Stríð Írans hækkar olíureikning ESB um tæpa 10 milljarða evra á mánuði

Evrópusambandið eyddi að meðaltali 27,6 milljörðum evra á mánuði í olíuinnflutning á öðrum ársfjórðungi 2026. Það er 55,8% meira en mánaðarlegt meðaltal upp á 17,7 milljarða evra árið 2025, þrátt fyrir að magn olíunnar sem keypt var hafi varla breyst, samkvæmt greiningu Euronews Business. Innflutningsmagn jókst aðeins um 1,2%, úr 36,3 milljónum í 36,7 milljónir tonna á mánuði, sem þýðir að sambandið greiddi um 9,9 milljörðum evra meira í hverjum mánuði fyrir nærri sömu framboð.es.euronews.com

Viðbótarkostnaðurinn stafar af hærra hráolíuverði eftir að stríð Bandaríkjanna og Ísraels við Íran raskaði siglingum um Hormuz-sund. Sérfræðingar sem Euronews vitnar í búast ekki við að reikningurinn lækki í bráð.euronews.com

Verð, ekki magn

ESB greiddi 750 evrur fyrir hvert tonn af innfluttri olíu á öðrum ársfjórðungi. Það var hækkun frá 487 evrum að meðaltali árið 2025 og aðeins 2 evrum undir metinu sem sett var á öðrum ársfjórðungi 2022, að sögn Euronews. Xiaoyi Mu, prófessor við háskólann í Dundee, sagði að meðalverð á Brent-olíu á ársfjórðungnum hafi verið 49,5% eða 34 dollurum á tunnu hærra en meðaltalið árið 2025. Hann benti á að um fimmtungur af daglegri olíunotkun heimsins hafi farið um Hormuz-sund fyrir stríðið. „Þegar næstum 20% af heimsframboðinu er lokað af, verður verðið að hækka til að koma jafnvægi á markaðinn,“ sagði hann.es.euronews.com

Olía nam nærri allri aukningunni í orkuinnflutningsreikningi sambandsins. Af 34,2 milljarða evra hækkun á milli ára á orkuinnflutningi á öðrum ársfjórðungi komu 32,4 milljarðar frá olíuvörum, samkvæmt greiningunni. Szymon Kardas hjá Evrópska utanríkismálaráðinu sagði ESB sérstaklega berskjaldað þar sem það flytur inn 90% til 95% af þeirri olíu sem það notar.es.euronews.com

Við dæluna hækkaði meðalverð á díselolíu í ESB úr 1,54 evrum á lítra í byrjun janúar í 2,24 evrur í lok september, sem er yfir hámarkinu frá 2022. Díselolía stóð í 2,14 evrum þann 19. október.

Lítil von um létti

Röskunin hefur ekki minnkað. Brent-olía fór yfir 117 dollara á tunnu í síðustu viku, sem er hæsta stig síðan í apríl, eftir bylgju íranskra árása á olíuflutningaskip, að sögn Nation Thailand. Verð lækkaði síðan 27. október þegar viðræður sem tóku til Írans, Sádi-Arabíu, Tyrklands og Pakistans héldu áfram. UBS spáir nú að Brent-olía verði áfram nálægt 110 dollurum út árið 2026, segir í sömu skýrslu. Flæði um Hormuz-sund var um 60% af því sem eðlilegt er, að sögn ANZ Research, eins og vitnað er í hjá The Business Standard.tbsnews.net+1

Mu varaði við því að hærri flutnings- og tryggingakostnaður gæti ekki enn verið kominn að fullu fram í reikningnum fyrir annan ársfjórðung og gæti ýtt kostnaði enn hærra á þriðja og fjórða ársfjórðungi. Kardas býst við að kostnaður tengdur átökunum „vari næstu mánuði og gæti vel náð inn í árið 2027,“ að sögn Euronews. Aðspurður hvort kostnaðurinn yrði áfram hár svaraði Mu: „Því miður, já, vegna þess að við sjáum enga raunhæfa leið til að binda enda á átökin.“es.euronews.com