjum alríkisins árið 2025, sem er meira en metið frá 1991 og jafngildir um 1,25 billjónum dollara, sem er hærri upphæð en öll varnarmálaáætlun ársins 2026. Skrifstofa fjárlaga þingsins (CBO) gerir ráð fyrir að vaxtakostnaður tvöfaldist í 2,1 billjón dollara fyrir árið 2036, en þá er búist við að heildarskuldir alríkisins verði komnar í 64 billjónir dollara.pgpf+4

Scott Bessent fjármálaráðherra tilkynnti nýlega um tvöföldun á endurkaupaaðgerðum á langtímaskuldabréfum, þar sem hámarksstærð aðgerða hækkar úr um 2 milljörðum dollara í að minnsta kosti 4 milljarða. Aðgerðin lækkaði ávöxtunarkröfu tímabundið, en áhrifin dvínuðu innan sólarhrings þegar fjárfestar beindu sjónum sínum aftur að fjárhagslegum undirstöðum.jpost+1

Vítahringur án auðveldrar lausnar

Meðalávöxtunarkrafa 10 ára ríkisskuldabréfa í G7-ríkjunum hefur náð um 4%, sem er hæsta stig síðan 2008, og neyðir stjórnvöld til að greiða hærri vexti í hvert sinn sem þau endurfjármagna skuldir eða gefa út ný bréf. Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn gerir ráð fyrir að heims-skuldir, sem námu 94% af vergri heimsframleiðslu í fyrra, nái 100% fyrir lok áratugarins.firstpost

Þessi þróun skapar það sem sérfræðingar kalla vítahring: meiri skuldir fá fjárfesta til að krefjast hærri vaxta, sem aftur hækkar vaxtakostnað til framtíðar. Michael Peterson, forstjóri Peter G. Peterson Foundation, sagði að Bandaríkin hafi rekið fjárlagahalla í 26 ár og að stjórnvöld hafi hunsað margar af þeim skipulagslegu áskorunum sem eru í fjárlögum.Yahoo! Finance+2

Áhrif út fyrir Washington

Vandinn er ekki bundinn við Bandaríkin. Bretland greiðir um 110 milljarða punda á ári í vexti af skuldum sínum og er gert ráð fyrir að kostnaðurinn nái 4% af landsframleiðslu fyrir 2030-31. Frakkland stendur frammi fyrir vaxandi vaxtamun miðað við þýsk ríkisskuldabréf, sem eykur á erfiðleika við að draga úr halla. Innan OECD fór um 80% af brúttólántökum árið 2025 einfaldlega í að endurfjármagna eldri skuldir frekar en að fjármagna ný útgjöld.aa+2

Án öflugri hagvaxtar til að auka tekjur standa stjórnvöld frammi fyrir sífellt erfiðari valkostum: hækka skatta, skera niður þjónustu eða horfa upp á vaxtakostnað gleypa sífellt stærri hluta fjárlaga.firstpost